Đề bài
TỔ QUỐC Ở TRƯỜNG SA
“...Biển mùa này sóng dữ phía Hoàng Sa
Các con mẹ vẫn ngày đêm bám biển
Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta
Như máu ấm trong màu cờ nước Việt
Biển Tổ quốc đang cần người giữ biển
Máu ngư dân trên sóng lại chan hòa
Máu của họ ngân bài ca giữ nước
Để một lần Tổ quốc được sinh ra…”
(Trích Tổ quốc ở Trường Sa - Nguyễn Việt Chiến)
Xác định thể thơ của đoạn thơ trên? Cho biết cách gieo vần trong khổ đầu?
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về đặc trưng thể thơ 8 chữ
Lời giải chi tiết
- Thể thơ 8 chữ
- Khổ thơ đầu gieo vần chân, vần cách (Sa-ta, biển-Việt)
Chỉ ra và phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong hai câu thơ sau:
“Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta
Như máu ấm trong màu cờ nước Việt”
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ để nhận diện và phân tích tác dụng
Lời giải chi tiết
- BPTT so sánh: Mẹ Tổ quốc như máu ấm
- Hiệu quả nghệ thuật:
+ Góp phần làm cho lời thơ thêm sinh động, hấp dẫn, gợi cảm.
+ So sánh "Mẹ Tổ quốc" với "máu ấm" giúp người đọc dễ hình dung và cảm nhận được sự gần gũi, ấm áp của Tổ quốc.
+ Thể hiện tình cảm gắn bó thiết tha, máu thịt với biển đảo quê hương và quyết tâm bảo vệ độc lập chủ quyền dân tộc của tác giả đồng thời qua đó nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm với biển đảo quê hương.
Đoạn thơ thể hiện những tình cảm nào của nhà thơ dành cho biển đảo Tổ quốc?
Phương pháp giải
Căn cứ vào văn bản thơ để chỉ ra tình cảm tác giả dành cho Tổ quốc
Lời giải chi tiết
Đoạn thơ thể hiện tình cảm của nhà thơ dành cho biển đảo Tổ quốc:
+ Tình yêu sâu đậm với biển đảo quê hương: gắn bó với những cơn sóng dữ ở Hoàng Sa, với những ngư dân đang kiên cường bám biển…
+ Bày tỏ lòng biết ơn và sự trân trọng đối với ngư dân: Họ là những người đã hy sinh, đổ mồ hôi, thậm chí máu để bảo vệ biển đảo quê hương.
+ Đoạn thơ còn thể hiện niềm tự hào về lịch sử của Tổ quốc đồng thời cũng nhắc nhở mỗi chúng ta về ý thức trách nhiệm đối với nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước.
Từ đoạn thơ trên, em hãy nêu trách nhiệm bảo vệ biển đảo quê hương của mỗi công dân trong hoàn cảnh hiện tại?
Phương pháp giải
Từ nội dung văn bản, liên hệ bản thân và rút ra bài học phù hợp
Lời giải chi tiết
Nêu được trách nhiệm bảo vệ biển đảo quê hương:
+ Mỗi người cần phải nhận thức rõ về giá trị và tầm quan trọng của biển đảo quê hương.
+ Mỗi công dân cần phải đoàn kết, hỗ trợ lẫn nhau, cùng nhau bảo vệ và xây dựng quê hương.
+ Mỗi người dân cần có những hành động thiết thực để ủng hộ, chia sẻ và động viên tinh thần đối với những người trực tiếp bảo vệ biển đảo.
+ Mỗi công dân cần có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường biển, không xả rác bừa bãi, tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên…
Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) ghi lại cảm xúc của em về đoạn thơ ở phần đọc hiểu trên.
Phương pháp giải
Hình thức: đoạn văn
Dung lượng: khoảng 150 chữ
Dạng bài: nghị luận văn học
Vấn đề nghị luận: đoạn thơ "Tổ quốc ở Trường Sa"
Lời giải chi tiết
+ Đoạn thơ thể hiện tình yêu, sự gắn bó thiết tha, máu thịt với biển đảo quê hương; tấm lòng biết ơn, sự trân trọng đối với ngư dân - những người đang ngày đêm bám biển, giữ biển….
+ Đoạn thơ được viết theo thể thơ tám chữ; các từ ngữ, hình ảnh chân thực, giản dị, gần gũi, gợi sự xúc động sâu sắc; các biện pháp nghệ thuật được sử dụng linh hoạt, sáng tạo: biện pháp tu từ so sánh đặc sắc: “Mẹ Tổ quốc ..như máu ấm”; điệp cấu trúc “Máu…” có tác dụng nhấn mạnh những gian lao, vất vả, cũng như sự kiên cường bám biển đảo quê hương và tình yêu thiết tha sâu nặng với Tổ quốc