KHÔNG CÓ GÌ TỰ ĐẾN ĐẦU CON
Không có gì tự đến đâu con
Quả muốn ngọt phải tháng ngày tích nhựa
Hoa sẽ thơm khi trải qua nắng lửa
Mùa bội thu trải một nắng hai sương.
Không có gì tự đến dẫu bình thường
Phải bằng cả đôi tay và nghị lực
Như con chim suốt ngày chọn hạt
Năm tháng bao dung nhưng khắc nghiệt lạ kì
Dẫu bây giờ bố mẹ – đôi khi
Có nặng nhẹ yêu thương và giận dỗi
Có roi vọt khi con hư và dối
Thương yêu con đâu đồng nghĩa với chiều.
Đường con đi dài rộng rất nhiều
Năm tháng nụ xanh giữ cây vươn thẳng
Trời xanh đấy, nhưng chẳng bao giờ lặng
Chỉ có con mới nâng nổi chính mình.
Chẳng có gì tự đến – Hãy đinh ninh.
(Trích Lời ru vầng trăng, Nguyễn Đăng Tấn)
* CHÚ THÍCH: Bài thơ “Không có gì tự đến đâu con”, được nhà thơ Nguyễn Đăng Tấn viết tặng con là Nguyễn Đăng Tiến vào khoảng năm 1995, khi Tiến đang học lớp 3. Bài thơ được in trong tập thơ “Lời ru Vầng trăng”, xuất bản năm 2000.
Câu 1.Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong khổ thơ sau:
“Không có gì tự đến dẫu bình thường
Phải bằng cả đôi tay và nghị lực
Như con chim suốt ngày chọn hạt
Năm tháng bao dung nhưng khắc nghiệt lạ kì."
Lời giải chi tiết
Trong khổ thơ được trích, tác giả Nguyễn Đăng Tấn sử dụng hai biện pháp tu từ là so sánh và nhân hóa.
"Như con chim suốt ngày chọn hạt" là một câu so sánh, gợi cho người đọc hình dung về sự chăm chỉ, kiên nhẫn của một con chim, để từ đó so sánh với con người cần phải có sự kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ trong cuộc sống.
Tác dụng: Biện pháp so sánh ở đây làm rõ hơn ý nghĩa về nghị lực, sự phấn đấu không mệt mỏi cần thiết để đạt được thành công. Giúp người đọc hiểu rằng thành quả tốt đẹp không tự nhiên đến mà cần có sự nỗ lực bền bỉ.
Câu thơ đã nhân hóa "năm tháng" như một thực thể sống, có tính cách và hành động bao dung, nhưng đồng thời cũng có sự khắc nghiệt.
Tác dụng: Biện pháp nhân hóa này giúp làm nổi bật sự mâu thuẫn và đa dạng của dòng đời, rằng thời gian có thể bao dung với những ai cố gắng nhưng cũng rất khắc nghiệt khi không chịu nỗ lực. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trân trọng từng khoảnh khắc và chăm chỉ làm việc.
Chú ý khi giải
Khi làm bài về biện pháp tu từ, học sinh cần chú ý: