“Những quyết định của Hội nghị cấp cao Ianta tháng 2 năm 1945 đã trở thành những khuôn khổ của trật tự thế giới mới từng bước được thiết lập trong những năm 1945 – 1947 sau khi chiến tranh kết thúc, thường được gọi là "trật tự hai cực I-an-ta" (Hai cực chỉ Mĩ và Liên Xô phân chia nhau phạm vi thể lực trên cơ sở thỏa thuận của Hội nghị 1-an-ta)"
(Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2021, tr.224)
Câu 1.Nhận xét nào sau đây là đúng về trật tự thế giới hai cực I-an-ta?
Lời giải chi tiết
Phân tích đề bài:
Đề bài yêu cầu nhận xét đúng về trật tự thế giới hai cực I-an-ta. Đây là trật tự thế giới được hình thành sau Chiến tranh thế giới thứ hai, dựa trên những quyết định của Hội nghị Ianta tháng 2 năm 1945, nổi bật với sự chi phối của hai siêu cường: Mỹ và Liên Xô.
Lập luận phân tích các phương án:
A. Có sự phân tuyến một cách triệt để.
Trật tự thế giới hai cực I-an-ta thể hiện sự phân chia thế giới thành hai cực: cực Tư bản do Mỹ đứng đầu và cực Xã hội chủ nghĩa do Liên Xô đứng đầu. Điều này hàm ý sự phân tuyến rất rõ ràng và triệt để giữa các quốc gia trên thế giới.
B. Ảnh hưởng chủ yếu ở châu Phi.
Trật tự hai cực I-an-ta chủ yếu chi phối toàn cầu, đặc biệt là ở châu Âu và châu Á, chứ không chỉ riêng châu Phi. Châu Phi không phải là phạm vi chính của trật tự này.
C. Do mâu thuẫn sắc tộc chi phối.
Mâu thuẫn sắc tộc không phải nguyên nhân hoặc yếu tố chính trong việc hình thành trật tự hai cực I-an-ta. Thay vào đó, mâu thuẫn chính trị - ý thức hệ giữa Mỹ và Liên Xô mới là trọng tâm.
D. Có sản phẩm là xu thế toàn cầu hóa.
Xu thế toàn cầu hóa là sản phẩm của sự phát triển kinh tế và công nghệ trong những thập niên cuối thế kỷ 20, không phải là hệ quả trực tiếp của trật tự I-an-ta.
Kết luận:
Phương án A là phương án đúng vì nó nhấn mạnh sự phân tuyến triệt để giữa hai cực sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
Chú ý khi giải