Vận dụng kiến thức về đặc trưng thể loại để xác định 

A. Truyện đồng thoại: Đây là thể loại truyện mà nhân vật chính thường là các loài vật hay thực vật được nhân hóa để thể hiện tâm tư, suy nghĩ của con người. Trong đoạn trích này, nhân vật là con người thực sự, không có yếu tố nhân hóa với động thực vật, nên đây không phải là truyện đồng thoại.

B. Truyện ngắn: Đây là thể loại truyện phản ánh một mảnh nhỏ của cuộc sống, thường tập trung khắc họa cuộc đời, số phận của nhân vật một cách chân thực và súc tích. Đoạn trích mô tả cuộc sống nghèo khó nhưng đầy tình thương của bác Lê và các con, những yếu tố này phù hợp với đặc trưng của truyện ngắn. 

C. Truyện ngụ ngôn: Đây là loại truyện ngắn có yếu tố nhân cách hóa, thường nhằm răn dạy một bài học nào đó. Đoạn trích trên không có yếu tố răn dạy hay bài học trực tiếp, nên đây không phải là truyện ngụ ngôn.

D. Truyện cổ tích: Thể loại này thường mang các yếu tố kì ảo, nhân vật chính thường trải qua những cuộc phiêu lưu, khám phá kì diệu để đi đến cái kết có hậu. Đoạn trích không có những yếu tố kì ảo hay phép màu này, nên không phải là truyện cổ tích.

Vậy nên đáp án đúng là: Truyện ngắn (phương án B).

Vận dụng kiến thức về các phương thức biểu đạt 

- Tự sự: Là phương thức biểu đạt chủ yếu kể về sự việc, hành động của nhân vật. Qua đoạn văn, câu chuyện về cuộc sống gia đình bác Lê được trình bày rõ ràng, từ sự vất vả hàng ngày đến cảnh sống hạnh phúc trong những buổi chiều nắng ấm.

- Miêu tả: Là phương thức diễn tả về các sự vật, cảnh vật. Văn bản đã dùng nhiều từ ngữ hình ảnh để mô tả cảnh nghèo khó, thời tiết lạnh giá, cảnh gia đình ngồi quây quần bên nhau.

- Biểu cảm: Là phương thức thể hiện tình cảm, cảm xúc của người viết đối với sự việc, đối tượng. Mặc dù văn bản có thể gợi cảm xúc cho người đọc, nhưng mục tiêu chính là miêu tả cụ thể cuộc sống của gia đình bác Lê, nên biểu cảm vẫn không phải là phương thức chính trong văn bản này.

- Nghị luận: Đây là phương thức dùng lý lẽ, lập luận để bàn luận, chứng minh một vấn đề. Tuy nhiên, văn bản này không hề có những yếu tố nghị luận.

Đáp án đúng là A. Tự sự, miêu tả.

Vận dụng kiến thức về các ngôi kể 

- Người kể chuyện sử dụng "bác ta", "mọi người"

- Người kể không phải là một nhân vật trong câu chuyện mà đóng vai trò là người quan sát, thuật lại sự việc diễn ra với nhân vật bác Lê và gia đình.

- Các đoạn văn không thể hiện "cái tôi" hoặc "tôi" của người kể, mà chủ yếu mô tả, tường thuật sự việc.

Vậy, ngôi kể được sử dụng trong văn bản này là ngôi thứ ba.

Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định đề tài 

A. Số phận người nông dân: Nội dung chủ yếu của đoạn văn miêu tả cuộc sống khó khăn, vất vả và tình người trong gia đình bác Lê. Đây chính là hình ảnh thường thấy ở người nông dân trong xã hội xưa với những khó khăn, thiếu thốn về vật chất và cả những ánh sáng nhỏ nhoi từ tình cảm gia đình.

B. Hủ tục xã hội xưa: Đoạn văn không có nội dung nào phản ánh về các hủ tục của xã hội xưa. Vấn đề mà tác giả nêu lên là sự vất vả trong cuộc sống và tình cảm của bác Lê đối với con cái.

C. Tình yêu thiên nhiên: Đoạn văn không nhấn mạnh về tình yêu hay quan hệ với thiên nhiên, mà chủ yếu tập trung vào cảnh sống và tình cảm gia đình.

D. Cuộc sống của người trí thức: Hoàn toàn không phải, vì đối tượng chính được đề cập là gia đình bác Lê - một người nông dân.

Đáp án đúng: A. Số phận người nông dân.

Căn cứ vào nội dung văn bản để nhận xét về chi tiết 

- Phương án A: "Họ thích buôn chuyện và có nhiều thời gian rảnh rỗi."
– Những câu văn này không nói lên việc họ có nhiều thời gian rảnh rỗi hay thích buôn chuyện. Việc đùa vui với bác Lê chỉ là một biểu hiện của sự giao tiếp, không thể hiện rõ rằng đó là do rảnh rỗi.

- Phương án B: "Họ có cuộc sống nghèo khổ, đói rách."
– Trong đoạn trích không có nào thể hiện rõ cuộc sống đói rách của những người phố chợ khác, mà chỉ diễn tả về cuộc sống của bác Lê.

- Phương án C: "Họ sống lạc quan, quan tâm tới những người xung quanh."
– Đoạn trích miêu tả bác Đối thường đùa vui về đàn con của bác Lê, thể hiện sự quan tâm và lạc quan, tạo sự vui vẻ giữa những người dân lao động.
– Việc bác Đối đùa về việc đếm lại con được lặp lại, cho thấy sự hài hước và quan tâm tới cuộc sống của bác Lê.

- Phương án D: "Họ sống chật chội, chen chúc ở phố chợ."
– Không có nào trong đoạn văn cho thấy rằng việc họ sống chật chội hay chen chúc.

Kết luận: Phương án chính xác là C.

Vận dụng kiến thức về cách giải thích nghĩa của từ 

- Đáp án A: “Truyền nhiều đời trong một nhà/một họ” - Đúng với ngữ cảnh của câu văn, vì “gia” có nghĩa là nhà, họ, và “truyền” là sự lưu truyền qua nhiều thế hệ trong cùng một gia đình.

- Đáp án B: “Truyền từ nhà này sang nhà kia” - Không chính xác vì cụm từ này không có yếu tố di truyền trong cùng một dòng họ mà là sự lan truyền giữa các nhà khác nhau.

- Đáp án C: “Lưu truyền trong một gia đình nhất định” - Khá giống với đáp án A nhưng không nhấn mạnh được yếu tố truyền qua nhiều đời.

- Đáp án D: “Bí quyết được truyền qua nhiều đời” - Dễ làm hiểu nhầm là chỉ cả những kỹ thuật, kỹ năng, không phải bệnh tật hay đặc điểm di truyền.

Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định nhân vật chính (nhân vật trung tâm) 

- Phương án A: Bác Lê.

Thông tin về bác Lê rất rõ ràng và công việc của bác, mối quan hệ với lũ trẻ, nỗi lo và niềm vui của bác trong hoàn cảnh gia đình khó khăn. Bác Lê cũng là trung tâm của các hoạt động trong gia đình được miêu tả.

- Phương án B: Con Phún.

Chỉ được nhắc đến cùng với các anh chị em khác mà không có điểm nổi bật riêng.

- Phương án C: Thằng Hy.

Nhân vật này được bác Lê yêu quý vì là đứa trẻ ốm yếu nhất, nhưng vai trò không phải là trung tâm của văn bản.

Dựa vào những phân tích trên, phương án đúng là A. Bác Lê.

Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ 

A. Truyện không có cốt truyện. 
Tác phẩm của Thạch Lam thường không chú trọng vào cốt truyện, mà tập trung vào việc miêu tả cuộc sống thường nhật hay các tình huống để tôn lên nhân vật. Do đó, ý này đúng với phong cách của Thạch Lam.

B. Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc, giàu chất thơ.
Thạch Lam nổi tiếng với ngôn ngữ nhẹ nhàng, tình cảm và có chất thơ, điều này đúng với đoạn trích từ "Nhà mẹ Lê".

C. Có những hình ảnh so sánh độc đáo.
Trong văn bản, có mô tả hình ảnh rất sinh động, ví dụ so sánh trẻ em với đàn gà con trông rất sống động và lôi cuốn.

D. Sử dụng nghệ thuật biếm họa, khoa trương.
Thạch Lam không thường dùng nghệ thuật biếm họa hay khoa trương trong tác phẩm của mình, mà tập trung vào miêu tả chân thực cuộc sống.

Như vậy, dòng D là dòng không đúng về đặc sắc nghệ thuật của văn bản này.

Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ 

- Biện pháp nghệ thuật: so sánh: “da thịt thâm tím vì rét như thịt con trâu chết.”

- Tác dụng:

+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

+ Nhấn mạnh nội dung diễn đạt: Khắc họa rõ cuộc sống đói rách cùng cực của gia đình bác Lê.

+ Qua đó, cũng cho thấy sự cảm thương, chia sẻ của nhà văn với cuộc sống của người nông dân.

Căn cứ vào nội dung văn bản đọc để rút ra thông điệp sâu sắc, phù hợp 

Thông điệp sâu sắc nhất mà em rút ra được từ văn bản trên là: Tình yêu thương gia đình là sức mạnh giúp con người vượt qua mọi khó khăn, gian khổ; dù cuộc sống có vất vả, nghèo khó đến đâu, tình cảm gia đình vẫn luôn là điểm tựa vững chắc cho mỗi người. Em nhận thấy điều này qua hình ảnh bác Lê tần tảo, chịu khó làm lụng để nuôi các con; bác luôn yêu thương, chăm sóc các con, dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn; những đứa con cũng yêu thương, đùm bọc lẫn nhau, cùng nhau vượt qua những ngày đói rét. Chính tình yêu thương đó đã giúp gia đình bác Lê thêm gắn bó và vượt qua mọi thử thách của cuộc đời.