Để giải quyết bài tập này, ta cần xem xét công thức và tính chất của mạch điện kín gồm nguồn điện có suất điện động \( E \) và điện trở trong \( r \), với mạch ngoài là điện trở \( R \).

Công thức cơ bản của mạch điện kín là:

\[ E = I \cdot (R + r) \]

Trong đó \( I \) là cường độ dòng điện chạy trong mạch.

Hiệu điện thế mạch ngoài \( U_{ng} \) được tính bằng:

\[ U_{ng} = I \cdot R \]

Thay \( I \) từ công thức mạch kín vào, ta có:

\[ I = \frac{E}{R + r} \], và suy ra \( U_{ng} = \frac{E}{R + r} \cdot R\)

Quan sát công thức \( U_{ng} = I \cdot R \):

• Nếu \( R \) không đổi thì \( U_{ng} \) tỉ lệ thuận với \( I \). Điều này có nghĩa là phương án A: "tỉ lệ thuận với cường độ dòng điện chạy trong mạch" là đúng.
• Phương án D: "tỉ lệ nghịch với cường độ dòng điện chạy trong mạch" là sai vì \( U_{ng} \) tỉ lệ thuận với \( I \).
• Phương án B: "tăng khi cường độ dòng điện trong mạch tăng" là đúng nhưng không cụ thể bằng "tỉ lệ thuận" trong phương án A.
• Phương án C: "giảm khi cường độ dòng điện trong mạch tăng" là sai vì \( U_{ng} \) tăng khi \( I \) tăng.

Vậy, phương án chính xác là A: tỉ lệ thuận với cường độ dòng điện chạy trong mạch.

Khi giải bài này, các em cần chú ý một số điểm sau:

• Nhớ rằng hiệu điện thế mạch ngoài \( U_{ng} \) phụ thuộc vào cường độ dòng điện \( I \) và điện trở \( R \) của mạch ngoài.
• Công thức \( U_{ng} = I \cdot R \) cho thấy mối quan hệ tỉ lệ thuận giữa hiệu điện thế mạch ngoài và cường độ dòng điện, khi \( R \) không đổi.
• Cần phân tích kỹ các phán đoán và vận dụng công thức cho chính xác để tránh nhầm lẫn giữa các phương án lựa chọn.