Đề bài
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
“Cuộc kháng chiến chống Pháp đã kéo dài 9 năm, chúng ta đã lần lượt đánh bại các âm mưu và kế hoạch chiến lược của địch. Với chiến thắng Việt Bắc, quân và dân ta đã đánh bại hoàn toàn chiến lược đánh nhanh giải quyết nhanh của quân đội Pháp. Tiếp đó quân và dân ta đẩy mạnh chiến tranh du kích, tích cực chống địch càn quét, bình định, lấn chiếm, phá tan âm mưu dùng người Việt đánh người Việt, lấy chiến tranh nuôi chiến tranh của chúng... Thắng lợi của chiến dịch Biên giới đã tạo ra một bước ngoặt cơ bản trong cục diện của cuộc kháng chiến. Từ đó ta đã liên tiếp mở nhiều chiến dịch tấn công và phản công với quy mô ngày càng lớn đi đôi với đẩy mạnh phong trào chiến tranh du kích rộng khắp và phong trào nổi dậy của quần chúng ở vùng sau lưng địch. Quân và dân ta đã tiêu diệt được nhiều sinh lực địch và làm sụp đổ từng mảng lớn hệ thống ngụy quyền của chúng, tiến lên giành những thắng lợi quyết định trong chiến cuộc Đông – Xuân 1953 – 1954, mà đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ”.
(Võ Nguyên Giáp, Chiến tranh giải phóng và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, NXB Sự thật, Hà Nội, 1979, tr.46–47)
Lời giải chi tiết
Để phân tích câu hỏi này, ta cần xem xét từng mệnh đề một cách cụ thể dựa trên tư liệu lịch sử đã học.
1. Mệnh đề 1: "Chiến thắng Việt Bắc quân và dân ta đã bước đầu làm thất bại âm mưu đánh nhanh thắng nhanh của Pháp."
- Mệnh đề này là đúng. Sau chiến thắng Việt Bắc (thu đông 1947), lực lượng của ta đã đẩy lùi được cuộc tiến công lớn của quân Pháp nhằm tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến, bước đầu làm thất bại kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh của Pháp.
2. Mệnh đề 2: "Chiến dịch Điện Biên Phủ là thắng lợi đỉnh cao của quân dân Việt Nam, là 'tiếng chuông báo tử' của chủ nghĩa thực dân trên toàn thế giới."
- Mệnh đề này có thể coi là đúng. Chiến thắng Điện Biên Phủ (1954) của quân và dân Việt Nam gây tiếng vang lớn trên thế giới, làm suy yếu vô cùng thất bại của chủ nghĩa thực dân, đánh dấu sự tan rã của hệ thống thực dân cũ.
3. Mệnh đề 3: "Sau chiến thắng Biên giới 1950, ta đã giành được thế chủ động trên chiến trường Bắc Đông Dương."
- Mệnh đề này là đúng. Chiến thắng Biên giới 1950 giúp quân đội Việt Nam giành được thế chủ động, mở thông biên giới Việt - Trung, nhận được sự hỗ trợ quốc tế.
4. Mệnh đề 4: "Đoạn trích thể hiện nghệ thuật giành thắng lợi từng bước, tiến tới giành thắng lợi hoàn toàn."
- Mệnh đề này là đúng. Đoạn trích mô tả quá trình từng bước giành thắng lợi của ta, từ Việt Bắc, Biên giới đến Điện Biên Phủ, và chiến cuộc Đông - Xuân 1953–1954 đều mang tính chất đó.
Chú ý khi giải
- Khi phân tích các mệnh đề lịch sử, cần đối chiếu với các sự kiện và mốc thời gian cụ thể trong lịch sử để đưa ra kết luận chính xác.
- Đọc kỹ tư liệu, nhận diện các từ khóa quan trọng, như "âm mưu", "thắng lợi", "đoạn trích"... để xác định nội dung và ý nghĩa từng phần.
- Hiểu được bối cảnh lịch sử và chiến lược của từng chiến dịch sẽ giúp làm rõ và chính xác khi đánh giá các mệnh đề được đưa ra.