- Gạch chân từ khoá "phần lớn sông ngòi nước ta", "đặc điểm ngắn và dốc", "do các nhân tố chủ yếu", nhằm xác định đúng nội dung và yêu cầu của câu hỏi.

- Xác định nội dung kiến thức câu hỏi thuộc bài Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, đời sống

- Từ nội dung kiến thức bài học trên, tìm hiểu các nhân tố chủ yếu làm cho đặc điểm phần lớn sông ngòi nước ta ngắn và dốc.

- Phân tích và lựa chọn phương án phù hợp.

Phân tích các phương án:

- Phương án A. Hình dáng lãnh thổ và địa hình: 

+ Hình dáng lãnh thổ: Việt Nam có lãnh thổ hẹp ngang, kéo dài theo chiều Bắc - Nam, địa hình bị chia cắt mạnh bởi đồi núi. Điều này khiến cho các con sông thường có chiều dài ngắn.

+ Địa hình: Địa hình nước ta chủ yếu là đồi núi, độ dốc lớn. Sông ngòi bắt nguồn từ vùng núi cao, chảy nhanh xuống đồng bằng, tạo nên độ dốc lớn.

=> Chọn đáp án A.

- Phương án B. Khí hậu và sự phân bố địa hình.

Khí hậu ảnh hưởng đến lượng nước và mùa lũ hay khô hạn, sự phân bố địa hình không rõ ràng bằng hình dáng lãnh thổ. Do đó, khí hậu và sự phân bố địa hình không phải là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sông ngòi ngắn và dốc.

=> Loại.

- Phương án C. Hình dáng lãnh thổ và khí hậu.

Hình dáng lãnh thổ ảnh hưởng mạnh đến sự ngắn và dốc của sông ngòi, nhưng khí hậu không ảnh hưởng trực tiếp đến đặc điểm này mà chỉ ảnh hưởng đến lượng nước và chế độ nước sông.

=> Loại.

- Phương án D. Địa hình, sinh vật và thổ nhưỡng.

Địa hình có ảnh hưởng rõ rệt, nhưng sinh vật và thổ nhưỡng không ảnh hưởng trực tiếp đến đặc điểm sông ngòi ngắn và dốc mà chủ yếu ảnh hưởng đến sự xói mòn hay giữ nước của đất.

=> Loại.

Vậy phương án đúng là A. Hình dáng lãnh thổ và địa hình.