Để giải bài tập này, ta cần phân tích từng phát biểu dựa theo lý thuyết:

1. Đề bài cho biết mỗi gen quy định một tính trạng, các allele trội là trội hoàn toàn và xảy ra hoán vị gen. Để ra được 4 kiểu hình trong F₁, điều này cho thấy 2 cặp gen liên kết không hoàn toàn với tần số hoán vị f. Số kiểu gen khác nhau trong trường hợp này là 10. Vậy mệnh đề 1 là đúng.

2. Thành phần kiểu hình F₁ là: 4 loại kiểu hình, trong đó kiểu hình thân thấp, quả chua (là kiểu hình lặn) chiếm 4%. Đây là kết quả của hoán vị gen và tổ hợp gen. Giả sử hoán vị gen xảy ra ở cặp gen A-B với tần số f, ta có:

• (1 - f)/4 = 0,04 (vì trong các giao tử: (1 - f)/4 tạo giao tử thỏa mãn để khi kết hợp về thân thấp, quả chua).
• Suy ra f = 0,4 hay 40%. Vậy mệnh đề 2 là đúng.

3. Hai cặp gen đã liên kết với nhau để tạo ra 4 kiểu hình, và có xảy ra hoán vị gen nên chúng cùng nằm trên một cặp nhiễm sắc thể. Vậy mệnh đề 3 là đúng.

4. Khi xét số cây thân cao, quả chua trong F₁, ta phân tích tỷ lệ giao tử có kiểu gen này từ cây P. Đối với tần số hoán vị 40%, số cây thân cao, quả chua có thể thu được từ tổ hợp của giao tử có allele trội từ bố hoặc mẹ, và allele lặn khác đến từ hỗn hợp hoán vị. Hãy tìm ra tỷ lệ kiểu gen đồng hợp tử trong chúng:

• Tổng số cây thân cao, quả chua chính là (1-f)/4 + f/2. Trong đó, kiểu gen đồng hợp tử chiếm tần số nhỏ trong nhóm này, không chiếm tỷ lệ 4/7.

Vậy mệnh đề 4 là sai.

• Chú ý phân biệt giữa kiểu hình và kiểu gen, tính toán xác suất trong các hiện tượng men-đen có xét đến hoán vị gen.
• Khi phân loại kiểu gen, cần luôn tính đủ lượng tần số hoán vị theo đúng quy tắc hồ đưa ra.
• Ghi nhớ các công thức về tổ hợp tạo kiểu hình từ kiểu gen trong trường hợp có hoán vị gen để áp dụng chính xác vào bài toán.