Đề bài
Tiến hành thí nghiệm xà phòng hóa chất béo:
Bước 1: Cho vào bát sứ nhỏ khoảng 2 mL dầu dừa và 6 mL dung dịch $\text{NaOH}40\%$.
Bước 2: Đun sôi nhẹ hỗn hợp, liên tục khuấy đều bằng đũa thủy tinh khoảng 30 phút và thỉnh thoảng thêm nước cất để giữ cho thể tích hỗn hợp không đổi rồi để nguội hỗn hợp.
Bước 3: Rót thêm vào hỗn hợp 7-10 mL dung dịch NaCl bão hòa nóng, khuấy nhẹ rồi để yên hỗn hợp.
Phương pháp giải
Dựa vào quy trình của thí nghiệm xà phòng hoá chất béo.
Lời giải chi tiết
(1) Sau bước 2, do quá trình xà phòng hóa xảy ra (phản ứng giữa ester trong dầu dừa với NaOH), muối sodium của acid béo tách ra khỏi dung dịch, tạo thành dạng rắn nổi lên. Vậy nên mệnh đề 1 đúng.
(2) Mục đích của việc thêm dung dịch NaCl là để đẩy muối sodium của acid béo (xà phòng) ra khỏi dung dịch, giúp tách xà phòng dạng rắn từ dung dịch. Vậy nên mệnh đề 2 sai.
(3) Phản ứng xà phòng hóa chỉ xảy ra với các loại lipid có gốc ester của acid béo. Dầu nhớt không phải là lipid, do đó không thể xảy ra phản ứng tương tự khi thay mỡ lợn bằng dầu nhớt. Vậy nên mệnh đề 3 sai.
(4) Nếu thay dung dịch NaCl bão hòa bằng dung dịch HCl, HCl sẽ gây ra phản ứng trung hòa với NaOH, đồng thời, acid mạnh có thể phản ứng với muối sodium của acid béo, khiến xà phòng kết tủa chuyển lại thành acid béo. Do đó, không thể thay dung dịch NaCl bằng dung dịch HCl bão hòa. Vậy nên mệnh đề 4 sai.