Đề bài
Thí nghiệm được thực hiện trên đất canh tác 2 vụ lúa ở vụ Mùa 2017 tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Các giống lúa tham gia thí nghiệm gồm HDT8, Kim Cương 111, Thiên ưu 8 và Bắc thơm 7. Kết quả thí nghiệm cho thấy các giống lúa có thời gian sinh trưởng từ 103 đến 110 ngày, trong đó giống Kim cương 111 có thời gian sinh trưởng ngắn nhất (chỉ 103 ngày). Sự tích lũy chất khô của giống Thiên ưu 8 cao nhất trong tất cả các thời kì theo dõi. Sâu bệnh hại gồm sâu đục thân, rầy nâu, sâu cuốn lá, bệnh đạo ôn và khô vằn, song bị nhiễm nhẹ với bệnh đạo ôn, bệnh bạc lá, đốm nâu, bị hại nhẹ bởi sâu cuốn lá.
Kết quả năng suất của các giống lúa được thể hiện trong bảng sau:
Bảng năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của các giồng lúa trong thí nghiệm
| Giống | Số bông/${m^2}$(bông) | Số hạt/bông(hạt) | Số hạt chắc/bông(hạt) | Tỉ lệ hạtchắc % | Năng suất thực tế(tấn/ha) |
| HDT8 | 245,3 | 131 | 106,3 | 80,8 | 5,23 |
| Kim Cương 111 | 260,3 | 133,7 | 107,7 | 80,5 | 5,87 |
| Thiên ưu 8 | 265,0 | 134,7 | 112,0 | 81,7 | 6,07 |
| Bắc Thơm 7 | 249,6 | 129,3 | 109,7 | 81,5 | 4,95 |
Nguồn: Nguyễn Tuấn Điệp, Nguyễn Thị Thanh Tâm, Nghiên cúu đặc điểm sinh trưởng, phát triển và năng suất của một số giống lúa thuần mới trong vụ mùa tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, Tạp chí Khoa học Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam – Số 4(101)/2019)
Mỗi nhận định sau đúng hay sai:
Lời giải chi tiết
Chúng ta cần phân tích từng nhận định dựa trên thông tin được cung cấp trong thí nghiệm.
- Nhận định: Thời gian sinh trưởng của giống lúa HDT8 là ngắn nhất.
Dựa trên thông tin thí nghiệm, Kim Cương 111 mới là giống có thời gian sinh trưởng ngắn nhất (103 ngày), không phải HDT8. Do đó, nhận định này là sai. - Nhận định: Sự tích lũy chất khô của giống lúa có thời gian sinh trưởng ngắn sẽ cao hơn giống lúa có thời gian sinh trưởng dài.
Thông tin cho biết "Sự tích lũy chất khô của giống Thiên ưu 8 cao nhất trong tất cả các thời kì theo dõi" nhưng không đề cập về thời gian sinh trưởng liên quan đến sự tích lũy chất khô. Không có đủ thông tin để khẳng định mối quan hệ giữa thời gian sinh trưởng và sự tích lũy chất khô. Do đó, nhận định này là sai. - Nhận định: Số bông/$m^2$ và sự tích lũy chất khô có ảnh hưởng đến năng suất lúa.
Thông qua bảng dữ liệu, có thể thấy rằng giống có nhiều bông hơn thường có năng suất cao hơn (Thiên ưu 8 có số bông 265/m2 và năng suất 6,07 tấn/ha). Điều này cho thấy sự tương quan giữa số bông và năng suất. Còn về sự tích lũy chất khô, dù được nhắc đến nhưng không được cụ thể trong bảng năng suất. Tuy nhiên, thường thì chất khô ảnh hưởng đến sức sống và sản lượng nên có thể kết luận một phần về ảnh hưởng tích cực. Nhận định này là đúng. - Nhận định: Để thu được năng suất lúa cao, nên lựa chọn giống lúa HDT8 có thời gian sinh trưởng ngắn ngày, có số bông/$m^2$ cao.
Dựa trên bảng năng suất, giống HDT8 không có năng suất cao nhất (chỉ có 5,23 tấn/ha). Thiên ưu 8 có năng suất cao nhất và không phải là thời gian sinh trưởng ngắn nhất. Do đó, nhận định này là sai.
Chú ý khi giải
- Cần phân tích kỹ từ các dữ liệu và thông tin có trong đề bài trước khi đưa ra kết luận.
- Chú ý không nhầm lẫn các mệnh đề khi thông tin được liên kết quá nhiều. Đọc kỹ bảng số liệu và đối chiếu với các nhận định đưa ra.
- Khi phân tích các mối quan hệ như ảnh hưởng đến năng suất, cần có đủ bằng chứng hoặc thông tin từ bài đọc.