Đề bài
“Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược và cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Trung Quốc cùng các nước xã hội chủ nghĩa khác đã dành cho nhân dân Việt Nam sự ủng hộ và giúp đỡ toàn diện và quý báu. Nhưng từ năm 1978, quan hệ của Trung Quốc và Việt Nam xấu đi rõ rệt. Trên tuyến biên giới Trung - Việt liên tiếp diễn ra các vụ xung đột. Ngày 17 - 2 - 1979, Trung Quốc đã cho quân đội đồng loạt đánh sang biên giới 6 tỉnh nước ta từ Lai Châu đến Quảng Ninh, gây cho Việt Nam những thiệt hại nặng nề về sinh mạng nhân dân, bộ đội và cơ sở vật chất, di tích lịch sử, văn hoá. Quân dân Việt Nam, được nhân dân thế giới ủng hộ đã chiến đấu anh dũng bảo vệ đất nước..."
(Ngô Đăng Tri, Tiến trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (1930-2016), NXB THông tin và Truyền thông, 2016, tr. 218-219)
Lời giải chi tiết
Phân tích đề bài:
Đề bài đưa ra 4 mệnh đề liên quan đến sự kiện Trung Quốc tấn công biên giới phía Bắc của Việt Nam vào năm 1979, yêu cầu chúng ta xác định và phân tích điều đúng sai của các mệnh đề này. Cụ thể:
Mệnh đề 1: "Việc đưa quân tấn công biên giới phía Bắc Việt Nam của Trung Quốc năm 1979 đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh thổ Việt Nam."
Mệnh đề này đúng. Bất kỳ hành vi tấn công quân sự nào vào lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền đều được coi là vi phạm chủ quyền của quốc gia đó.
Mệnh đề 2: "Quan hệ giữa Trung Quốc và Việt Nam trở nên căng thẳng ngay sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1954)."
Mệnh đề này sai. Sau kháng chiến chống thực dân Pháp, quan hệ Việt Nam - Trung Quốc vẫn duy trì tốt đẹp trong thời gian dài. Quan hệ trở nên căng thẳng đặc biệt từ giữa thập niên 1970 do một số lý do bao gồm vấn đề biên giới và chính sách đối ngoại của hai nước.
Mệnh đề 3: "Việc Trung Quốc đưa quân tấn công 6 tỉnh biên giới phía Bắc Việt Nam (1979) được nhân dân thế giới ủng hộ."
Mệnh đề này sai. Thực tế, cuộc tấn công của Trung Quốc bị cộng đồng quốc tế lên án rộng rãi và phần lớn ủng hộ Việt Nam trong cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biên giới.
Mệnh đề 4: "Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc để lại cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ở Việt Nam hiện nay bài học về hạn chế giao lưu, hợp tác với các nước láng giềng để tránh xảy ra xung đột."
Mệnh đề này sai. Bài học từ cuộc chiến không phải là hạn chế giao lưu và hợp tác, mà cần kết hợp phát huy hợp tác và cảnh giác trong quan hệ quốc tế, đặc biệt là với các nước láng giềng, nhằm duy trì hòa bình, ổn định và chủ quyền quốc gia.
Kết luận: Các mệnh đề đúng là mệnh đề 1, các mệnh đề sai là 2, 3, và 4.
Chú ý khi giải
Khi giải những câu hỏi dạng này, cần chú ý:
- Phân biệt rõ ràng giữa khái niệm về chủ quyền lãnh thổ và các hành vi vi phạm chủ quyền trong quan hệ quốc tế.
- Cần nắm vững bối cảnh lịch sử giai đoạn trước và sau các sự kiện lớn, giúp đánh giá chính xác về quan hệ giữa các quốc gia trong thời kỳ đó.
- Hiểu rõ ý nghĩa của việc bảo vệ và xây dựng chủ quyền quốc gia không phải là hạn chế quan hệ quốc tế mà là nâng cao khả năng hợp tác và cảnh giác trong quan hệ đó.