Quan sát Hình 1 về mô hình hệ thống sông, chúng ta có thể mô tả các bộ phận của một dòng sông lớn như sau:

• Dòng chính: Đây là phần chính của dòng sông, nơi nước chảy mạnh nhất và thường xuyên nhất. Dòng chính là phần kéo dài từ đầu nguồn đến điểm cuối của sông trước khi đổ ra biển hoặc hồ.
• Phụ lưu: Đây là các nhánh sông nhỏ hơn chảy vào dòng chính. Phụ lưu đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung nước và bùn từ các vùng lân cận vào dòng chính.
• Chi lưu: Là các nhánh nhỏ hơn rẽ ra từ dòng chính, dẫn nước sông vào các vùng khác. Chi lưu thường thấy ở những khu vực đồng bằng.
• Lưu vực sông: Là khu vực đất liền bao quanh dòng sông, trải dài từ các sườn núi, đồi cho đến lòng sông. Đây là vùng thu nước mưa và nước ngầm chuyển vào sông.
• Ranh giới lưu vực sông: Đây là đường biên giới tự nhiên giữa hai lưu vực sông kế cận, thường được xác định dựa trên các dãy núi hoặc cao nguyên ngăn cách.

Dòng sông lớn thường có nhiều phụ lưu và chi lưu, tạo thành một mạng lưới phức tạp đa dạng.

Khi quan sát và mô tả các bộ phận của dòng sông lớn, các em chú ý phân biệt rõ ràng giữa phụ lưu và chi lưu. Phụ lưu là các nhánh chảy vào dòng chính còn chi lưu là các nhánh tách ra từ dòng chính. Hiểu rõ dòng chính là nơi tập trung lượng nước lớn nhất và là trục chính của toàn bộ hệ thống sông.