(1)... Cùng với sự phát triển về kinh tế, thu nhập bình quân của người dân tăng lên đáng kể, sự lãng phí trong xã hội cũng gia tăng. (...) Chi tiêu không cần thiết, mua sắm tràn lan hoặc quản lý tài chính, quản lý tài sản kém, dẫn đến thất thoát tiền bạc. Làm việc không có kế hoạch, trì hoãn công việc hoặc làm việc vô ích, không hiệu quả dẫn đến sự lãng phí về thời gian, về công sức. Khai thác quá mức các tài nguyên thiên nhiên, năng lượng hoặc nguyên liệu dẫn đến ô nhiễm môi trường hoặc cạn kiệt nguồn lực. Không tận dụng tối đa các khả năng, tài năng hoặc nguồn lực có sẵn để phát triển, dẫn đến việc lãng phí cơ hội...
(2) Lãng phí gây ra nhiều tác hại trước mắt và lâu dài. Lãng phí không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến xã hội và môi trường. Lãng phí gây thất thoát tiền bạc, làm suy yếu sức sản xuất xã hội, suy yếu tiềm lực tài chính của cá nhân, tổ chức, thâm chí của gây sự bức xúc trong dư luận xã hội. Lãng phí là một trong những tác nhân làm gia tăng sự phân tầng mức sống, gia tăng sự bất bình đẳng trong xã hội. Lãng phí cũng tác tiêu cực đến môi trường sống. Việc sử dụng tài nguyên hơ không hợp lý có thể dẫn đến cạn kiệt nguồn lực, phá hủy hệ sinh thái và tạo ra những hệ lụy lớn cho các thế hệ tương lai.
(Trích Xây dựng văn hoá tiết kiệm, chống lãng phí, Báo Phú Thọ ngày 13/02/2005)
Thực hiện yêu cầu trả lời câu hỏi sau:
Nêu nội dung chính của văn bản trên.
Lời giải chi tiết
Nội dung chính của văn bản:
Văn bản nêu bật các vấn đề về lãng phí đang gia tăng trong xã hội hiện nay, xuất phát từ sự phát triển kinh tế và gia tăng thu nhập. Sự lãng phí được minh hoạ qua nhiều khía cạnh như quản lý tài chính, quản lý công việc, khai thác tài nguyên và tận dụng cơ hội. Những tác hại của lãng phí không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế với sự thất thoát tiền bạc, mà còn tạo sự bất bình đẳng trong xã hội, gây ra tác động xấu đến môi trường với nguy cơ cạn kiệt tài nguyên và hủy hoại hệ sinh thái. Văn bản kêu gọi sự cần thiết của xây dựng văn hóa tiết kiệm, chống lại lãng phí để bảo vệ môi trường và tài nguyên cho các thế hệ tương lai.
Chú ý khi giải
Kể tên các biểu hiện của sự lãng phí trong đoạn văn (1).
Lời giải chi tiết
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần đọc kĩ đoạn văn (1) để rút ra các biểu hiện của sự lãng phí. Dưới đây là các biểu hiện được đề cập trong đoạn văn:
Đây là các biểu hiện của sự lãng phí được tác giả trình bày trong đoạn văn.
Chú ý khi giải
Khi trả lời câu hỏi dựa vào đoạn văn đã cho, học sinh cần:
Phân tích tác dụng của phép lặp trong đoạn văn (2).
Lời giải chi tiết
Đoạn văn (2) chủ yếu bàn về tác hại to lớn và đa chiều của lãng phí. Để nhấn mạnh những tác hại này, tác giả đã sử dụng phép lặp từ "lãng phí" một cách hiệu quả. Việc lặp từ giúp nhấn mạnh tính nghiêm trọng và phổ biến của vấn đề lãng phí trong nhiều khía cạnh khác nhau của đời sống kinh tế, xã hội và môi trường.
Cụ thể:
Tổng cộng, lặp từ không chỉ tạo ra âm điệu nhấn mạnh mà còn kích thích người đọc suy ngẫm sâu sắc hơn về những hậu quả nặng nề của hành động lãng phí.
Như vậy, phép lặp từ đã giúp tác giả truyền tải thông điệp mạnh mẽ về tác hại của lãng phí, làm cho bài viết có sức thuyết phục hơn với người đọc.
Chú ý khi giải
Lưu ý khi thực hiện bài phân tích:
Nhận xét việc tác giả sử dụng dẫn chứng ở đoạn văn (2).
Lời giải chi tiết
Đoạn (2) của bài trích từ “Xây dựng văn hoá tiết kiệm, chống lãng phí” đã sử dụng dẫn chứng để làm nổi bật luận điểm về tác hại của lãng phí. Các dẫn chứng này được sử dụng đa dạng và phong phú, giúp người đọc dễ dàng hình dung và hiểu rõ vấn đề:
Các dẫn chứng đã được trình bày một cách mạch lạc, có lớp lang và liên kết tốt với nhau, từ đó làm nổi bật luận điểm chính về tác hại của lãng phí.
Chú ý khi giải
Thái độ của tác giả về sự lãng phí trong văn bản trên gợi cho em liên tưởng đến câu tục ngữ thành ngữ ca dao nào? Em hãy rút ra một bài học vận dụng trong cuộc sống.
Lời giải chi tiết
1. Thái độ của tác giả:
Từ văn bản trên, có thể thấy tác giả có thái độ nghiêm túc, cảnh báo về những tác hại của sự lãng phí trong xã hội. Tác giả chỉ rõ rằng sự lãng phí không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế mà còn có hệ quả lớn đối với môi trường và xã hội.
Tác giả nhấn mạnh rằng lãng phí không chỉ làm thất thoát tiền bạc và tiềm lực sản xuất mà còn là nguyên nhân góp phần gia tăng bất bình đẳng xã hội, gây ô nhiễm môi trường, và cạn kiệt nguồn lực tương lai.
2. Câu tục ngữ, thành ngữ, ca dao liên tưởng:
Đọc văn bản trên, em có thể liên tưởng đến những câu tục ngữ, thành ngữ như:
3. Bài học rút ra trong cuộc sống:
Qua việc suy ngẫm về văn bản trên và các câu tục ngữ, em có thể rút ra bài học về tầm quan trọng của văn hoá tiết kiệm trong cuộc sống:
Qua đó, mỗi người cần có ý thức tiết kiệm và sử dụng hợp lý mọi nguồn lực nhằm tạo ra sự phát triển bền vững cho bản thân, gia đình và xã hội.
Chú ý khi giải