Đề bài
Bạn có nhận ra chăng, rằng phần lớn thời gian chúng ta chỉ trải qua, mà không thực sự tận hưởng. Một buổi chiều, một bữa ăn, một món đồ, một kỳ nghỉ, một tình bạn, một tình yêu... Và rốt cuộc, cả một cuộc đời.
Có người nghĩ rằng cần phải có nhiều tiền mới có thể hưởng thụ thực sự. Nhưng không. Với tiền, bạn có thể sở hữu nhiều thứ. Nhưng chỉ sở hữu thôi thì không mang lại hạnh phúc. Và chỉ sở hữu, không có nghĩa là biết hưởng thụ. Một người biết tận hưởng chiếc máy ảnh xịn khác với một người sở hữu máy ảnh chỉ vì muốn người khác khen là nó rất xịn. Một người thực sự hiểu, và biết tận hưởng tốc độ, tiện nghi của chiếc xe hơi khác với một người mua nó chỉ vì tin rằng việc sở hữu nó sẽ chứng tỏ mình thành đạt. Một người thực sự am hiểu hội họa, và biết giá trị của bức tranh mình mua sẽ rất khác một người bỏ nhiều tiền mua tranh chỉ để nghe những lời trầm trồ của người khác trong phòng khách nhà mình.
Có người nghĩ rằng hưởng thụ cuộc sống đồng nghĩa với vật chất. Nhưng không. Hưởng thụ cuộc sống tức là tận hưởng mọi thứ tốt đẹp mà cuộc đời và vũ trụ mang đến cho bạn. Vật chất, tinh thần, thể xác. Cổ điển hay hiện đại. Nắng và gió, ngày và đêm. Mặt trời, mặt trăng, cây cối, núi sông, và cỏ dại. Tình bạn, tình yêu. Mọi thứ, nếu bạn có thể nhận ra. Đáng buồn là nhiều lúc, chúng ta không nhận ra chúng, mà chỉ nhìn thấy những ảo ảnh khác. Chúng ta bị ảo giác.
[...] Những người thực sự hưởng thụ thì không băn khoăn, mà thường mãn nguyện. Những người thực sự tận hưởng hạnh phúc cũng vậy, họ mãn nguyện. Niềm vui đôi khi bị thúc đẩy bởi nhu cầu phải hét toáng lên cho cả thế gian. Nhưng sự mãn nguyện thường có gương mặt rất lặng lẽ, và hiếm khi phô trương.
Tôi nhận ra rằng để hưởng thụ thực sự, chúng ta cần phải học hỏi và có hiểu biết nhất định về điều ta đang làm, đang tận hưởng, đang thưởng thức. Biết mình có gì, hiểu thứ mình có, và biết cách tận hưởng tối đa những gì mình xứng đáng được hưởng, đó mới là hưởng thụ.
(Trích Nếu biết trăm năm là hữu hạn..., Phạm Lữ Ân, NXB Hội Nhà văn, 2017, tr.200-202)
Xác định luận đề của đoạn trích.
Phương pháp giải
Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định luận đề (vấn đề nghị luận)
Lời giải chi tiết
Luận đề của đoạn trích là tầm quan trọng của việc sống tận hưởng và mãn nguyện với những gì mình có, thay vì chỉ chạy theo sở hữu vật chất.
Chỉ ra biện pháp tu từ lặp cấu trúc trong đoạn văn sau:
“Một người biết tận hưởng chiếc máy ảnh xịn khác với một người sở hữu máy ảnh chỉ vì muốn người khác khen là nó rất xịn. Một người thực sự hiểu, và biết tận hưởng tốc độ, tiện nghi của chiếc xe hơi khác với một người mua nó chỉ vì tin rằng việc sở hữu nó sẽ chứng tỏ mình thành đạt. Một người thực sự am hiểu hội họa, và biết giá trị của bức tranh mình mua sẽ rất khác một người bỏ nhiều tiền mua tranh chỉ để nghe những lời trầm trồ của người khác trong phòng khách nhà mình.”
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ điệp cấu trúc để nhận diện
Lời giải chi tiết
- Điệp cấu trúc “Một người [......] khác với một người [.......]” được lặp lại. Biện pháp tu từ này được sử dụng để đối chiếu giữa hai kiểu người: người biết tận hưởng và người chỉ chú trọng sở hữu để được người khác ngưỡng mộ.
Nêu tác dụng của thao tác nghị luận bác bỏ được sử dụng trong đoạn trích.
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về các thao tác lập luận
Lời giải chi tiết
Trong đoạn trích từ Nếu biết trăm năm là hữu hạn... của Phạm Lữ Ân, thao tác nghị luận bác bỏ được sử dụng để làm nổi bật quan điểm về việc hưởng thụ cuộc sống thực sự. Qua đó, tác giả muốn nhấn mạnh rằng:
+ Mọi người thường nhầm lẫn giữa việc sở hữu vật chất với việc hưởng thụ cuộc sống.
+ Hưởng thụ không chỉ dừng lại ở mặt vật chất mà còn bao gồm tận hưởng những giá trị tinh thần, cảm nhận thế giới xung quanh bằng cả tâm hồn.
+ Tác giả bác bỏ ý nghĩ cho rằng hạnh phúc và sự mãn nguyện phải đi đôi với sự phô trương, mà ngược lại, chúng có thể bình dị, lặng lẽ và không cần phải được thể hiện ra bên ngoài.
Nêu thái độ của tác giả thể hiện qua đoạn trích.
Phương pháp giải
Căn cứ vào nội dung văn bản để chỉ ra thái độ của tác giả
Lời giải chi tiết
- Phê phán việc hiểu sai về "hưởng thụ"
- Nhắc nhở về giá trị chân thực của cuộc sống
- Kêu gọi sự học hỏi và hiểu biết
Tóm lại, tác giả có thái độ phê phán và đồng thời cảm thông, kêu gọi mọi người hãy sống ý nghĩa hơn bằng cách học hỏi, hiểu biết và tận hưởng một cách chân thực sự hạnh phúc từ những gì cuộc sống trao tặng.
Lựa chọn một thông điệp từ đoạn trích mà anh/chị thấy có ý nghĩa nhất đối với bản thân, giải thích lí do về sự lựa chọn đó.
Phương pháp giải
Căn cứ vào nội dung văn bản để đưa ra một thông điệp ý nghĩa, phù hợp
Lời giải chi tiết
Trong đoạn trích "Nếu biết trăm năm là hữu hạn..." của Phạm Lữ Ân, thông điệp mà tôi thấy có ý nghĩa nhất là "Hưởng thụ cuộc sống không chỉ là sở hữu mà là sự hiểu biết và cảm nhận một cách sâu sắc với những gì mình có". Tôi lựa chọn thông điệp này vì nó khiến tôi nhìn nhận lại cách mình sống và đánh giá những gì tôi có trong đời. Tôi từng nghĩ rằng hạnh phúc đến từ những vật chất mà mình sở hữu, nhưng thực tế cho thấy những khoảnh khắc cảm nhận bình yên từ thiên nhiên, một tách trà nóng bên cạnh sách hay, hay ngay cả một cuộc trò chuyện tâm tình với người bạn thân mới chính là những điều làm nên niềm vui thực sự. Thành tựu và sở hữu đương nhiên quan trọng, nhưng điều làm nên sự mãn nguyện lâu dài đôi khi chỉ là sự giản đơn đến từ bên trong.