Đề bài
Đọc ngữ liệu sau và thực hiện Đề 1A, Đề 1B.
NHỮNG BÀI CA
(Lê Thị Mây)
Những cô gái ngủ trong rừng trẻ lắm Trên đồi cao vượt tuyến dọc Trường Sơn Trong giá rét cờ lau như gió thắm
Bao nhà thơ đã cất bước đi tìm
Những mặt suối làm gương ngày họ ngắm
Để tin mình còn rất trẻ và xinh
Họ ngủ say như cố tình dậy muộn
Để lắng nghe sương ướt đẫm quanh mình
Nơi cành đêm cọ vào nhau rơi xuống
Hãy lắng nghe suối róc rách tâm tình
Quanh tảng đá vững dương lên rất muộn
Nơi họ ngồi ngắn mình đẹp và xinh
Họ ngủ say đất ấm chè lên mặt
Giục nhà th phải cất bước đi tìm
Sức mạnh của bài ca thời họ hát.
(Lê Thị Mây, Ánh sáng đời cây.NXB Hội Nhà văn, 2007)
Câu 1.Nhận xét: khổ thơ sau tuân thủ luật bằng trắc của thơ 8 chữ. Đúng hay sai?
Những cô gái ngủ trong rừng trẻ lắm
Trên đồi cao vượt tuyến dọc Trường Sơn
Trong giá rét cờ lau như gió thắm
Lời giải chi tiết
Để nhận xét khổ thơ trên có tuân thủ luật bằng trắc của thơ 8 chữ hay không, chúng ta cần phân tích sự sắp xếp các thanh bằng và thanh trắc trong từng câu thơ. Thơ 8 chữ truyền thống của Việt Nam thường tuân theo các quy luật bằng - trắc ở các chữ thứ hai, tư, sáu, tám trong mỗi câu thơ.
Chúng ta phân tích từng câu của khổ thơ này:
- Những cô gái ngủ trong rừng trẻ lắm: - Thanh điệu: bằng (B) ở vị trí 2 (gái), 4 (trong), 6 (trẻ), 8 (lắm). - Theo luật thơ 8 chữ phổ biến có thể là: B - T - B - T hoặc T - B - T - B (B: bằng; T: trắc). - Trong câu này, tất cả các vị trí đều bằng, không tuân theo một quy luật cụ thể nào của thơ 8 chữ.
- Trên đồi cao vượt tuyến dọc Trường Sơn : - Thanh điệu: trắc (T) ở vị trí 2 (đồi), 4 (vượt), 6 (dọc), 8 (Sơn). - Trong câu này, các vị trí thanh đều trắc cũng không tuân theo quy luật thơ 8 chữ.
- Trong giá rét cờ lau như gió thắm: - Thanh điệu: trắc (T) ở vị trí 2 (rét), 4 (cờ), 6 (gió), 8 (thắm). - Ở đây, thanh điệu cũng không tuân theo quy luật bằng - trắc của thơ 8 chữ truyền thống.
Vậy cả ba câu thơ trên không tuân thủ luật bằng trắc của thơ 8 chữ.
Lựa chọn đúng theo câu hỏi là B. Sai.
Chú ý khi giải
- Hiểu rõ cấu trúc luật bằng trắc của thơ truyền thống, đặc biệt là thơ 8 chữ.
- Nhận biết được thanh bằng ( \( B \) ) và thanh trắc ( \( T \) ) trong tiếng Việt để áp dụng vào các vị trí phù hợp của câu thơ.
- Luôn kiểm tra từng câu một khi xác định luật bằng trắc.