Đề bài
“Bảo Đại đọc xong [chiếu thoái vị] thì trên kỳ đài cờ vàng của nhà vua từ từ hạ xuống và lá cờ nền đỏ thắm tươi long lanh 5 cánh sao vàng được kéo lên giữa những tiếng vỗ tay, những tiếng hoan hô như sấm,... Rồi ông Trần Huy Liệu đọc bản tuyên bố của Đoàn đại biểu Chính phủ, nêu rõ thắng lợi của Cách mạng tháng Tám là kết quả của hàng mấy chục năm tranh đấu anh dũng, kiên cường, bền bỉ của nhân dân cả nước, tuyên bố chấm dứt vĩnh viễn chế độ quân chủ,...”.
(Phạm Khắc Hòe, Từ triều đình Huế đến chiến khu Việt Bắc,
NXB Thuận Hóa, Huế, 1987, tr.86)
Lời giải chi tiết
Để giải quyết câu hỏi này, chúng ta cần phân tích từng mệnh đề để xác định mệnh đề nào đúng và mệnh đề nào sai dựa trên thông tin lịch sử.
- Mệnh đề 1: "Trong buổi tuyên bố thoái vị, vua Bảo Đại đã đọc Chiếu thoái vị, tuyên bố chấm dứt vĩnh viễn chế độ quân chủ ở Việt Nam."
- Mệnh đề 2: "Cuộc cách mạng tháng Tám thành công đã lật đổ chế độ phong kiến, thành lập nên nhà nước dân chủ cộng hòa ở Việt Nam."
- Mệnh đề 3: "Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam đã chấm dứt chế độ Quân chủ chuyên chế ở Việt Nam, thiết lập chế độ Quân chủ lập hiến."
- Mệnh đề 4: "Động lực của cuộc cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam là quần chúng nhân dân – một lực lượng vô cùng đông đảo, hùng hậu."
Mệnh đề này đúng. Ngày 30/8/1945, tại kinh đô Huế, vua Bảo Đại đã chính thức đọc Chiếu thoái vị và nhường quyền lực cho Chính phủ cách mạng, chấm dứt chế độ quân chủ đã tồn tại hàng nghìn năm.
Mệnh đề này đúng. Cuộc cách mạng tháng Tám năm 1945 đã thành công trong việc lật đổ chế độ phong kiến do nhà Nguyễn đứng đầu, và ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.
Mệnh đề này sai. Cách mạng tháng Tám năm 1945 chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế mà không hề thiết lập chế độ quân chủ lập hiến. Thay vào đó, chế độ Cộng hòa mới được thiết lập.
Mệnh đề này đúng. Cuộc cách mạng tháng Tám được tiến hành với sự tham gia rất tích cực và đông đảo của quần chúng nhân dân, từ nông dân, công nhân đến trí thức, tạo nên sức mạnh tổng hợp để giành thắng lợi.
Chú ý khi giải
- Cần nắm vững các sự kiện lịch sử và ý nghĩa của chúng để phân biệt đúng sai giữa các mệnh đề được đưa ra.
- Khi đọc đề bài, chú ý kỹ từ ngữ và ngữ cảnh liên quan để tránh nhầm lẫn trong việc xác định bản chất của sự kiện lịch sử.
- Nên nhớ rằng Cách mạng tháng Tám năm 1945 không chỉ lật đổ chế độ phong kiến, mà còn thiết lập mô hình nhà nước mới - Nhà nước dân chủ cộng hòa, không phải là quân chủ lập hiến.