Đề bài
Dặn bố
(Đỗ Nhật Nam)
| Bố ơi! Giờ đã tháng BaMưa phùn chạm mặt, bưởi hoa thơm lừngChơi vơi sương đậu lưng chừngMênh mang câu hát gọi mừng bình minhVen tường một nụ hoa xinhNở bừng e ấp an bình sớm maiBố ơi! Ngơi nghỉ đôi vaiTrĩu rồi gánh nặng dặm dài bố quaBố ơi! Nhẹ bớt đường xaCòn trời, còn nước, còn "ta" thương "mình"Thời gian chẳng chút chùng chìnhĐể vương tóc bạc lặng thinh mái đầuBố ơi mưa nắng dãi dầuKhó khăn chẳng quản bắc cầu yêu thươngBây giờ tóc đã điểm sươngCất đi bố nhé, buồn vương bạc lòng | Hoa cà hoa cải vẽ vòngNhư là bướm trắng còn mong tơ trờiTháng Ba cất tiếng gọi mờiLẫn trong tiếng gió ngàn lời reo caĐừng buồn khi con đi xaĐừng rơi nước mắt chiều tà nhớ mongĐèn khuya đừng thắp đêm chongNỗi buồn ra nắng đem hong hương trờiBố ơi! Nào hãy mỉm cườiUống nhiều thuốc chẳng khỏe người được đâuTừ giờ trong những canh thâuBổ đừng đếm nữa nông sâu mệt nhoàiSong thưa nắng đã đan càiCon ôm bố suốt... dặm dài ... Bố ơi! |
(Đường xa con hát, NXB Lao động, 2016, trang 107,108,109)
Chú thích: Đỗ Nhật Nam sinh năm 2001. Khi ở tuổi thiếu niên, nhiều tờ báo ca ngợi anh như là một người trẻ tài năng, một thần đồng, ngoài ra, anh cũng là một người viết sách và một dịch giả, anh làm dịch giả nhỏ tuổi nhất tại Việt Nam (khi vừa tròn 7 tuổi). Thơ Đỗ Nhật Nam hồn nhiên, song thể hiện tâm hồn phong phú với những chiêm nghiệm sâu sắc, hình ảnh thơ sáng tạo, hiện đại. Những bài thơ hay nhất của Đỗ Nhật Nam là chùm thơ viết dành tặng gia đình.
Câu 1.Bây giờ tóc đã điểm sương
Cất đi bố nhé, buồn vương bạc lòng
Em hiểu nghĩa của từ ngữ "bạc lòng" trong trường hợp trên như thế nào?
Lời giải chi tiết
Trong ngữ cảnh của bài thơ "Dặn bố" của Đỗ Nhật Nam, cụm từ "bạc lòng" được hiểu là sự buồn bã, phiền muộn trong tâm hồn, những nỗi lo lắng, âu sầu mà người cha đang mang trong lòng. Bài thơ là lời dặn dò của người con đối với cha mình, thể hiện sự quan tâm, lo lắng của con đối với sức khỏe và tinh thần của cha. Cụm từ "bạc lòng" được sử dụng để khuyên người cha hãy gạt bỏ những nỗi buồn, nỗi lo toan trong cuộc sống để giữ cho tâm hồn luôn được nhẹ nhàng và bớt gánh nặng hơn. Từ "bạc" ở đây không chỉ miêu tả màu sắc mà còn mang ý nghĩa về sự tàn phai, héo mòn, gián tiếp nói lên tác động tiêu cực từ nỗi buồn, phiền lòng đối với sức khỏe và tinh thần của cha.
Chú ý khi giải
Khi giải thích ý nghĩa của một từ ngữ trong bài thơ, em cần chú ý đến ngữ cảnh sử dụng từ trong toàn bộ bài thơ. Từ ngữ có thể mang nhiều nghĩa khác nhau tùy thuộc vào cách sử dụng trong văn cảnh cụ thể. Cụm từ "bạc lòng" không chỉ đơn giản có nghĩa là buồn bã mà còn kết hợp với câu thơ trên "Bây giờ tóc đã điểm sương" để làm nổi bật hình ảnh một người cha đã lớn tuổi, đã trải qua nhiều gian truân và chịu nhiều nỗi lo toan.