(1) Xã hội hiện đại thường có xu hướng đánh giá sự thành công của con người qua hình thức vật chất bên ngoài: chức vụ của họ, số tiền họ kiếm được, chiếc xe họ đi, quần áo họ công mặc. Nhiều người quên rằng, tiền bạc chỉ là một thước đo chứ không phải là tất cả để đánh giá sự thành công về mặt sự nghiệp của một con người. Còn rất nhiều thước đo phi vật chất. Công việc có phù hợp với người đó không, có đem lại cho họ sự thỏa mãn sâu sắc không, môi trường làm việc có thích hợp không, họ có lợi ích tinh thần nào khác trong công việc không, công việc có giúp ích trong việc hoàn thành những mục tiêu dài hạn của người đó, nó có giúp họ nhận thấy được ý nghĩa của việc họ làm hay đem lại lợi ích cho nhiều người khác không?
(2) Tương tự như vậy, cuộc sống con người là tập hợp nhiều vai trò trong xã hội mà công việc chỉ là một trong số những vai trò đó (...). Có người thành công trong vai trò này của cuộc đời nhưng lại thất bại trong vai trò khác. Benjamin Franklin, một trong những vị cha đẻ của nền độc lập Hoa Kì, vừa là nhà ngoại giao, nhà vật lí, nhà hải dương học, nhà phát minh, nhà khoa học, người chơi cờ, nhạc sĩ, có nhiều đóng góp cho ngành in ấn, bưu điện và sự phát triển của nước Mĩ. Đối với nhiều người, ông là mẫu hình lí tưởng của sự xuất chúng và thành công. Nhưng Benjamin Franklin không có mặt bên vợ mình trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời bà, bà mất đi khi ông đang công du tại châu Âu. Ông có mối quan hệ cực kì căng thẳng với người con trai duy nhất của mình và đứa con trai đã rời bỏ ông đi định cư ở một nơi khác vì mâu thuẫn về quan điểm chính trị. Có lẽ không ít người chẳng dám đánh đổi những thứ như thế để đạt được thành công rực rỡ như Franklin.
(3) Định nghĩa thành công cũng khác nhau ở mỗi người. Tôi còn nhớ sự chia sẻ của Jessica Lu, chuyên gia tư vấn nhân sự của Tập đoàn Toweratson, người đã nghỉ hưu ở tuổi 40 vì đã đạt được những mục tiêu về tài chính: “Tôi tự thấy mình là người thành công, vì hiện giờ tôi đã trở thành chính xác con người mà tôi từng mong ước”. Thành công tức là trở thành người mình từng mong muốn trở thành, một định nghĩa thú vị. Quả thật, điều thử thách nhất và mãn nguyện nhất trong cuộc sống, không phải là trở thành người thành công trong mắt người khác, hay trong cái nhìn của xã hội, mà là vượt lên bản thân, đạt được những mục tiêu của mình, và trở thành người mà mình từng mong ước. Còn đối với tôi, thành công chính là sống trọn vẹn với tất cả tiềm năng của mình...
(Trích Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu? – Rossie Nguyễn, NXB Hội nhà văn, 2018)
Trong văn bản tác giả chỉ ra xã hội hiện đại thường đánh giá sự thành công qua tiêu chí nào?
Lời giải chi tiết
Trong văn bản được trích dẫn, tác giả chỉ ra rằng xã hội hiện đại thường có xu hướng đánh giá sự thành công của con người qua các tiêu chí hình thức vật chất bên ngoài như:
Đồng thời, tác giả cũng lưu ý rằng những tiêu chí này chỉ là một phần của định nghĩa thành công và đề cao các thước đo phi vật chất khác nhau như sự phù hợp của công việc, sự thỏa mãn cá nhân, môi trường làm việc, và các lợi ích tinh thần.
Những tiêu chí này thể hiện cách đánh giá sự thành công của nhiều người trong xã hội hiện đại, tuy nhiên, đó không phải là cách nhìn nhận hoàn hảo hay toàn diện về thành công của một cá nhân.
Chú ý khi giải
Chỉ ra lời dẫn trực tiếp có trong văn bản.
Lời giải chi tiết
Trong văn bản trên, lời dẫn trực tiếp được thể hiện qua đoạn sau: “Tôi tự thấy mình là người thành công, vì hiện giờ tôi đã trở thành chính xác con người mà tôi từng mong ước”. Đây là câu nói trực tiếp của Jessica Lu, chuyên gia tư vấn nhân sự của Tập đoàn Toweratson.
Chú ý khi giải
Khi tìm kiếm lời dẫn trực tiếp trong một văn bản, các em cần chú ý đến những câu được đặt trong dấu ngoặc kép. Dấu hiệu này thường chỉ ra rằng đó là lời nói hoặc suy nghĩ trực tiếp của ai đó mà tác giả đã trích dẫn hoặc kể lại. Ngoài ra, các từ ngữ chỉ dẫn như "nói", "chia sẻ", "thú nhận" thường là dấu hiệu báo trước cho một lời dẫn trực tiếp.
Xác định luận đề của văn bản.
Lời giải chi tiết
Luận đề của văn bản trên là: Sự thành công của một con người có thể được đánh giá dựa trên nhiều khía cạnh khác nhau, không chỉ riêng về mặt vật chất mà còn cả về những giá trị phi vật chất, sự hài lòng cá nhân và việc trở thành con người mà mình mong muốn.
Chú ý khi giải
Học sinh cần chú ý đọc kỹ đoạn trích để nhận ra các yếu tố bài viết nhấn mạnh như: sự khác biệt giữa thành công vật chất và phi vật chất, câu chuyện về các nhân vật nổi tiếng làm dẫn chứng, và các quan điểm cá nhân về thành công. Điều này giúp xác định luận đề chính xác.
Chỉ ra tác dụng của việc sử dụng câu ghép sau trong đoạn trích trên:
“ Công việc có phù hợp với người đó không, có đem lại cho họ sự thỏa mãn sâu sắc không, môi trường làm việc có thích hợp không, họ có lợi ích tinh thần nào khác trong công việc không, công việc có giúp ích trong việc hoàn thành những mục tiêu dài hạn của người đó, nó có giúp họ nhận thấy được ý nghĩa của việc họ làm hay đem lại lợi ích cho nhiều người khác không?"
Lời giải chi tiết
Trong đoạn trích trên, câu ghép: “Công việc có phù hợp với người đó không, có đem lại cho họ sự thỏa mãn sâu sắc không, môi trường làm việc có thích hợp không, họ có lợi ích tinh thần nào khác trong công việc không, công việc có giúp ích trong việc hoàn thành những mục tiêu dài hạn của người đó, nó có giúp họ nhận thấy được ý nghĩa của việc họ làm hay đem lại lợi ích cho nhiều người khác không?” có tác dụng như sau:
- Thể hiện rõ sự phức tạp và đa chiều của tiêu chí đánh giá sự thành công của một cá nhân trong sự nghiệp, từ đó giúp người đọc nhận ra rằng, thành công không chỉ được đánh giá thông qua sự giàu có, quyền lực, mà còn thông qua nhiều khía cạnh phi vật chất khác.
- Câu ghép này còn có tác dụng làm nổi bật những yếu tố quan trọng góp phần tạo nên một công việc ý nghĩa đối với mỗi cá nhân, ví dụ như sự phù hợp, sự thỏa mãn, ý nghĩa của công việc và lợi ích mà nó mang lại cho bản thân và cộng đồng.
- Việc sử dụng câu ghép dài và phức tạp giúp người đọc tư duy sâu sắc hơn về vấn đề thành công, không chỉ dừng lại ở vật chất mà còn ở những giá trị tinh thần, sự hài lòng và cảm giác đóng góp cho xã hội.
- Ngoài ra, câu ghép này còn chú trọng việc kích thích người đọc tự đánh giá lại những mục tiêu của bản thân trong công việc và định nghĩa thành công của riêng mình.
Chú ý khi giải
Khi giải bài tập này, học sinh cần lưu ý:
Qua văn bản, tác giả thể hiện những tình cảm, cảm xúc gì?
Lời giải chi tiết
Đề bài yêu cầu chúng ta trình bày những tình cảm, cảm xúc mà tác giả thể hiện qua văn bản được trích dẫn từ tác phẩm "Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu?" của Rossie Nguyễn. Để giải quyết vấn đề này, chúng ta cần phân tích các đoạn trích để xác định rõ ý kiến và cảm nhận của tác giả đối với khái niệm thành công trong cuộc sống.
Trong văn bản "Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu?" của Rossie Nguyễn, tác giả thể hiện một số tình cảm và cảm xúc như sau:
Như vậy, qua văn bản, tác giả Rossie Nguyễn đã khá thành công trong việc truyền tải quan điểm về giá trị của thành công và cuộc sống, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tìm kiếm và sống với ý nghĩa thực sự của chính mình thay vì chạy theo những thước đo thành công vật chất của xã hội hiện đại.
Chú ý khi giải
Em có đồng ý với quan điểm “Thành công tức là trở thành người mình từng mong muốn trở thành” không? Tại sao?
Lời giải chi tiết
Để trả lời câu hỏi này, các em cần vận dụng khả năng phân tích và diễn đạt ý kiến của mình một cách mạch lạc. Đây là một dạng câu hỏi mở, không có một câu trả lời duy nhất, nhưng để bài làm được đánh giá cao, các em cần bám sát vấn đề và trình bày rõ ràng, logic. Dưới đây là một số và dàn ý các em có thể tham khảo:
Giới thiệu vấn đề: Định nghĩa thành công và quan điểm về việc “Thành công tức là trở thành người mình từng mong muốn trở thành”
Bài viết mẫu:
Thành công là một khái niệm không có một định nghĩa duy nhất, nhưng cá nhân tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm "Thành công tức là trở thành người mình từng mong muốn trở thành". Đối với tôi, thành công không phải là việc được xã hội nhìn nhận là thành công, mà là việc tôi có thể sống một cuộc đời ý nghĩa, đạt được những mục tiêu cá nhân mà tôi luôn khao khát.
Trong xã hội hiện đại, nhiều người thường đánh giá thành công qua những giá trị vật chất như tiền bạc, danh vọng, quyền lực, nhưng quên rằng những thứ đó chỉ là phương tiện. Một người có thể không giàu có về mặt tài chính nhưng cảm thấy thỏa mãn, hạnh phúc vì đã sống đúng với giá trị của mình và đã đạt được những gì mà bản thân mong ước. Chẳng hạn, nhiều người chọn từ bỏ công việc lương cao để theo đuổi đam mê nghệ thuật, hoặc chọn một cuộc sống đơn giản và an yên thay vì chạy theo danh vọng.
Cuộc sống của chúng ta là duy nhất, và mỗi người có trách nhiệm định hình nó theo cách mình muốn. Trở thành người mình mong ước là một thách thức lớn, nhưng cũng là một hành trình thú vị và đáng giá nhất.
Vì vậy, tôi cho rằng mỗi người nên tự xác định cho mình mục tiêu riêng và nỗ lực biến chúng thành hiện thực. Đó mới thực sự là thành công.
Chú ý khi giải