(…)Từ buổi sáng tinh sương, mùa nực cũng như mùa rét, bác ta đã phải trở dậy để đi làm mướn cho những người trong làng. Những ngày có người mướn ấy, tuy bác phải làm vất vả, nhưng chắc chắn buổi tối được mấy bát gạo và mấy đồng xu về nuôi lũ con đói đợi ở nhà.
Đó là những ngày sung sướng. Nhưng đến mùa rét, khi các ruộng lúa đã gặt rồi, cánh đồng chỉ còn trơ cuống rạ, dưới gió bấc lạnh như lưỡi dao sắc khía vào da, bác Lê lo sợ, vì không ai mướn bác làm việc gì nữa. Thế là cả nhà nhịn đói, mấy đứa nhỏ nhất: con Tý, con Phún, thằng Hy mà con chị nó bế, chúng nó khóc lả đi mà không có cái ăn. Dưới manh áo rách nát, thịt chúng nó thâm tím lại vì rét như thịt con trâu chết. Bác Lê ôm lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó. (…)
Cuộc đời của gia đình bác Lê cứ như thế mà lặng lẽ qua, ngày no rồi lại ngày đói. Tuy vậy, cũng có những ngày vui vẻ. Những ngày nắng ấm trong năm, hay những buổi chiều mùa hạ, mẹ con bác Lê cùng nhau ngồi chơi ở trước cửa nhà. Các người hàng xóm cũng làm như thế. Các bà mẹ ngồi rủ rỉ với nhau những câu chuyện kín đáo, các trẻ con nô đùa dưới quán chợ, còn các bà già thì ngồi rũ tóc tìm chấy ngoài bóng nắng. Bác Lê đem thằng Hi, con Phún ra gọt tóc cho chúng nó bằng một cái mảnh chai sắc. Thằng cả ngồi đan lại cái lờ, còn những đứa khác chơi quanh gần đấy. Trong ngày hè nóng nực, con bác Lê đứa nào cũng lở đầu - bác ta bảo là một cái bệnh gia truyền từ đời ông tam đại - nên bác lấy phẩm xanh bôi cho chúng nó. Trông mẹ con bác lại giống mẹ con đàn gà, mà những con gà con người ta bôi xanh lên đầu cho khỏi lẫn. Người phố chợ vẫn thường nói đùa bác Lê về đàn con đông đúc ấy. Bác Đối, kéo xe, người vui tính nhất xóm, không lần nào đi qua nhà bác Lê mà không bảo:
- Bác phải nhớ thỉnh thoảng đếm lại con không quên mất.
Bác Lê bao giờ cũng trả lời một câu:
- Mất bớt đi cho nó đỡ tội!
Nhưng mọi người biết bác Lê quí con lắm. Tuy bác hết sức công bằng, người ta cũng thấy bác yêu thằng Hi hơn cả, nó là con thứ chín, và ốm yếu xanh xao nhất nhà. Bác thường bế nó lên lòng, hôn hít, rồi khoe với hàng xóm: nội cả nhà chỉ có nó là giống thầy cháu như đúc. Rồi bác ôm con ngồi lặng yên một lát, như để nhớ lại chuyện gì đã lâu lắm.
(Trích Nhà mẹ Lê, Thạch Lam,
NXB Hội Nhà văn 2008)
Câu 1.Văn bản sử dụng những phương thức biểu đạt nào?
Tự sự, miêu tả.
Tự sự, nghị luận.
Miêu tả, biểu cảm
Nghị luận, miêu tả.
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về các phương thức biểu đạt
Lời giải chi tiết
- Tự sự: Là phương thức biểu đạt chủ yếu kể về sự việc, hành động của nhân vật. Qua đoạn văn, câu chuyện về cuộc sống gia đình bác Lê được trình bày rõ ràng, từ sự vất vả hàng ngày đến cảnh sống hạnh phúc trong những buổi chiều nắng ấm.
- Miêu tả: Là phương thức diễn tả về các sự vật, cảnh vật. Văn bản đã dùng nhiều từ ngữ hình ảnh để mô tả cảnh nghèo khó, thời tiết lạnh giá, cảnh gia đình ngồi quây quần bên nhau.
- Biểu cảm: Là phương thức thể hiện tình cảm, cảm xúc của người viết đối với sự việc, đối tượng. Mặc dù văn bản có thể gợi cảm xúc cho người đọc, nhưng mục tiêu chính là miêu tả cụ thể cuộc sống của gia đình bác Lê, nên biểu cảm vẫn không phải là phương thức chính trong văn bản này.
- Nghị luận: Đây là phương thức dùng lý lẽ, lập luận để bàn luận, chứng minh một vấn đề. Tuy nhiên, văn bản này không hề có những yếu tố nghị luận.
Đáp án đúng là A. Tự sự, miêu tả.