Đề bài
Căn cứ vào tiêu chí phân chia nhóm các dân tộc ở Việt Nam, dân tộc Kinh thuộc nhóm
dân tộc đa số.
dân tộc thiểu số.
dân tộc vùng thấp.
dân tộc vùng đồng bằng.
Phương pháp giải
- Gạch chân từ khoá "căn cứ", "tiêu chí phân chia các nhóm dân tộc ở Việt Nam", "dân tộc Kinh thuộc nhóm", nhằm xác định đúng nội dung và yêu cầu của câu hỏi.
- Xác định nội dung kiến thức câu hỏi thuộc bài Cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
- Từ nội dung kiến thức bài học trên, dựa vào tiêu chí phân chia nhóm các dân tộc ở Việt Nam để xác định đặc điểm của nhóm dân tộc Kinh.
- Phân tích và lựa chọn phương án phù hợp.
Lời giải chi tiết
Phân tích các phương án:
- Phương án A: dân tộc đa số: Đúng, vì dân tộc Kinh có số lượng người đông nhất ở Việt Nam.
- Phương án B: dân tộc thiểu số: Sai, vì dân tộc Kinh có số lượng người đông nhất ở Việt Nam.
- Phương án C: dân tộc vùng thấp: Sai, đây không phải là tiêu chí để phân loại dân tộc Kinh.
- Phương án D: dân tộc vùng đồng bằng: Sai, đây không phải là tiêu chí để phân loại dân tộc Kinh.
Vậy đáp án đúng là: A. dân tộc đa số.
Lời giải chi tiết
Phân tích đề bài:
Đề bài muốn chúng ta xác định nhóm dân tộc mà dân tộc Kinh thuộc về, dựa trên tiêu chí phân chia nhóm các dân tộc ở Việt Nam.
Phân tích từng phương án:
A. Dân tộc đa số: Dân tộc Kinh chiếm phần lớn dân số Việt Nam, nên thuộc dân tộc đa số.
B. Dân tộc thiểu số: Dân tộc Kinh không phải là dân tộc thiểu số vì dân số của người Kinh chiếm khoảng 86% tổng dân số của Việt Nam.
C. Dân tộc vùng thấp: Dân tộc Kinh sống chủ yếu ở vùng đồng bằng và duyên hải nên không thuộc nhóm này.
D. Dân tộc vùng đồng bằng: Phân chia theo yếu tố sinh sống, dân tộc Kinh chủ yếu ở vùng đồng bằng và duyên hải.
Kết luận: Dân tộc Kinh thuộc cả hai nhóm A và D. Tuy nhiên, khi yêu cầu về nhóm căn cứ thì thường quy về tiêu chí dân số trước tiên, do đó đáp án chính xác nhất là phương án A dân tộc đa số.
Chú ý khi giải
- Hiểu rõ tiêu chí phân chia nhóm dân tộc gồm: tiêu chí dân số (đa số, thiểu số) và tiêu chí vùng sinh sống (vùng cao, vùng thấp, vùng đồng bằng).
- Dân tộc Kinh chiếm tỷ lệ lớn nhất trong cơ cấu dân số Việt Nam, vì vậy thuộc nhóm "dân tộc đa số" là chính xác.
- Luôn chú ý đến ngữ cảnh của câu hỏi để hiểu rõ tiêu chí nào là trọng tâm mà đề bài muốn kiểm tra.
Căn cứ vào tiêu chí phân chia nhóm các dân tộc ở Việt Nam
- Việc phân chia các dân tộc ở Việt Nam dựa chủ yếu vào ngữ hệ ngôn ngữ – tức là nguồn gốc tiếng nói và đặc điểm văn hóa – xã hội truyền thống của từng dân tộc.
- Hiện nay, 54 dân tộc được chia thành các nhóm chính theo ngữ hệ như:
+ Ngữ hệ Nam Á (nhóm Môn – Khmer): Khơ-me, Ba-na, Xơ-đăng…
+ Ngữ hệ Nam Đảo: Ê-đê, Gia-rai…
+ Ngữ hệ Tày – Thái, H'Mông – Dao, Tạng – Miến, Hán – Tạng, v.v.
- Đặc điểm của dân tộc Việt (Kinh): Dân tộc Kinh (hay còn gọi là người Việt) là dân tộc đông nhất Việt Nam, chiếm khoảng 86% dân số cả nước, có các đặc điểm nổi bật sau:
1. Ngôn ngữ
- Thuộc ngữ hệ Nam Á, nhóm Việt – Mường.
- Có chữ viết riêng là chữ Quốc ngữ, sử dụng phổ biến trong học tập và giao tiếp trên toàn quốc.
2. Khu vực cư trú
- Chủ yếu sống ở đồng bằng, ven biển, trung du – nơi có điều kiện thuận lợi cho trồng lúa nước.
- Hiện nay, người Kinh có mặt trên khắp cả nước, kể cả vùng núi và hải đảo.
3. Hoạt động kinh tế truyền thống
- Chủ yếu là trồng lúa nước, kết hợp với chăn nuôi, thủ công nghiệp, buôn bán.
- Có nền nông nghiệp lâu đời và phát triển sớm, đóng vai trò trung tâm trong lịch sử dân tộc.
4. Đặc điểm văn hóa – xã hội
- Có nền văn hóa phong phú: truyền thuyết, ca dao, tục ngữ, trò chơi dân gian...
- Là dân tộc có vai trò trung tâm trong quá trình hình thành và phát triển quốc gia – dân tộc Việt Nam.
- Tôn trọng truyền thống "uống nước nhớ nguồn", lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết.