| (1) Nắng mùa thu như ươm vàng rót mật Tiếng trống trường rộn rã bước chân vuiNiềm hân hoan trong ánh mắt rạng ngờiCon đến trường học bao điều mới lạ.(2) Con hãy đi bằng đôi chân kiêu hãnhVà con tim mang ánh lửa tự hàoCon hãy cháy hết mình cho hoài bãoVới niềm tin của tuổi trẻ tươi hồng. | (3) Con hãy nhớ giữa bộn bề cuộc sốngNhận và cho, biết chia sẻ cho đờiSống bao dung nhân ái với mọi ngườiMở tấm lòng, tình yêu thương sẽ tới.(4) Con hãy nhớ trong muôn triệu lí doKhông có lí do cho sự chùn bướcKhông nặng trong tâm những điều mất đượcBởi quanh con đều là những yêu tin.(Trích Mùa thu cho con, Nguyễn Hạ Thu Sương, Văn học và tuổi trẻ, số tháng 9 năm 2023, NXB Giáo dục, tr.94) |
* Chú thích: Nguyễn Hạ Thu Sương là một nhà giáo yêu thích thơ ca. Bài thơ "Mùa thu cho con" là lời của người mẹ viết cho con của mình khi bước vào một năm học mới.
Xác định thể thơ trong đoạn thơ trên.
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về đặc điểm thể loại thơ
Lời giải chi tiết
Đoạn thơ được viết theo thể thơ 8 chữ (mỗi dòng thơ gồm có 8 chữ)
Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ là ai?
Phương pháp giải
Căn cứ vào nội dung văn bản thơ để xác định nhân vật trữ tình
Lời giải chi tiết
Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ là người mẹ / tác giả.
Giải nghĩa từ “cháy” trong câu thơ:
Con hãy cháy hết mình cho hoài bão
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về cách giải thích nghĩa của từ
Lời giải chi tiết
Nghĩa của từ "cháy" trong câu thơ “Con hãy cháy hết mình cho hoài bão” là: làm hết sức, học tập rèn luyện hết minh với quyết tâm cao nhất (vượt qua gian khó để thực hiện ước mơ hoài bão).
Trình bày hiệu quả của biện pháp tu từ điệp ngữ trong khổ thơ sau:
Con hãy đi bằng đôi chân kiêu hãnh
Và con tim mang ánh lửa tự hào
Con hãy cháy hết mình cho hoài bão
Với niềm tin của tuổi trẻ tươi hồng.
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức đã học về điệp ngữ
Lời giải chi tiết
- Biện pháp tu từ điệp ngữ: "Con hãy"
- Tác dụng:
+ Góp phần làm cho câu thơ nhịp nhàng, giàu tính nhạc, giọng điệu tha thiết.
+ Nhấn mạnh những lời khuyên mà người mẹ gửi đến con; nhắc nhở con phải luôn nỗ lực, tự tin, sống hết mình,...
+ Thể hiện tình yêu thương vô bờ bến và niềm tin sâu sắc của người mẹ dành cho con.
Qua đoạn thơ, em hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất với bản thân và giải thích vì sao (trình bày khoảng 5-7 dòng).
Phương pháp giải
Căn cứ vào văn bản đọc để rút ra thông điệp sâu sắc, phù hợp
Lời giải chi tiết
Một số thông điệp gợi ý
- Hãy luôn trân trọng, ghi nhớ lời cha mẹ dạy; cố gắng học thật tốt để đền đáp công ơn cha mẹ.
- Mỗi người hãy tự tin vững bước, nó lực học tập, rèn luyện hết mình để thực hiện ước mơ hoài bão.
- Mỗi người cần sống mạnh mẽ, vượt lên mọi khó khăn, thử thách để vươn tới thành công.
- Mỗi người cần phải biết sống nhân ái, bao dung, chia sẻ với mọi người.
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nét nổi bật về nội dung và nghệ thuật trong khổ thơ trích từ phần Đọc hiểu:
Con hãy nhớ trong muôn triệu lí do
Không có lí do cho sự chùn bước
Không nặng trong tâm những ững điều mất được
Bởi quanh con đều là những yêu tin.
Phương pháp giải
Xác định giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ
Vận dụng thao tác lập luận, phân tích
Lời giải chi tiết
*Về nội dung:
- Khổ thơ là lời dặn dò đầy yêu thương của người mẹ với con về ý chí vươn lên trong cuộc sống.
- Người mẹ mong con đừng để những điều được mất làm vướng bận tâm hồn mình. Bởi lẽ, cuộc sống này còn nhiều điều tốt đẹp đáng để yêu thương, tin tưởng.
*Về nghệ thuật:
- Thể thơ 8 chữ với giọng điệu tâm tình, tha thiết.
- Điệp ngữ phủ định "không" nhấn mạnh lời mẹ khuyên con.
- Ngôn ngữ bình dị, giàu cảm xúc chân thành.
Lời giải chi tiết
Khổ thơ trích từ bài thơ "Mùa thu cho con" của nhà thơ Nguyễn Hạ Thu Sương thể hiện lời dạy đầy yêu thương và sâu sắc của người mẹ dành cho con. Về nội dung, đoạn thơ chứa đựng triết lý sống sâu sắc: mẹ dạy con không được chùn bước trước bất kỳ khó khăn nào trong cuộc sống ("Không có lí do cho sự chùn bước"), đồng thời khuyên con đừng quá bận lòng với những được mất tầm thường. Thông điệp này càng trở nên ý nghĩa hơn khi mẹ nhắc nhở rằng xung quanh con luôn có những điều tốt đẹp đáng để yêu thương và tin tưởng. Về nghệ thuật, tác giả sử dụng thể thơ tự do với nhịp điệu linh hoạt, kết hợp giọng điệu tâm tình, trìu mến. Điệp ngữ "không" được lặp lại hai lần tạo âm hưởng dứt khoát, nhấn mạnh thông điệp về ý chí mạnh mẽ. Ngôn ngữ thơ giản dị mà sâu lắng, thể hiện tình yêu thương vô bờ của người mẹ. Khổ thơ không chỉ là lời dạy về cách sống mà còn là món quà tinh thần quý giá, thể hiện tấm lòng người mẹ luôn mong con vững vàng trước sóng gió cuộc đời.