CON GÁI CỨU CHA

(Vua Lear - William Shakespeare)

Tóm tắt vở bi kịch Vua Lia

Vua Lear là bi kịch kinh điển của nhà văn William Shakespeare gôm 5 hồi. Khi thấy mình đã già, Vua Lear quyết định triệu tập các triều thần và ba cô con gái tới để thông báo ý định giao lại đất đai và quyền điều hành đất nước cho các con. Phép thử đặt ra là nhà vua sẽ chỉ ban ân huệ cho cô con gái nào bày tỏ tình yêu thương cha nhiều nhất. Trong khi hai cô con gái lớn, Goneril và Regan thể thốt về tình yêu vô bờ bến dành cho cha thì cô công chúa thứ ba - Cordelia chỉ chân thật chia sẻ yêu cha đúng như tình cảm của một người con đối với cha mình, và tình yêu ấy không thể là tất cả bởi sau này cô còn phải dành tình cảm cho chồng con khi lập gia đình. Cho rằng con út vô ơn bạc bẽo, Vua Lear nổi giận trục xuất cô út khỏi đất nước, chia giang sơn cho hai cô chị. Nhưng rồi sau đó, hai con gái lớn câu kết tước tùy tùng, đuổi ông ra khỏi nhà. Đau đớn, trống rỗng, cô đơn, Vua Lear hóa điên loạn. Khi công chúa út đưa người về cứu cha, cô thất bại và bị giết chết. Hai chị gái vì tranh giành tình nhân, quyền lực cuối cùng cũng phải chết trong đau đớn. Cùng với bi kịch của Vua Lear, vở diễn còn đưa người xem đến với bi kịch của một người cha khác là bá tước Gloucester. Ông đã bị chính đứa con hoang của mình lừa dối, để rồi tin rằng đứa con hợp pháp của mình muốn giết ông giành quyền thừa kế. Cho đến khi bị đứa con hoang phản bội, phải một mình lang thang phiêu bạt, ông mới nhận ra sự thật, đau đớn tự móc hai con mắt của mình.

Nhân vật của vở bi kịch Vua Lear

Lear - vua nước Anh Vua nước Pháp Công tước Burgundy Công tước C ornwall Công tước Albany Bá tước Kent

Bá tước Gloucester

Edgar - con trai Gloucester

Edmund - con ngoại tình của Gloucester Curan - một triều thần

Ông già

Bác sĩ

Điên

Oswald - quản gia của Goneril

Goneril, Regan, Cordelia - những con gái vua Lear Một sĩ quan

Một người theo hầu Cordelia Một lính truyền lệnh

Một đầy tớ Cornwall

Một đoàn tráng sĩ tùy tùng nhà vua Sĩ quan, sứ giả; lính và lính hầu

Đoạn trích sau nằm ở Hồi IV - Lớp I, II của tác phẩm.

Hồi 4- Lớp VII

(Trong một doanh trướng của quân Pháp)

Corđêlia, Kent, người y sĩ và một tùy tướng ra

CORDELIA: - Ôi, Kent, biết đến bao giờ ta mới đáp đền cho xiết lòng tận tình trung nghĩa của tướng công? Cả đời ta thực còn quá ngắn, và tài lực ta có thấm vào đâu.

KENT: - Thưa Lệnh bà, người ban cho một lời cảm kích là đủ cho thần được mong thưởng quá nhiều rồi. Thần cứ sự thực nguyên vẹn mà tâu bày, không dám thêm bớt.

CORDELLA: - Tướng công nên lấy y phục khác mà thay, bộ áo này bắt nhớ mãi những tháng ngày gian khổ quá; nên bỏ nó đi thôi, tướng công.

KENT: - Xin Lệnh bà cứ rộng phép cho thần như thế. Giờ mà lộ mặt ngay e trở ngại cho kế hoạch thần đang tiến hành. Cúi xin Lệnh bà cũng đừng nhận ra thần vội, đợi khi nào thần xét là thuận tiện sẽ hay.

CORDELLA: - Vậy xin tùy ý hiền khanh. (Với người y sĩ) vua thế nào?

Y SĨ: - Tâu Lệnh bà, người đang ngủ.

CORDELLA: - Hỡi trời đất từ bi, hàn gắn lại vết thương tổn khá sâu của tính tình người bị đến điều dằn vặt. Hãy điều hòa lại những cung bậc quá so le ở cảm xúc của một người cha đã vì các con mà hóa thành thơ dại.

Y SĨ: - Tâu Lệnh bà, người có ưng chúng tôi đánh thức vua dậy không? Chúa thượng nghỉ cũng đã lâu.

CORDELIA: - Thẩy thấy như thế nào là hay xin cứ làm, tùy quyền thẩy đó.

Đã mặc áo cho người chưa?

TÙY TƯỚNG: - Bẩm đã, người ngủ say chúng tôi đã thay được quần áo mới cho người, mà người không biết.

Y SĨ: - Chúng tôi đánh thức người thì xin Lệnh bà cứ đợi sẵn một bên. Chắc chắn là người sẽ dịu tính lại rồi.

CORDELIA: - Được.

Y SI: - Xin người đứng gần lại. Âm nhạc, mạnh nữa lên.

CORDELLA: - Cha ơi, cha! - Hỡi thiên thần cứu bệnh hãy đặt trên miệng ta phương thần dược, để cho môi này hôn lên thoa dịu được những đau thương ác hại do hai chị ta đã làm khổ vua cha.

KENT: - Đáng kính yêu thay nàng công chúa hiếu thảo!

CORDELLA: - Ví bằng vua cha chẳng đẻ ra hai người ấy nữa, mái tóc bạc này cũng đáng để cho họ phải xót thương.

Nét mặt yêu kính như kia đâu phải để dãi dầu dưới mưa gió hung tàn? Để dày dạn trong chớp xé, sét gào của một trời cuồng loạn? Để đầy ra đêm tối, chơ vơ thất thểu, bại binh lạc lõng trong phong phanh giáp trụ tả tơi này?

Dù là con chó của kẻ thù đã cắn ta mà gặp đêm ác như kia, cũng được vào nhà ta sưởi ấm! Vậy mà cha tôi cam chui rúc cùng bầy lợn ổ, ngủ trên rơm nát như phường khốn mạt không chốn dung thân.

Thương thay! Thương thay! Phúc lạ làm sao mà sự sống của cha với lý trí của cha không bị tiêu ma cùng một trật. Kia, người đã tỉnh dậy. Hãy hỏi chuyện người đi.

Y SĨ: - Xin Lệnh bà hay hỏi chuyện người; như thế tốt hơn.

CORDELIA: - Thánh thượng thấy trong mình ra sao? Chúa công có mạnh khỏe không?

LIA: - Các người lôi ta từ dưới mồ lên, như thế độc ác biết bao. Ngươi thì linh hồn đã siêu thoát, còn ta, ta bị trói vào guồng lửa, nước mắt ta bỏng như nước chì đun.

CORDELLA: - Chúa thượng có nhận ra con không?

LLA: - Ngươi là một vong hồn, ta biết, người chết từ bao giờ? CORDELLA:- Vẫn thế, người vẫn còn hôn mê.

Y sĩ: - Người vừa mới tỉnh dậy thôi; xin để người yên một lát.

LIA: - Ta đã ở đâu? Ta đang ở đâu? Trời sáng đẹp làm sao? Ta bị hắt hủi quá đỗi, quá chừng! Thực vậy, ta mà chưa thấy ai bị thế này, ta xót thương đến chết mất! Ta không còn biết nói sao nữa. Xem nào. Đâm kim này thấy được đau mà! Làm sao biết rõ tình thế của ta được nhỉ?

CORDELIA: - Ôi! Xin người hãy nhìn lại con, xin người đưa tay ban phước lành cho con. Đừng, chúa thượng ơi, xin đừng quỳ như thế!

LIA: - Ta xin nàng đừng có giễu ta. Ta là một lão già hủ bại, tám mươi tuổi đầu có thừa rồi đó, không thêm bớt một giờ nào đâu. Và nói thực tình, ta e cũng không còn được minh mẫn nữa. Hình như ta cũng có biết nàng và biết cả người này; vậy mà, ta vẫn còn ngờ vực vì ta chẳng rõ đây là chốn nào và cố sức nghĩ cũng không ra, quần áo này là quần áo nào. Ta cũng không biết đêm qua ở đâu nữa. Đừng cười ta nhé, vì, cũng đúng như ta là một con người, ta cho rằng bà là con gái Cordelia của ta.

CORDELIA: - Vâng, đúng rồi, chính con đấy, chính con đấy.

LLA: - Nước mắt của cô có ướt không? Có đây mà. Ta van cô, đừng khóc! Nếu cô dành sẵn thuốc độc cho ta thì ta xin uống ngay. Ta biết cô chẳng yêu gì ta đâu, vì các chị cô - điều này thì ta nhớ rõ ràng - đã quá tệ đối với ta. Cô còn có lý do để ghét ta, chứ mấy đứa kia thì không có.

CORDELLA: - Không, không! Con không có một lý do nào hết. LLA: - Ta đang ở nước Pháp phải không?

CORDELLA: - Không, ở ngay nước của người, thưa chúa thượng. LIA: - Đừng đánh lừa ta!

Y SĨ: - Xin nói để Lệnh bà mừng lòng: Cơn hoảng loạn ở nơi nhà vua đã dẹp đi rồi, người thấy đó. Những điều tối kỵ là không được nhắc người nhớ lại quãng đường người đã trải qua. Xin Lệnh bà khuyên người vào nghỉ, đừng ai làm bận người thêm nữa cho đến lúc người ổn định hẳn tâm thần.

CORDELLA: - Chúa công đi tản bộ một chút được chăng?

LLA: - Chịu khó với ta, nghe. Xin các người quên đi cho, xin tha thứ cho lão.

Lão già cả, lão lẫn cẫn!

(Lia, Corđêlia, người y sĩ và bọn tùy tùng vào)

TÙY TÚNG: - Thưa ngài, có đúng là công tước Cornơuôn đã bị giết chăng? KENT: - Rất đúng.

TÙY TƯỚNG: - Ai cầm quân bên họ?

KENT: - Nghe đâu là thằng con ngoại tình của Gloucester.

TÙY TƯỚNG: - Người ta đồn rằng Edga, người con bị đuổi đang ở nước với bá tước Kent.

KENT: - Tin đồn mỗi khi một khác. Lúc này cần phải coi chừng: quân nước Anh đang tiến mau.

TÙY TÚNG: - Cuộc xô xát này hẳn sẽ lưu huyết nhiểu. Kính chào ngài.

KENT: - Mưu cơ và nỗ lực của ta kết quả thành hay bại là nơi ở cuộc giao tranh này.

(Kent vào)

Thế Lữ dịch (William Shakespeare - Tuyển tập tác phẩm. NXB Sân khấu 2006)

Câu 1.

Văn bản Con gái cứu cha đặt ra những vấn để gì? Em hãy điền chúng vào sơ đồ sau. Và cho biết vấn đề nào có ý nghĩa với học sinh THCS.