Đề bài
(1) Tình trạng thức ăn thừa trên đĩa, từ mâm cơm gia đình cho đến bữa tiệc đãi khách, dần phổ biến vài thập kỷ gần đây, khi người Việt gần như thoát khỏi nỗi lo "cơm không đủ no, áo không đủ ấm". Từ chỗ sợ thiếu ăn, nhiều người chuyển sang thái cực ăn ngon, ăn chảnh, ăn thừa thãi. Nhu cầu tụ họp ăn uống nhàn nhã đưa các gia đình, nhóm bạn dịch chuyển dần từ căn bếp ra nhà hàng. Sự thoải mái của điều kiện sống, và trong nhiều trường hợp là căn tính sĩ diện, khiến nhiều người không biết xót ruột đồ ăn thừa, dẫn đến tình trạng đổ bỏ khối lượng lớn.
(2) Báo cáo của Tổ chức Nông lương Liên Hợp Quốc FAO cho thấy, có tới 30% thực phẩm bị lãng phí trên con đường từ trang trại tới bàn ăn, tương đương 1,3 tỷ tấn mỗi năm - đủ để nuôi sống người dân ở ba châu lục gồm: châu Phi, châu Mỹ và châu Âu trong vòng một năm. Việt Nam đứng thứ 12 khu vực châu Á - Thái Bình Dương về GDP, nhưng đứng thứ hai về lãng phí thực phẩm, với con số có thể khiến chúng ta giật mình: gần 4 tỷ USD mỗi năm. Để so sánh, con số này còn lớn hơn thiệt hại do cơn bão thế kỷ Yagi vừa gây ra (3,3 tỷ USD). Sức sản xuất của Việt Nam chưa phải là cao so với thế giới, nhưng sức lãng phí thì không thua kém ai, xét về số liệu chỉ xếp sau Trung Quốc - đất nước có số dân gấp 14 lần Việt Nam.
(3) [...]Lãng phí thức ăn không chỉ ảnh hưởng tới nếp sống và kinh tế của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, mà còn đe dọa sức khỏe nền kinh tế của mỗi quốc gia, và an ninh lương thực của toàn thế giới. Nạn đói nghe có vẻ xa xôi, nhưng chúng mới trôi qua ở Việt Nam cách đây không lâu, và vẫn còn đang hiện hữu ở nhiều nơi trên địa cầu. Vứt đi hàng tỷ đôla thực phẩm chắc chắn là vấn đề không hề nhỏ, ngay cả đối với những nước đã giàu, chưa nói đến quốc gia còn khó khăn như Việt Nam.
(Dẫn theo Ăn thừa bỏ phí, Trịnh Hằng, đăng trên báo Vn Express, 11/10/2024, https://vnexpress.net/an-thua-bo-phi-4802533.html)
Xác định luận đề của văn bản trên.
Phương pháp giải
Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định luận đề (vấn đề nghị luận)
Lời giải chi tiết
Để xác định luận đề của văn bản, chúng ta cần đọc kỹ và phân tích ý chính của mỗi đoạn.
- Đoạn (1) nói về tình trạng phổ biến của việc lãng phí thức ăn ở Việt Nam gần đây, từ mâm cơm gia đình đến các bữa tiệc lớn, và nguyên nhân là sự thay đổi trong quan điểm về ăn uống.
- Đoạn (2) đưa ra số liệu và những so sánh để chứng minh sự lãng phí thức ăn lớn ở Việt Nam, nhấn mạnh rằng sự lãng phí này còn lớn hơn cả thiệt hại từ một cơn bão thế kỷ và chỉ xếp sau Trung Quốc.
- Đoạn (3) nhấn mạnh hậu quả của lãng phí thức ăn không chỉ đến mỗi cá nhân và gia đình mà còn ảnh hưởng đến nền kinh tế quốc gia và an ninh lương thực toàn cầu.
Tóm lại, văn bản trên có luận đề là: "Tình trạng lãng phí thức ăn phổ biến ở Việt Nam, cùng với hậu quả nghiêm trọng về mặt kinh tế và an ninh lương thực toàn cầu".
Trong đoạn (2), tác giả đã dùng lí lẽ “Vứt đi hàng tỷ đôla thực phẩm chắc chắn là vấn đề không hề nhỏ, ngay cả đối với những nước đã giàu, chưa nói đến quốc gia còn khó khăn như Việt Nam" để làm sáng tỏ cho luận điểm nào?
Phương pháp giải
Căn cứ vào nội dung văn bản để chỉ ra lí lẽ được sử dụng để làm sáng tỏ cho luận điểm nào
Lời giải chi tiết
Lý lẽ "vứt bỏ hàng tỷ đôla thực phẩm chắc chắn là vấn đề không hề nhỏ, ngay cả đối với những nước đã giàu, chưa nói đến quốc gia còn khó khăn như Việt Nam" được sử dụng để làm nổi bật luận điểm về ảnh hưởng sâu rộng và tiêu cực của lãng phí thực phẩm đến nền kinh tế và an ninh lương thực thế giới.
Phân tích vai trò của một bằng chứng được sử dụng trong đoạn (2).
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về các yếu tố trong văn bản nghị luận
Lời giải chi tiết
- Bằng chứng này giúp cụ thể hóa vấn đề lãng phí thực phẩm toàn cầu, nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng và quy mô của vấn đề, giúp người đọc dễ hình dung được hậu quả thực tế.
- Khiến thông tin được cung cấp càng thêm đáng tin cậy. Điều này giúp người đọc tin tưởng hơn vào luận điểm mà tác giả muốn đưa ra.
Em hiểu gì về thái độ của tác giả khi bàn về vấn đề trên?
Phương pháp giải
Căn cứ vào nội dung văn bản để chỉ ra thái độ của người viết
Lời giải chi tiết
Thái độ của tác giả là quan ngại và cảnh tỉnh, đồng thời mong muốn gợi sự chú ý của mọi người đến vấn đề lãng phí thực phẩm, thúc đẩy các hành động tích cực để giảm thiểu tình trạng này.
Bài học nào từ văn bản có ý nghĩa nhất đối với em? Vì sao?
Phương pháp giải
Căn cứ vào nội dung văn bản để rút ra bài học phù hợp
Lời giải chi tiết
Văn bản nhấn mạnh việc lãng phí thực phẩm có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng không chỉ đến kinh tế cá nhân và gia đình mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế xã hội và an ninh lương thực toàn cầu. Vì thế, mỗi người cần phải trân trọng và sử dụng thực phẩm một cách hợp lí, tránh tình trạng "ăn thừa, bỏ phí" như hiện tại để tránh lãng phí nguồn tài nguyên quý giá.
Chú ý khi giải
- Khi làm bài, cần đọc kỹ văn bản, nắm bắt đúng nội dung tác giả muốn truyền tải.
- Lựa chọn bài học mà mình cảm thấy có ý nghĩa nhất và có khả năng triển khai lý do rõ ràng, mạch lạc.
- Thông qua phần giải thích lý do, cần thể hiện được suy nghĩ cá nhân về tầm quan trọng của bài học đó trong đời sống.