Hình thức: bài văn 

Dung lượng: khoảng 600 chữ

Dạng bài: nghị luận xã hội

Vấn đề nghị luận: Hiện tượng một số bạn trẻ hiện nay nghiện điện thoại thông minh, nghiện thế giới ảo trên các trang mạng xã hội, tạo nên một thế hệ “cúi đầu”.

a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài

Xác định được yêu cầu của kiểu bài: nghị luận xã hội.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Hiện tượng một số bạn trẻ hiện nay nghiện điện thoại thông minh, nghiện thế giới ảo trên các trang mạng xã hội, tạo nên một thế hệ “cúi đầu”.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận:

- Xác định được các ý chính của bài viết

- Sắp xếp được các ý theo bố cục hợp lí ba phần của bài văn nghị luận.

* Giới thiệu vấn đề nghị luận:

- Giới thiệu vấn để nghị luận: hiện tượng một số bạn trẻ hiện nay nghiện điện thoại thông minh, nghiện thế giới ảo trên các trang mạng xã hội, tạo nên một thế hệ "cúi đầu".

- Nêu khái quát quan điểm của người viết về vấn đề nghị luận: hiện tượng đáng lo ngại trong xã hội hiện đại.

* Triển khai vấn đề nghị luận:

- Giải thích hiện tượng: hiện tượng một bộ phận các bạn trẻ thuộc thế hệ gen Z dành quá nhiều thời gian hằng ngày cho việc sử dụng điện thoại thông minh (smartphone) và đặc biệt là truy cập vào các ứng dụng mạng xã hội, chẳng hạn như Facebook. Từ đó dẫn đến hệ quả là họ trở thành một thế hệ nghiện điện thoại thông minh, lúc nào, đi đâu cũng thấy họ "cúi đầu" trước điện thoại, đánh mất dần những kết nối, tương tác trực tiếp trong đời thật.

- Hiện tượng trên đáng lo ngại vì những ảnh hưởng tiêu cực mà điện thoại thông minh và mạng xã hội có thể gây ra cho con người như:

+ Đối với cá nhân: về phương diện thể chất, việc nghiện điện thoại thông minh có thể gây ra những tác hại ảnh hưởng đến thể chất của người dùng như hội chứng đau cổ và tay, thoái hóa cột sống, rối loạn giấc ngủ, thị lực giảm,..., về phương diện tinh thần, việc nghiện điện thoại thông minh có thể khiến giới trẻ quá phụ thuộc vào điện thoại và thế giới ảo của mạng xã hội, lười suy nghĩ, mất dần kết nối trực tiếp với những người xung quanh, dần thu mình trong thế giới của riêng họ và có thể

trở nên "cô đơn" ngay chính trong gia đình, trong mối quan hệ với bạn bè, dễ dàng chịu ảnh hưởng từ những suy nghĩ tiêu cực của mạng xã hội,...

+ Đối với xã hội: kết nối giữa các cá nhân trong xã hội dần lỏng lẻo, khiến nhiều bạn trẻ trở nên vô cảm trước những sự việc, đánh mất dần các giá trị thật của cuộc sống; sự tác động tiêu cực từ các nguồn tin không chính thống đến cộng đồng dễ diễn ra nhanh hơn, sâu rộng hơn;...

- Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng điện thoại thông minh và mạng xã hội cũng đem đến những lợi ích cụ thể như: giúp con người kết nối với nhau dễ dàng hơn bất chấp sự khác biệt về không gian địa lí; với thế giới ảo, một số bạn trẻ có thể thoa sức sống với niềm đam mê, bản chất, cá tính của chính mình; giúp con người học tập, cập nhật kiến thức, tin tức dễ dàng, thuận lợi hơn;... Từ đó cho thấy việc sử dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội là điều không thể tránh trong xã hội hiện đại, nhưng việc lạm dụng chúng trong cuộc sống hằng ngày có thể gây nên những hậu quả khôn lường cho cả cá nhân người dùng và cộng đồng xã hội.

- Giải pháp: cần học cách sử dụng thông minh, chủ động đối với điện thoại và mạng xã hội, tránh phụ thuộc vào chúng để đắm chìm vào thế giới ảo với những điều không hiện hữu mà quên đi những giá trị thật; tăng kết nối, tương tác trực tiếp với các mối quan hệ xã hội; trải nghiệm những hình thức giải trí mới để giảm bớt thời gian "cúi đầu" vào chiếc điện thoại,....

* Khẳng định lại quan điểm của bản thân về vấn đề nghị luận.

d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:

- Triển khai ít nhất được hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.

Lưu ý: HS có thể trình bày suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

e. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

g. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

Khảo sát gần đây của Q&Me đã gióng lên một hồi chuông đáng suy ngẫm về thói quen sử dụng điện thoại thông minh của người Việt, đặc biệt là giới trẻ. Trung bình 6,2 giờ mỗi ngày "dán mắt" vào màn hình, trong đó 2/3 thời gian dành cho mạng xã hội, Facebook vẫn chiếm vị trí quán quân. Từ con số biết nói này, một hiện tượng nhức nhối đã và đang lan rộng: sự xuất hiện của "thế hệ cúi đầu". Họ chìm đắm trong thế giới ảo, thờ ơ với thực tại, ngay cả trong những khoảnh khắc tương tác trực tiếp. Đây không chỉ là một thói quen cá nhân mà đã trở thành một vấn đề đáng lo ngại trong bối cảnh xã hội hiện đại.

Hiện tượng "thế hệ cúi đầu" có thể được hiểu một cách đơn giản là việc một bộ phận lớn thanh niên, đặc biệt là thế hệ Gen Z, dành phần lớn thời gian trong ngày để sử dụng điện thoại thông minh, tập trung chủ yếu vào các ứng dụng mạng xã hội như Facebook. Điều đáng nói là hành động này diễn ra ở mọi lúc, mọi nơi, kể cả trong những tình huống giao tiếp trực tiếp như gặp gỡ bạn bè, người thân. Thay vì trò chuyện, tương tác bằng ánh mắt và lời nói, họ lại cúi đầu nhìn vào màn hình điện thoại, tạo nên một hình ảnh xa lạ, thiếu kết nối và dần trở thành một "cảnh tượng thường thấy".

Thực tế này đáng báo động bởi những hệ lụy tiêu cực mà nó mang lại trên nhiều phương diện. Đối với cá nhân, việc nghiện điện thoại thông minh và mạng xã hội gây ra những tổn hại không nhỏ về thể chất. Các hội chứng như đau cổ, mỏi mắt, thoái hóa cột sống, rối loạn giấc ngủ ngày càng phổ biến ở giới trẻ. Nghiêm trọng hơn, về mặt tinh thần, sự phụ thuộc quá mức vào thế giới ảo khiến họ dần trở nên lười suy nghĩ độc lập, mất đi khả năng tập trung và giảm sút kỹ năng giao tiếp trực tiếp. Họ có xu hướng thu mình lại, sống trong thế giới ảo đầy màu sắc nhưng lại cô đơn, lạc lõng ngay giữa những mối quan hệ thực tế. Những thông tin tiêu cực, những trào lưu độc hại trên mạng xã hội cũng dễ dàng tác động đến tâm lý non nớt, khiến họ dễ bị tổn thương và lệch lạc trong nhận thức.

Không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân, hiện tượng "thế hệ cúi đầu" còn gây ra những hệ lụy tiêu cực cho xã hội. Sự kết nối giữa các cá nhân trở nên lỏng lẻo, làm xói mòn những giá trị văn hóa truyền thống, nơi đề cao sự gắn kết cộng đồng. Giới trẻ dần trở nên thờ ơ, vô cảm trước những sự kiện diễn ra xung quanh, đánh mất đi sự đồng cảm và sẻ chia. Bên cạnh đó, sự lan truyền nhanh chóng của thông tin sai lệch, tin giả trên mạng xã hội cũng gây ra những hệ quả khó lường, tạo ra những mâu thuẫn, hiểu lầm trong cộng đồng.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng điện thoại thông minh và mạng xã hội cũng mang lại những lợi ích nhất định. Chúng giúp con người dễ dàng kết nối, giao tiếp và chia sẻ thông tin vượt qua mọi rào cản về địa lý. Thế giới ảo cũng là nơi để nhiều bạn trẻ thể hiện cá tính, theo đuổi đam mê và khám phá những điều mới mẻ. Chúng còn là công cụ hữu ích cho việc học tập, cập nhật kiến thức và nắm bắt thông tin một cách nhanh chóng. Điều này cho thấy, việc sử dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội là một xu thế tất yếu của xã hội hiện đại. Vấn đề nằm ở chỗ chúng ta đang lạm dụng nó như thế nào.

Để giảm thiểu những tác động tiêu cực của hiện tượng "thế hệ cúi đầu", mỗi người cần học cách sử dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội một cách thông minh và chủ động. Chúng ta cần nhận thức rõ ràng ranh giới giữa thế giới ảo và thực tại, tránh để bản thân bị cuốn vào những nội dung vô bổ, tiêu tốn thời gian và năng lượng. Thay vào đó, hãy ưu tiên những hoạt động tương tác trực tiếp với gia đình, bạn bè và tham gia vào các hoạt động xã hội lành mạnh. Việc tìm kiếm những hình thức giải trí khác, như đọc sách, tập thể thao, tham gia các câu lạc bộ, cũng là một cách hiệu quả để giảm bớt thời gian "cúi đầu" vào chiếc điện thoại.

Tóm lại, hiện tượng "thế hệ cúi đầu" là một vấn đề đáng báo động, phản ánh một thực trạng đáng lo ngại trong xã hội hiện đại. Việc lạm dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội không chỉ gây ra những hệ lụy tiêu cực cho sức khỏe thể chất và tinh thần của mỗi cá nhân mà còn ảnh hưởng đến sự gắn kết và phát triển lành mạnh của cộng đồng. Để khắc phục tình trạng này, mỗi người cần tự ý thức và hành động để cân bằng giữa thế giới ảo và thực tại, hướng đến một cuộc sống ý nghĩa và trọn vẹn hơn.