LÊ TƯƠNG DỰC VÀ THAM VỌNG

(Lớp 1,2,3 - Hồi 1 - Kịch Vũ Như Tô - Nguyễn Huy Tưởng)

Tóm tắt vở kịch Vũ Như Tô

Hồi 1: Vũ Như Tô, một kiến trúc sư thiên tài, bị hôn quân Lê Tương DỰC bắt xây dựng Cửu Trùng đài để làm nơi hưởng lạc, vui chơi với các cung nữ. Vốn là một nghệ sĩ chân chính, gắn bó với nhân dân, cho nên mặc dù bị Lê Tương DỰC dọa giết, Vũ Như Tô vẫn ngang nhiên chửi mắng tên hôn quân và kiên quyết từ chối xây Cửu Trùng đài.

Hồi 2: Đan Thiềm, cung nữ đã thuyết phục Vũ Như Tô chấp nhận yêu cầu của Lê Tương DỰC , lợi dụng quyên thế và tiền bạc của hắn, trổ hết tài năng để xây dựng cho đất nước tòa lâu đài vĩ đại "biển như trăng sao", có thể "tranh tinh xảo với hóa công"để cho dân ta nghìn thu còn hãnh diện.

Hối 3: Theo lời khuyên, Vũ Như Tô đã thay đổi thái độ, chấp nhận xây Cửu Trùng đài. Từ đó, ông dồn hết tâm trí và bằng mọi giá xây dựng toà đài sao cho thật hùng vĩ, tráng lệ.

Hồi 4: Lợi dụng tình hình rối ren và mâu thuẫn ấy, Quận công Trịnh Duy Sản - kẻ cầm đầu phe đối lập trong triều đình đã dấy binh nổi loạn, lôi kéo thợ làm phản, giết Lê Tương DỰC , Vũ Như Tô, Đan Thiềm. Cửu Trùng đài bị chính những người thợ nổi loạn đập phá, thiêu hủy.

Hồi 5: Lợi dụng tình hình rối ren và mâu thuẫn ấy, Quận công Trịnh Duy Sản - kẻ cầm đầu phe đối lập trong triều đình đã dấy binh nổi loạn, lôi kéo thợ làm phản, giết Lê Tương DỰC , Vũ Như Tô, Đan Thiềm. Cửu Trùng đài bị chính những người thợ nổi loạn đập phá, thiêu hủy.

Nhân vật của vở kịch

Lê Tương DỰC - Vua nhà Lê 24 tuổi

Kim Phượng - Thứ phi 20 tuổi

Trịnh Duy Sản - Quận công 60 tuổi Nguyễn Vũ - Đông các đại học sĩ 52 tuổi Lê An - Công bộ thượng thư 58 tuổi

Vũ Như Tô - Kiến trúc sư 40 tuổi

Đan Thiềm - Cung nữ 38 tuổi

Thị Nhiên - Vợ V Như Tô 40 tuổi; Hai Quát - Phó đốc công

Phó Bảo - Phó nê; Phó Cõi - Phó mộc; Phó Toét - Phó DỰC ; Phó Độ - Phó chạm

Lê Trung Mại - Thái giám 42 tuổi; Ngô Hạch - Võ sĩ của Trịnh Duy Sản 25 tuổi Thái tử Chiêm Thành - 18 tuổi; Thợ - Nội giám - Cung nữ - Quân sĩ

Đoạn trích sau đây trích là lớp 1,2,3 thuộc Hồi I của vở kịch

HỒI THỨ NHẤT (Một cung cấm của vua Lê) Lớp I

Lê TƯƠNG DỰC - Kim Phượng - Cung nữ ăn mặc diêm dúa

KIM PHƯỢNG: Tầu Hoàng thượng, có việc chi mà mặt rồng hớn hở. Việc bang giao với Trung Quốc đã xong xuôi hay sao?

LÊ TƯƠNG DỰC : Có phải đâu công việc ấy, trẫm mặc triều đình. Nội gián bay! Đem rượu trẫm uống. Trẫm vui đây là về việc Cửu Trùng đài.

KIM PHƯỢNG: Cửu Trùng đài!

LÊ TƯƠNG DỰC : Mộng của trẫm sắp thành. Trời quá yêu cho trẫm một

người thợ giỏi. Suốt một năm trời tìm kiếm cũng không uổng công.

KIM PHƯỢNG: Tâu Hoàng thượng đó là ai?

LÊ TƯƠNG DỰC : Vũ Như Tô.

KIM PHƯỢNG: Vũ Như Tô!

LÊ TƯƠNG DỰC : Bấy lâu nay bao nhiêu thợ trong nội, bao nhiêu thợ chốn kinh kỳ, bao nhiêu thợ địa phương, trẫm đều không vừa ý. Rặt là phường tiểu xảo, không ai có quy mô to tát. Trẫm đã xuống chiếu cầu người tài. Nhiều quan đề bạt Vũ Như Tô. Trẫm cũng biết tiếng. Nhưng hắn ngu si, làm cao, còn đem vợ con đi trốn. Nay hắn bị đóng cũi giải về, rõ tự mình chuốc khổ, chứ có làm chi nên tội?

KIM PHƯỢNG: Thực là giống ngu si. Đứa thợ quèn thì chỉ chết già ở hang cùng ngõ hẻm! Mấy kẻ đã được quân vương biết tới? Hay là để người đời khinh rẻ như bèo. Thực là giống ngu si.

LÊ TƯƠNG DỰC: Nhưng hắn là một người thợ có hoa tay tuyệt thế, chạm trổ, , xây dựng không kém đường gì. Lại có tài đào muôn kiểu hồ, vẽ những vườn hoa lộng lẫy như Bông lai. Hắn còn là một tay hội họa khác thường:

Chỉ một vẩy bút là chim hoa đã hiện trên mảnh lụa, thần tình biến hóa như cảnh hóa công. Còn cái tài tính toán thì không lời nào tả hết. Hắn sai khiến gạch đá như ông tướng cầm quân, có thể xây những lâu đài cao cả, nóc vờn mây mà không thể tính sai một viên gạch nhỏ. Khanh cho thế là ngạc nhiên sao? Cửu trùng đài tới nay không ai dựng nổi, rồi đây Vũ sẽ xây nhanh chóng như đài nhất dạ, huy hoàng tráng lệ như đài Cô Tô. Trẫm sẽ cùng khanh vui sướng mặc cả sự đời. Khanh tính sao?

KIM PHUONG: Thực là phúc lớn cho chị em thẩn thiếp, trời mới xui cho thánh thượng gặp người tài. Xin chúc thánh hoàng vạn tuế, để chị em thần thiếp được hưởng ơn trời.

LÊ TƯƠNG DỰC : ái khanh buổi này tươi đẹp bội phần. Bay đâu, tấu nhã nhạc lên. Trẫm muốn theo Minh Hoàng đưa hồn vào cõi mộng... Ước gì trẫm cùng khanh sống mãi tuổi thanh xuân...

Đan Thiềm vào

Lớp I

Những người trước, thêm Đan Thiềm ĐAN THIÊM (quỳ xuống): Tâu Hoàng thượng!...

(Vua cau mặt và các cung nữ nguýt khinh bỉ)

LÊ TƯƠNG DỰC : Có việc chi, mi vào hoãn cuộc vui? Đây là lần thứ mấy? ĐAN THIÊM: Tâu Hoàng thượng, thần thiếp có bao giờ dám vượt phận hèn? Nguyên quan thượng thư công bộ xin vào bệ kiến tâu việc Vũ Như Tồ.

LÊ TƯƠNG DỰC (quay phắt lại): - Ô! Đã giải nó về kinh rồi a? Cho quan công bộ vào.

Đan Thiềm ra, Kim Phượng và bầy cung nữ đứng sau lưng vua. Lê An vào.

Lớp III

Vua - Kim Phượng - Cung nữ - Lê An

LÊ AN (quỳ xuống): Vạn tuế!

LÊ TƯƠNG DỰC : Cho phép ngươi đứng dậy.

LÊ AN (đứng dậy, sợ sệt): Tâu Hoàng thượng, Vũ Như Tô đã giải về kinh. LÊ TƯƠNG DỰC : Mau đẩn nó vào đấy. Trẫm đang mong đợi.

LÊ AN (ngập ngừng): Nhưng muôn tâu Hoàng thượng.. y+

LÊ TƯƠNG DỰC : - Sao?

LÊ AN: ... là một kẻ quê mùa..

LÊ TƯƠNG DỰC : Không sao!

LÊ AN: Y còn là một tên vô lễ, kinh đại thần, khinh triều đình.

LÊ TƯƠNG DỰC : Là một tên thợ quèn, nó dám hỗn láo như vậy à? LÊ AN: Tâu Hoàng thượng y còn khinh cả...

LÊ TƯƠNG DỰC : Cả ai? Khinh cả trẫm?

LÊ TƯƠNG DỰC : Trẫm? Quân vô lễ! Nó không sợ chết hay sao?

LÊ AN: Chính y không sợ chết nên mới dám buông những nhời bất kính, thần không dám nói ra đây.

LÊ TƯƠNG DỰC : Nó thấy trẫm cần đến mà ngông cuồng sao? Đem nó ra chính pháp.

KIM PHƯỢNG: Tâu Hoàng thượng nhưng còn Cửu trùng đài?

LÊ TƯƠNG DỰC (mơ mộng): Cửu trùng đài?

LÊ AN: Cửu trùng đài! Tâu Hoàng thượng, y khai trước mặt hạ thần là đành

chết chứ không chịu làm.

VUA và KIM PHƯỢNG (kinh ngạc): Không chịu làm?

LÊ AN: Thẩn đã dỗ dành, dọa nạt nhưng y vẫn chấp nê, y còn nói... KIM PHUONG: Nó nói sao? Cho ngươi cứ thực tâu bày.

LÊ AN: Tâu Hoàng thượng, y nói, nếu là đời vua Hồng DỰC , y không ngại gì trổ hết tài năng xây một tòa cung điện nguy nga; còn Hoàng thượng, là... hôn quân, bạo chúa, xin Hoàng thượng tha chết cho hạ thần (người run bắn lên). Vì thế nên y nhất định không giúp Hoàng thượng xây đài.

KIM PHƯỢNG: Điệu nó ra chính pháp. Gầm trời không thiếu gì người tài hơn nó. Trẫm sẽ gọi hết cả thợ trong nước về xây đài, kẻ nào trái ý chém bêu đầu làm lệnh.

LÊ AN: - Tầu Hoàng thượng nhưng nghìn năm chưa dễ có một người như Vũ Như Tô. Tội thì có to, tài thì nên dụng.

KIM PHƯỢNG: Ngươi muốn dùng nó sao? Đầu ngươi cũng không vững hơn đầu nó (nghiến răng, mặt lộ vẻ tàn ác ghê gớm). Hãy đi bắt chín họ nó về, bất kỳ già trẻ lớn bé đem ra chợ chém ngang lưng bêu đầu ngoài chợ. Còn Vũ Như Tô thì giam nó lại, ngày đêm khảo đả, cho nó chịu muôn đường thống khổ, rồi đem làm tội lăng trì.

LÊ AN: Phụng mệnh.

KIM PHƯỢNG: Nhưng còn Cửu Trùng đài?

KIM PHƯỢNG (mơ mộng ): Cửu Trùng đài! (diu giọng bảo Lê An) Ngươi ra dẫn thằng Tô vào đây.

(Nguyễn Huy Tưởng, Vũ Như Tô, NXB Kim Đồng, 2015)

Câu 1.

Phân tích ngắn gọn mâu thuẫn, xung đột thể hiện trong đoạn trích đọc hiểu "Lê Tương DỰC và tham vọng" trên. Từ đó giải thích nguyên nhân làm xuất hiện những mâu thuẫn xung đột đó.