TIẾNG ĐÀN BẦU
| Lắng tai nghe đàn bầuNgân dài trong đêm thâuTiếng đàn là suối ngọtCho thời gian lên màu.Tiếng đàn bầu của taLời đằm thắm thiết thaCung thanh là tiếng mẹCung trầm là giọng cha. | Đàn ngày xưa mất nướcDây đồng lẻ não nuộtNgười hát xẩm mắt mùÔm đàn đi trong mưa.Mừng Việt Nam chiến thắngĐàn bầu ta dạo lênNghe niềm vui sâu đậmViệt Nam - Hồ Chí Minh.(Lữ Giang - Thơ Việt Nam 1954-1964, Mã Giang Lâm sưu tầm, tuyển chọn và giới thiệu, NXB, 1997, tr. 155) |
Xác định thể thơ của bài thơ trên.
Phương pháp giải
Vận dụng đặc điểm của thể thơ để xác định
Lời giải chi tiết
Thể thơ: 5 chữ
Tìm trong khổ thơ thứ nhất những từ ngữ, hình ảnh miêu tả tiếng đàn bầu?
Phương pháp giải
Căn cứ vào nội dung văn bản thơ để xác định các từ ngữ, hình ảnh
Lời giải chi tiết
Những từ ngữ, hình ảnh miêu tả tiếng đàn bầu trong khổ thơ thứ nhất là
- Ngân dài ( trong đêm thâu)
- Suối ngọt
Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp nghệ thuật so sánh được sử dụng trong đoạn thơ sau:
Tiếng đàn bầu của ta
Lời đằm thắm thiết tha
Cung thanh là tiếng mẹ
Cung trầm là giọng cha.
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ để nhận diện và nêu tác dụng
Lời giải chi tiết
- Biện pháp so sánh:
Cung thanh là tiếng mẹ
Cung trầm là giọng cha.
- Hiệu quả:
+ Tạo ra cách diễn đạt giàu hình ảnh, tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ
+ Nhấn mạnh vẻ đẹp với những cung bậc cảm xúc phong phú sâu sắc của âm thanh tiếng đàn bầu qua đó thể hiện tình yêu, niềm tự hào về giá trị của tiếng đàn bầu – một loại hình âm nhạc đậm đà bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc
Tiếng đàn bầu trong khổ thơ thứ ba và khổ thơ thứ tư có gì khác nhau?
Phương pháp giải
So sánh chi tiết "tiếng đàn bầu" trong khổ thơ thứ 3 và khổ thứ 4
Lời giải chi tiết
Sự khác nhau trong sắc thái biểu cảm của tiếng đàn bầu ở 2 khổ thơ:
-Tiếng đàn trong khổ thơ thứ ba: là tiếng đàn thể hiện tâm trạng não nuột, buồn bã, sầu thảm khi đất nước bị xâm lăng...
- Tiếng đàn trong khổ thơ thứ tư: là tiếng đàn của chiến thắng, thể hiện niềm vui của nhân dân ta khi đất nước được tự do, thắng lợi.
Em cảm nhận được thái độ, tình cảm nào của tác giả gửi gắm trong bài thơ?
Phương pháp giải
Từ nội dung văn bản thơ rút ra những suy nghĩ, cảm nhận
Lời giải chi tiết
Cảm nhận về thái độ, tình cảm của tác giả qua bài thơ:
- Yêu mến, tự hào về tiếng đàn bầu của quê hương, dân tộc.
- Tình yêu quê hương đất nước, yêu những giá trị văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc.