Để giải bài toán này, ta cần xét về kiểu gene và giao tử tham gia vào phép lai giữa hai cây tứ bội AAaa:

Bước 1: Xác định giao tử của từng cây tứ bội

Các cây tứ bội AAaa có thể tạo ra các loại giao tử 2n sau:

• AA: Tỉ lệ 1/6 (do chọn cả hai cặp A)
• Aa: Tỉ lệ 4/6 (do có thể chọn từ các tổ hợp: A từ AA và a từ aa hoặc A từ aa và a từ AA hoặc một A từ AA và a từ aa, chiếm nhiều tổ hợp nhất)
• aa: Tỉ lệ 1/6 (do chọn cả hai cặp a)

Bước 2: Phân tích tỉ lệ kiểu gene dị hợp tử ở đời con

Kiểu gene dị hợp tử có thể là Aaaa, AAaa, AaAa, Aaaa. Tính tổng tỉ lệ các trường hợp này:

- Aaaa (thực hiện từ giao tử Aa và aa): (4/6) × (1/6) = 4/36. Tương tự cho giao tử aa × Aa = 4/36.

- AAaa (thực hiện từ giao tử Aa và AA): (4/6) × (1/6) = 4/36. Tương tự cho giao tử AA × Aa = 4/36.

- AaAa (thực hiện từ giao tử Aa và Aa): (4/6) × (4/6) = 16/36.

Tổng tỉ lệ kiểu gene dị hợp tử là:

4/36 + 4/36 + 4/36 + 4/36 + 16/36 = 32/36 = 8/9

Kết luận: Tỉ lệ đời con có kiểu gene dị hợp tử là 8/9.

Khi giải bài tập về lai tứ bội, học sinh cần chú ý:

• Cách tính tỉ lệ giao tử của cây tứ bội: do mỗi cây tứ bội có thể tạo ra giao tử 2n, cần tính toán cẩn thận các tổ hợp giao tử có thể có.
• Kiểu gene dị hợp ở đời con từ phép lai tứ bội: có nhiều hơn trường hợp so với tứ bội, cần liệt kê đầy đủ.
• Tính toán tỉ lệ kiểu gene dựa trên các giao tử từ hai bên tham gia thụ tinh.