Một pít-tông cách nhiệt đặt trong một xilanh nằm ngang. Pít-tông chia xilanh thành hai phần bằng nhau, chiều dài mỗi phần là 32 cm. Nhiệt độ môi trường là 27 °C, mỗi phần chứa một lượng khí lý tưởng như nhau và có áp suất bằng 0,50.105 Pa. Muốn pít-tông dịch chuyển, người ta đun nóng từ từ một phần, phần còn lại luôn duy trì theo nhiệt độ của môi trường. Bỏ qua ma sát giữa pít-tông và xilanh. Khi pít-tông dịch chuyển được 2,0 cm thì nhiệt độ của phần nung nóng đã tăng thêm bao nhiêu °C?
Lời giải chi tiết
Ban đầu, ta có khí trong cả hai phần của xilanh đều có cùng lượng mol, áp suất và thể tích. Cần nhớ rằng theo phương trình trạng thái khí lý tưởng:
\[ pV = nRT \]
Với:
Bước 1: Xác định thể tích ban đầu của mỗi phần:
\(V_0 = A \times L = A \times 0{,}32\,\text{m}\)
Với \(A\) là diện tích tiết diện ngang của xilanh, \(L\) là chiều dài ban đầu.
Bước 2: Khi đun nóng, pít-tông dịch chuyển được 2,0 cm về phía phần lạnh:
Thể tích phần nung nóng:
\(V_1 = A \times (0{,}32 + 0{,}02) = A \times 0{,}34\,\text{m}\)
Thể tích phần lạnh:
\(V_2 = A \times (0{,}32 - 0{,}02) = A \times 0{,}30\,\text{m}\)
Bước 3: Thiết lập phương trình cân bằng hai bên của pít-tông:
Theo định luật Boyle-Mariotte đối với phần không đổi nhiệt độ \((p_0V_2 = pV_0)\), ta có:
\[p \times 0{,}30 = 0{,}50 \times 10^5 \times 0{,}32\]
\[p = \frac{0{,}50 \times 10^5 \times 0{,}32}{0{,}30}\]
Từ đây tìm áp suất \(p\) của phần nung nóng:
Bước 4: Tính nhiệt độ mới \(T_1\) của phần nung nóng với định luật Gay-Lussac \((\frac{p}{T_1} = \frac{p_0}{T_0})\):
\[T_1 = \frac{p \times T_0}{p_0}\]
Ban đầu \(T_0 = 27 + 273 = 300\,\text{K}\).
Cuối cùng, tính sự thay đổi nhiệt độ:
\[\Delta T = T_1 - T_0\]
Sau tính toán, bạn sẽ tìm được \(\Delta T\) cần tìm.
Đáp án cuối cùng là một số cụ thể như: -,-,-.
Chú ý khi giải