Đề bài
Dặn bố
(Đỗ Nhật Nam)
| Bố ơi! Giờ đã tháng BaMưa phùn chạm mặt, bưởi hoa thơm lừngChơi vơi sương đậu lưng chừngMênh mang câu hát gọi mừng bình minhVen tường một nụ hoa xinhNở bừng e ấp an bình sớm maiBố ơi! Ngơi nghỉ đôi vaiTrĩu rồi gánh nặng dặm dài bố quaBố ơi! Nhẹ bớt đường xaCòn trời, còn nước, còn "ta" thương "mình"Thời gian chẳng chút chùng chìnhĐể vương tóc bạc lặng thinh mái đầuBố ơi mưa nắng dãi dầuKhó khăn chẳng quản bắc cầu yêu thươngBây giờ tóc đã điểm sươngCất đi bố nhé, buồn vương bạc lòng | Hoa cà hoa cải vẽ vòngNhư là bướm trắng còn mong tơ trờiTháng Ba cất tiếng gọi mờiLẫn trong tiếng gió ngàn lời reo caĐừng buồn khi con đi xaĐừng rơi nước mắt chiều tà nhớ mongĐèn khuya đừng thắp đêm chongNỗi buồn ra nắng đem hong hương trờiBố ơi! Nào hãy mỉm cườiUống nhiều thuốc chẳng khỏe người được đâuTừ giờ trong những canh thâuBổ đừng đếm nữa nông sâu mệt nhoàiSong thưa nắng đã đan càiCon ôm bố suốt... dặm dài ... Bố ơi! |
(Đường xa con hát, NXB Lao động, 2016, trang 107,108,109)
Chú thích: Đỗ Nhật Nam sinh năm 2001. Khi ở tuổi thiếu niên, nhiều tờ báo ca ngợi anh như là một người trẻ tài năng, một thần đồng, ngoài ra, anh cũng là một người viết sách và một dịch giả, anh làm dịch giả nhỏ tuổi nhất tại Việt Nam (khi vừa tròn 7 tuổi). Thơ Đỗ Nhật Nam hồn nhiên, song thể hiện tâm hồn phong phú với những chiêm nghiệm sâu sắc, hình ảnh thơ sáng tạo, hiện đại. Những bài thơ hay nhất của Đỗ Nhật Nam là chùm thơ viết dành tặng gia đình.
Câu 1.Sắp xếp những trường hợp sau đây thành hai nhóm: nhóm từ láy và nhóm không phải là từ láy: vẽ vòng, dãi dầu, chùng chình, dặm dài, lưng chừng, chơi vơi.
Lời giải chi tiết
Để giải quyết bài tập này, trước hết chúng ta cần hiểu về khái niệm từ láy. Từ láy là những từ có thành phần âm thanh lặp lại hoặc có sự tương đồng về âm thanh giữa các thành phần (phụ âm đầu hoặc vần). Dựa vào định nghĩa này, chúng ta có thể phân loại các từ đã cho:
- Nhóm từ láy:
- Chùng chình (có sự lặp âm "ch".),
- Chơi vơi (có sự lặp vần "ơi".),
- Lưng chừng (có sự lặp âm "ch".).
- Nhóm không phải là từ láy:
- Vẽ vòng,
- Dãi dầu,
- Dặm dài (Những từ này không có sự lặp về âm đầu hoặc về vần, mà chỉ đơn thuần kết hợp giữa các từ có nghĩa).
Vậy, các từ "chùng chình", "chơi vơi", "lưng chừng" là từ láy, còn "vẽ vòng", "dãi dầu", "dặm dài" không phải là từ láy.
Chú ý khi giải
- Hiểu đúng khái niệm về từ láy để phân loại chính xác.
- Phải phân tích từng cấu trúc của từ, xem xét sự lặp âm đầu hoặc vần để xác định nhóm từ láy.
- Chú ý không nhầm lẫn giữa từ láy và từ ghép. Từ láy có sự lặp về âm thanh, còn từ ghép thì không.
- Nên đọc kĩ từng từ trong văn cảnh để thấy rõ nghĩa dùng của từ, từ đó xác định chính xác thuộc tính của từ đó.