Để tìm ra dòng không đúng trật tự bố cục trong văn bản thuyết minh về hiện tượng tự nhiên, chúng ta cần phân tích các phương án:

A. Giới thiệu khái quát đối tượng - nêu vị trí, đặc điểm đối tượng - nêu giá trị của đối tượng - khái quát chung và bày tỏ suy nghĩ, thái độ người viết.

Phương án này đã nêu đầy đủ các phần cần thiết trong một văn bản thuyết minh hiện tượng tự nhiên: giới thiệu, nêu đặc điểm và giá trị, khái quát và bày tỏ thái độ. Trật tự bố cục này là hợp lý.

B. Giới thiệu khái quát đối tượng - nêu nguyên nhân, quá trình hình thành - tổng hợp giá trị đối tượng với sự phát triển kinh tế, văn hóa địa phương.

Phương án này chỉ rõ thêm quá trình hình thành, điều này phù hợp với các văn bản thuyết minh hiện tượng tự nhiên khi nói về sự ra đời và ảnh hưởng đến địa phương. Đây cũng là một trật tự chấp nhận được.

C. Giới thiệu khái quát đối tượng - nêu vị tri, đặc điểm đối tượng - khái quát giá trị chung và bày tỏ suy nghĩ, thái độ người viết.

Phương án này tương tự như phương án A, tuy nhiên nó không đã không nêu đúng sự mạch lạc bằng việc "khái quát" chỉ sau "nêu vị trí", mà khái quát thường nằm sau cùng.

D. Giới thiệu khái quát hiện tượng - nêu nguyên nhân, thực trạng của đối tượng - khái quát chung giá trị và đề xuất giải pháp khắc phục.

Phương án này bao gồm các phần cần thiết, nhưng phần "đề xuất giải pháp khắc phục" thường xuất hiện trong văn bản nghị luận, không phải trong văn bản thuyết minh hiện tượng tự nhiên, nên không hoàn toàn chính xác.

Vì vậy, dòng không đúng trật tự bố cục trong văn bản thuyết minh hiện tượng tự nhiên là D.

• Khi làm bài, học sinh cần chú ý ghi nhớ các phần quan trọng trong một văn bản thuyết minh, đó là: giới thiệu, nêu đặc điểm, nêu giá trị, và có thể có phần bày tỏ suy nghĩ hoặc khái quát.
• Phần khắc phục hoặc giải pháp thường không nằm trong văn bản thuyết minh, mà xuất hiện trong văn bản nghị luận.
• Nên đọc kỹ từng phương án để hiểu đúng ý nghĩa và tìm ra điểm không phù hợp với bố cục thuyết minh chuẩn mực.