Đề bài
Trong một hệ sinh thái rừng, có các chuỗi thức ăn sau:
1. Cỏ$\rightarrow$côn trùng$\rightarrow$Ếch$\rightarrow$ Rắn$\rightarrow$Diều Hâu$\rightarrow$VSV
2. Cỏ$\rightarrow$ Thỏ$\rightarrow$Cáo$\rightarrow$VSV
3. Cỏ$\rightarrow$Thỏ$\rightarrow$Rắng$\rightarrow$Diều Hâu$\rightarrow$VSV
4. Cỏ$\rightarrow$Côn trùng$\rightarrow$Chim sâu$\rightarrow$Diều hâu$\rightarrow$VSV
5. Cỏ$\rightarrow$Nai$\rightarrow$hổ$\rightarrow$VSV
6. Cỏ$\rightarrow$Dê$\rightarrow$hổ$\rightarrow$VSV
Em hãy làm theo yêu cầu sau:
a. Hãy vẽ lưới thức ăn được tổng hợp từ các chuỗi thức ăn trên
b. Nếu số lượng rắn trong hệ sinh thái bị giảm mạnh thì số lượng loài nào sẽ bị thay đổi. Tại sao?
Lời giải chi tiết
a. Vẽ lưới thức ăn
Trong các chuỗi thức ăn đã cho, có sự lặp lại của một số loài ở nhiều chuỗi. Ta có thể tổng hợp theo lưới thức ăn như sau:
- Cỏ là nguồn thức ăn phổ biến cho nhiều loài: Thỏ, Nai, Dê, Côn trùng.
- Thỏ là thức ăn cho: Cáo, Rắn.
- Côn trùng là thức ăn cho: Ếch, Chim sâu.
- Rắn là thức ăn cho: Diều hâu.
- Diều hâu: đóng vai trò quan trọng ăn nhiều loài như Chim sâu, Rắn.
- Hổ ăn Nai và Dê.
Dưới đây là hình minh họa lưới thức ăn:
b. Thay đổi trong số lượng các loài khi số lượng rắn giảm mạnh
Nếu số lượng rắn trong hệ sinh thái bị giảm mạnh, điều này sẽ gây ra những thay đổi trong quần xã sinh vật như sau:
- Thỏ có thể tăng số lượng vì không còn nhiều rắn săn bắt, điều này có thể dẫn đến áp lực lớn lên nguồn thức ăn là cỏ.
- Có thể dẫn đến giảm số lượng Diều hâu vì thiếu thức ăn từ rắn.
- Không chỉ Diều hâu, mà cả Ếch (do ít côn trùng hơn và vì côn trùng có thể bị thỏ ảnh hưởng một cách gián tiếp) và Chim sâu (cạnh tranh thức ăn với rắn) cũng bị ảnh hưởng gián tiếp.
Như vậy, sự thay đổi ở một loài trong lưới thức ăn có thể gây ra hiệu ứng dây chuyền, làm ảnh hưởng đến nhiều loài khác trong hệ sinh thái.
Chú ý khi giải
- Khi vẽ lưới thức ăn, cần lưu ý sắp xếp các mũi tên chỉ hướng thức ăn sao cho rõ ràng, tránh nhầm lẫn.
- Nhận biết rằng trong hệ sinh thái, một loài không chỉ có một nguồn thức ăn duy nhất, và chúng thường tham gia vào nhiều chuỗi và lưới thức ăn khác nhau.
- Hiểu rõ mối quan hệ tương tác giữa các loài, đặc biệt là các loài ăn thịt và các loài bị ăn. Điều này giúp giải thích các tác động khi số lượng một loài nào đó thay đổi.