- Đề tài: Nông thôn (bài thơ là cảnh sắc, con người của của đồng quê vào mùa gặt)

- Thể thơ 8 chữ (mỗi dòng thơ gồm 8 chữ, luật bằng chắc và ngắt nhịp thuộc thể thơ 8 chữ -> HS tự chỉ biểu hiện cụ thể ở một khổ thơ)

- Bức tranh đồng quê trong ráng chiều sinh động, êm đềm, thân thuộc nên thơ

+ Mây ráng đỏ làm nổi bật những cánh cò trắng

+Âm thanh diều sáo, tiếng hát của cô gái hái dâu

+ Hai hình ảnh trung tâm: cô gái hái dâu và những đàn cò trắng

- Hình thức nghệ thuật:

+ Đảo từ (Cò từng đàn), từ láy (véo von, nhịp nhàng), tính từ...

+ Luật bằng trắc, cách ngắt nhịp của thơ 8 chữ tạo âm hưởng du dương, êm đềm cho cho bức tranh thơ

-> Vài nét chấm phá sắc màu, hình ảnh âm thanh gợi lên thần thái cảnh vật nơi thôn quê. Con người cảnh vật cùng hòa điệu gợi ra nhịp sống bình dị, quen thuộc, thanh bình

-> Mô tả trạng thái cảnh vật đồng thờ gợi tả tâm trạng nhân vật trữ tình: hòa vào nhịp sống nơi thôn quê, thư thả ngắm nhìn cảnh vật, con người mến yêu nơi thôn quê.

- Cảnh cánh đồng lúa chín gợi lên từ màu sắc tươi vàng, dáng hình của bông rủ chín.

-> Hai chữ đồng lúa gợi ra sự bát ngát, mênh mông; nghệ thuật đảo từ bông rủ chín mới thật là đặc sắc (rủ xuống vì chín, vì mẩy nên trĩu nặng) gợi ra trước mắt người đọc bông lúa sắc vàng (tươi) cong cong, những hạt mẩy vào độ thu hoạch, khiến ta muốn nâng trên tay bông lúa ấy để ngắm nhìn để vui cùng niềm vui của người nông dân trong mùa gặt. Và cả 2 chữ tươi vàng nữa... đã điểm tô, họa nên khung cảnh tươi đẹp, trù phú vô cùng.

- Trong cánh đồng ấy, trên nền bức họa vàng tươi ấy là những chàng trai trẻ vừa gặt lúa vừa cười đùa, tươi vui rạng ngời. Nét rạng rỡ ngời lên từ sắc màu của lúa, từ cảm xúc của lòng người (người gặt lúa, người ngắm nhìn).

-> Cách gọi những chàng trai trẻ của thi sĩ mới thật thôn quê, mới đầy trìu mến yêu thương: Những trai tơ từng bọn gặt vui cười. "Những trai tơ" gợi trẻ trung trên gương mặt những chàng trai mới lớn và "từng bọn gặt" gợi ra cảnh nhiều tốp nhỏ vừa gặt vừa cười đùa: tay gặt, miệng cười, ánh mắt rạng rỡ, tâm trạng thoải mái... Nhịp thơ 3/5 của thể thơ 8 chữ cũng rất phù hợp để gợi tả cảnh tượng tươi đẹp kia.

- Hai dòng thơ là một câu với trạng ngữ là một cụm chủ vị phác họa một bức tranh hoàn hảo với bức phông nền sắc màu vàng tươi, hình nền bông lúa chín cong trĩu nặng để làm nổi bật lên hình ảnh trung tâm là con người lao động tươi trẻ căng tràn nhựa sống... từ ngữ giàu hình ảnh, đầy cảm xúc tạo nên bức tranh bằng ngôn từ sống động (trong thơ có họa).

- Con người nơi thôn quê xuất hiện với nhiều hoạt động khác nhau. + Hoà nhịp nhàng giọng ả hái dâu ca.

+ Những trai tơ từng bọn gặt vui cười.

+ Ông già che nón kín/Ngồi đầu bờ hút thuốc thổi từng hơi.

+ Lũ cu con mê mải chạy theo cánh diều... Mắt mơ màng trong gợn gió hiu hiu.

-> Tất thảy người trẻ tuổi đều trong trạng thái hoạt động rất vui vẻ, thoải mái

vừa làm vừa hát, vừa làm vừa đùa vui; người già trong trạng thái tư thả, ngắm nhìn cuộc sống và cháu con của mình.

- Đối tượng được tác giả mô tả nhiều nhất là lũ cu con (đám bé trai) Trên đê trắng, chỏm đầu phơ phất gió,

Lũ cu con mê mải chạy theo diều.

Bỏ mặc cả trâu bò nằm vệ cỏ,

Mắt mơ màng trong gợn gió hiu hiu.

+ Chỏm tóc phơ phất gió trên triền đê; mê mải chạy theo diều; ánh mắt mơ màng -> Hàng loạt tính từ/từ láy (phơ phất, mê mải, mơ màng) diễn tả trạng thái

cảm xúc lúc vui đùa của đám cu con nơi làng quê

-> Tác giả quan sát kỹ, bắt được thần thái của lũ cu con trong từ bước chân, ánh mắt và chỏm tóc (ba đào) ngộ nghĩnh. Chúng đáng yêu quá, chính chúng là những hình ảnh trung tâm của sự sống, khiến bức tranh đồng quê ngời lên hạnh phúc và niềm vui.

-> Lũ trẻ mải miết, mơ màng hay chính thi sĩ đang mải miết, mơ màng ngắm nhìn và chạy theo những cu con và thấy lòng mình trẻ lại, rộn lên theo cánh diều, theo ánh mắt và khoảng trời trong veo của lũ trẻ...?

-> Thi sĩ yêu mến cảnh sắc và con người thôn quê, say ngắm và hòa cùng nhịp sống ở nơi đây... lòng trẻ lại và chứa chan hạnh phúc.

- HS tự làm, tự lựa chọn hình thức (có thể chọn hình thức thuộc sở trường để khẳng định mình; có thể là sở đoản để khám phá mình)

- Yêu cầu bám sát hình ảnh, ngôn từ và cảm xúc của bài thơ (tránh suy diễn vô căn cứ và đối lập với văn hóa của dân tộc, nhân loại).

- HS tự làm dựa trên phương pháp đọc hiểu thơ mà mình rút ra từ quá trình thực hiện; trên đặc điểm của thơ 8 chữ.

- Chú ý: gợi ra các bước cơ bản, các đặc điểm đặc trưng của thơ; sự tác động tới cảm xúc, thẩm mỹ của thơ tới người đọc.

Phần viết (4 điểm): HS chọn một trong 2 đề sau