Đề bài
TRÒ CHUYỆN VỚI NÀNG VỌNG PHU
(1)- Về thôi nàng ơi
Niềm sum họp đã vào từng cánh cửa
Sao nàng còn đứng trong mưa, trong gió
Cô đơn giữa mây trời?
(2)- Thế để đâu những lời
Ta đã hẹn với người ta thương nhớ?
(3)- Người ấy chẳng bao giờ về nữa
Mấy ngàn năm ngắn ngủi lắm sao
Đất nước qua trăm trận binh đao
Lở bồi, dâu bể...
(4)- Người đời biết thân ta hoá đá
Nhưng hay đâu ta hoá đá niềm tin
Hoá đá nỗi cô đơn
Và thời gian chờ đợi!
(5)- Nhưng nàng chẳng thể nào đợi nổi
Ngày người ấy trở về
Thân thể đã thành tro bụi
Còn nhớ sao được câu lời hẹn thề ?
(6)- Người ta thương không thể trở về
Chẳng ai hiểu bằng ta điều đó
Chẳng ai hiểu bằng ta nỗi khổ
Của người vợ chờ chồng...
Ta hoá đá đợi triệu lần nỗi đợi
Để những người vợ muôn đời thoát khỏi
cảnh chờ mong.
1990
(Vương Trọng, Thơ tình người lính, NXB Phụ nữ, Hà Nội, 1995, tr.257-258)
Câu 1.Về thực chất, tác giả văn học là người làm ra cái mới, người sáng tạo ra các giá trị văn học mới. Sự bắt buộc, mô phỏng, theo đuôi thời thượng hoặc sáng tác không có bản sắc không làm nên tác giả văn học đích thực.
(Lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi (Chủ biên), Từ điển thuật ngữ văn học, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 1997, tr.235)
Bằng việc phân tích văn bản Trò chuyện với nàng Vọng Phu của Vương Trọng và quá trình đọc của bản thân, anh/chị hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.
Lời giải chi tiết
Hướng dẫn
Để giải bài tập này, ta cần thực hiện các bước sau đây:
Bước 1: Hiểu và phân tích đề bài
- Đề yêu cầu phân tích bài thơ "Trò chuyện với nàng Vọng Phu" và sử dụng nó để minh chứng cho ý kiến về sự sáng tạo trong văn học.
- Ý kiến cho rằng: "Tác giả văn học là người làm ra cái mới, người sáng tạo ra các giá trị văn học mới."
Bước 2: Phân tích bài thơ "Trò chuyện với nàng Vọng Phu"
- Bài thơ thể hiện sự sáng tạo của tác giả qua việc tái hiện hình ảnh "nàng Vọng Phu" - một nhân vật quen thuộc trong truyền thuyết dân gian - với những cảm xúc và tư duy mới mẻ.
- Phân tích các khổ thơ để tìm ra các điểm mới mẻ và sáng tạo của tác giả Vương Trọng:
- Khổ 1: Hình ảnh nàng Vọng Phu trong mưa gió, thể hiện sự kiên trì, chờ đợi.
- Khổ 4: Tác giả nhấn mạnh sự hóa đá như một biểu tượng của niềm tin, nỗi cô đơn và thời gian chờ đợi.
- Khổ 6: Tư tưởng của nàng Vọng Phu, biểu hiện qua sự chấp nhận số phận và mong muốn sự chờ mong của mình sẽ giải thoát cho người khác khỏi cảnh chờ đợi vô vọng.
- Bài thơ không chỉ là câu chuyện về sự chờ đợi của một người vợ mà còn là sự phản ánh về niềm tin, hy vọng và sự đoàn kết trong cuộc sống.
Bước 3: Minh chứng cho ý kiến "Tác giả văn học là người làm ra cái mới"
- Qua bài thơ, Vương Trọng đã mang đến một cái nhìn mới về hình tượng nàng Vọng Phu: vừa quen thuộc nhưng cũng đầy sáng tạo và tư tưởng nhân văn.
- Tác giả không bị gò bó vào khuôn mẫu cũ mà đã phát triển nhân vật theo hướng sáng tạo, thể hiện triết lý sống sâu sắc.
- Điều này phù hợp với ý kiến cho rằng sự sáng tạo mới là điều làm nên giá trị của một tác giả văn học chân chính.
Bước 4: Kết luận
- Bài thơ “Trò chuyện với nàng Vọng Phu” là một minh chứng rõ nét cho sự sáng tạo không ngừng của người nghệ sĩ, khẳng định rằng nhà văn chân chính là người luôn tìm tòi và sáng tạo ra những giá trị mới mẻ, có sức sống vững bền trong lòng người đọc.
Chú ý khi giải
- Khi phân tích bài thơ, hãy chú ý đến các biện pháp nghệ thuật mà tác giả sử dụng để làm nổi bật tư tưởng và cảm xúc của nhân vật.
- Chú ý bối cảnh lịch sử cũng như giá trị nhân văn sâu sắc mà tác giả muốn truyền tải qua tác phẩm để có cái nhìn toàn diện hơn.
- Liên hệ với quan điểm về sự sáng tạo để có thể xây dựng luận điểm thuyết phục và logic.
- Đảm bảo sự mạch lạc, rõ ràng trong việc lập luận và so sánh với ý kiến được đưa ra trong đề bài.