Để xác định phát biểu nào sai về các hiện tượng phóng xạ, ta cần xem xét từng phát biểu:

A. Trong phóng xạ α, hạt nhân con có số neutron nhỏ hơn số neutron của hạt nhân mẹ.

• Phóng xạ α: Hạt nhân phóng ra một hạt α (gồm 2 proton và 2 neutron), nên hạt nhân con có số neutron ít hơn hạt nhân mẹ 2 neutron. Vậy phát biểu này là đúng.

B. Trong phóng xạ \(\beta^-\) hạt nhân mẹ và hạt nhân con có số khối bằng nhau, số proton khác nhau.

• Phóng xạ \(\beta^-\): Một neutron biến đổi thành một proton và phát ra một electron. Số khối không thay đổi, nhưng số proton tăng lên một đơn vị. Vậy phát biểu này là đúng.

C. Trong phóng xạ \(\beta\), có sự bảo toàn điện tích nên số proton được bảo toàn.

• Phát biểu này sai vì trong phóng xạ \(\beta\), số proton không được bảo toàn do có biến đổi từ neutron thành proton hoặc ngược lại. Ở đây, phát biểu không rõ ràng, và dễ gây hiểu nhầm.

D. Trong phóng xạ \(\beta^+\), hạt nhân mẹ và hạt nhân con có số khối bằng nhau, số neutron khác nhau.

• Phóng xạ \(\beta^+\): Một proton biến đổi thành một neutron và phát ra một positron. Số khối không thay đổi, nhưng số neutron tăng lên một đơn vị. Vậy phát biểu này là đúng.

Do đó, phát biểu sai là C.

Khi giải các bài tập về phóng xạ, học sinh cần lưu ý:

• Điện tích không phải lúc nào cũng được bảo toàn ở mức số lượng các proton, nhưng tổng điện tích (bao gồm điện tích bức xạ, như electron hay positron) luôn được bảo toàn.
• Trong các bài tập dạng này, hãy phân tích thật kỹ từng phát biểu, đảm bảo sự hiểu biết bản chất của từng loại phóng xạ: phóng xạ α, phóng xạ β⁻, và β⁺.
• Nhớ rằng số khối luôn được bảo toàn trong các loại phóng xạ β.