Vận dụng kiến thức về ngôi kể 

- Ngôi kể thứ ba.

- Dấu hiệu nhận biết: Người kể không trực tiếp tham gia câu chuyện, giấu mình nhưng biết hết tất cả và kể lại toàn bộ câu chuyện; nhân vật được gọi tên “Dung”, ông ngoại.

Căn cứ vào nội dung văn bản đọc để chỉ ra các chi tiết 

Những miêu tả sự thay đổi của nhân vật Dung sau một thời gian sống với ông ngoại:

- Mỗi đêm trở mình nghe tiếng ông ngoại ho

- Nghe cây mai nhỏ nứt mình, nảy chồi

- Quen cái tĩnh lặng trong sân nhà..

- Quen dáng ông ngoại với mái tóc bạc, với đôi mắt hõm, cái cằm vuông…

Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ liệt kê để phân tích tác dụng 

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê.

- Tăng tính cụ thể, sinh động, hấp dẫn cho lời văn

- Giúp cho thế giới của ông ngoại và thế giới của Dung được hiện lên một cách cụ thể, , đồng thời cũng nhấn mạnh sự khác biệt, đối lập giữa hai thế giới của hai ông cháu.

- Thể hiện sự khách quan, thấu hiểu, cảm thông và tôn trọng của tác giả đối với hai thế giới hoàn toàn khác biệt của hai nhân vật.

Căn cứ vào nội dung văn bản để trình bày cách hiểu về một chi tiết 

Nội dung :

- Diễn tả cảm nhận của Dung về ông: Nghe tiếng ho của ông, Dung nhận ra ông đang mỗi ngày một yếu dần đi.

Ý nghĩa:

+Thể hiện sự thay đổi rõ rệt của nhân vật Dung: Ngày càng gắn bó, thấu hiểu, yêu thương ông ngoại nhiều hơn, trưởng thành hơn trong cả nhận thức và cảm xúc.

+Tình yêu thương chân thành có thể xóa bỏ những cách biệt về thế hệ.

Căn cứ vào nội dung văn bản kết hợp với những hiểu biết cá nhân để rút ra những giải pháp rút ngắn “khoảng cách thế hệ” trong gia đình.

* Nội dung câu chuyện: Dung được mẹ phân công sang ở với ông ngoại vì ông chỉ sống một mình. Ban đầu, giữa hai ông cháu là hai thế giới khác nhau, Dung than thở “ Ở với ông ngoại buồn muốn chết”, thấy ông khó tính…Nhưng sau một thời gian, Dung đã thay đổi, hòa nhập vào thế giới của ông, yêu thương ông. Ông ngoại cũng vô cùng yêu thương Dung, chia sẻ, hòa nhập vào thế giới của cháu.

* Chia sẻ một số giải pháp giúp rút ngắn khoảng cách thế hệ trong gia đình

- "Khoảng cách thế hệ" là sự khác biệt về tư duy, lối sống, quan điểm và cách tiếp cận với các vấn đề trong cuộc sống giữa các thế hệ trong gia đình, đặc biệt là giữa thế hệ ông bà, cha mẹ và con cháu.

- Một số giải pháp có thể giúp rút ngắn khoảng cách thế hệ trong gia đình

+ Dành cho nhau tình yêu thương chân thành

+ Các thành viên trong gia đình phải cường giao tiếp và chia sẻ để tạo ra sự kết nối.

+ Mọi người đều phải học cách tôn trọng và thấu hiểu quan điểm của nhau.

…

- Hình thức: đoạn văn

- Dung lượng: khoảng 200 chữ

- Dạng bài: nghị luận văn học

- Vấn đề nghị luận: nhân vật ông ngoại 

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) cảm nhận về nhân vật “ông ngoại ” trong văn bản ở phần Đọc hiểu.

a. Xác định yêu cầu về hình thức, dung lượng đoạn văn:

Xác định đúng yêu cầu về hình thức, dung lượng đoạn văn (khoảng 200 chữ). Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: cảm nhận về nhân vật “ông ngoại” trong truyện ngắn Ông ngoại của tác giả Nguyễn Ngọc Tư.

c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:

Lựa chọn được các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng trên cơ sở bảo đảm những nội dung sau:

Cảm nhận về nhân vật:

- Nhân vật ông ngoại là nhân vật chính, đóng vai trò quan trọng, thể hiện chủ đề về tình cảm gia đình, sự kết nối giữa các thế hệ.

- Ông ngoại là một người giàu kinh nghiệm, sống điềm tĩnh và giản dị, là biểu tượng cho những giá trị gia đình truyền thống. Trái ngược với thế giới năng động, ồn ào của lớp trẻ, ông luôn chăm sóc những điều nhỏ nhặt như tỉa cây, nuôi cá, thể hiện tình yêu thiên nhiên và sự trầm lắng trong suy nghĩ. Ông cũng có những triết lý sống sâu sắc. Ông khuyên Dung hãy thử lắng nghe cây để hiểu rằng thiên nhiên cũng có linh hồn...

Ông còn là người rất yêu thương cháu. Dù có vẻ nghiêm khắc nhưng ông luôn quan tâm đến Dung, thậm chí từ chối những cơ hội giao lưu cá nhân để ở bên cháu mình. Trong những khoảnh khắc quan trọng như sinh nhật Dung, ông còn khiến Dung và các bạn ngạc nhiên vởi sự nhiệt tình: nhảy Tango, làm bánh kem... Chính tình yêu thương chân thành của ông đã giúp cho đứa cháu của mình thay đổi tích cực, xóa đi khoảng cách thế hệ, tạo sự gắn kết sâu sắc giữa hai ông cháu.

Nghệ thuật xây dựng nhân vật: :

- Nhân vật ông ngoại được xây dựng qua những về hành động và lời nói. Biện pháp đối lập khắc họa rõ nét sự khác biệt về thế hệ nhưng cũng làm nổi bật sự đồng cảm và tình yêu thương...

Đánh giá chung:

- Nhân vật ông ngoại không chỉ là một người ông gần gũi, quen thuộc trong các gia đình mà còn là biểu tượng cho những giá trị gia đình truyền thống trong bối cảnh hiện đại. Nhân vật này là một thành công nghệ thuật của nhà văn.

d. Diễn đạt: đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

đ. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.

Nhân vật ông ngoại trong đoạn trích cùng tên của Nguyễn Ngọc Tư hiện lên là một người già yêu đời, tâm lý tinh tế và rất mực thương yêu cháu. Dù tuổi đã cao, ông vẫn giữ những thói quen tao nhã như chăm sóc cây cảnh, đọc báo, nghe radio. Ông có một thế giới riêng, bình dị và tĩnh lặng, nhưng không hề khép kín. Ông quan tâm đến cháu gái, dù có những khác biệt về thế hệ. ông từ chối tham gia câu lạc bộ để ở nhà với Dung cho thấy tình yêu thương ông dành cho cháu lớn đến nhường nào. Đặc biệt, hình ảnh ông cùng cháu làm bánh sinh nhật và nhảy điệu Tango “Xa vắng” thật ấm áp và cảm động. Dường như ông muốn xóa nhòa khoảng cách giữa hai thế hệ, mang đến niềm vui cho cháu và hâm nóng tình cảm gia đình. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài lạc quan ấy, ông ngoại vẫn mang trong mình những nỗi lo về tuổi già, sức khỏe yếu kém được thể hiện qua tiếng ho ngày càng khô và rời rạc. Nhân vật ông ngoại đã để lại trong lòng người đọc những cảm xúc sâu sắc về tình yêu thương gia đình, sự hy sinh thầm lặng và vẻ đẹp tâm hồn của người cao tuổi.