Bài toán: Trật tự thế giới hai cực I-an-ta (1945), được thiết lập gắn với hai cường quốc nào?

Để giải quyết câu hỏi này, ta cần phân tích nội dung và quyết định của Hội nghị Ianta năm 1945.

• Hội nghị Ianta diễn ra vào tháng 2 năm 1945 với sự tham dự của ba cường quốc lớn là Liên Xô, Mỹ và Anh, nhằm bàn về việc tổ chức lại thế giới sau chiến tranh thế giới thứ hai.
• Một trong những quyết định quan trọng của hội nghị là việc phân chia phạm vi ảnh hưởng giữa các nước lớn, đặc biệt là giữa Liên Xô và Mỹ, hai quốc gia nổi bật nhất thời bấy giờ.
• Vì vậy, trật tự thế giới mới sau chiến tranh thường được gọi là "trật tự hai cực Ianta", là trật tự quyền lực giữa hai cường quốc là Liên Xô và Mỹ.

Dựa vào các phân tích trên, ta suy ra phương án đúng là:

Đáp án: C. Liên Xô và Mĩ.

• Nhớ rõ các cường quốc tham gia Hội nghị Ianta để phân biệt các quốc gia có liên quan đến việc thiết lập trật tự hai cực.
• Nắm vững khái niệm "trật tự hai cực Ianta" và các cường quốc chính liên quan.
• Khi đề cập đến "hai cực", nghĩa là cần xác định hai thế lực chính đang cạnh tranh hoặc cùng tồn tại trong một trật tự quốc tế mới.

Phân tích đề bài:

Đề bài yêu cầu nhận xét đúng về trật tự thế giới hai cực I-an-ta. Đây là trật tự thế giới được hình thành sau Chiến tranh thế giới thứ hai, dựa trên những quyết định của Hội nghị Ianta tháng 2 năm 1945, nổi bật với sự chi phối của hai siêu cường: Mỹ và Liên Xô.

Lập luận phân tích các phương án:

A. Có sự phân tuyến một cách triệt để.

Trật tự thế giới hai cực I-an-ta thể hiện sự phân chia thế giới thành hai cực: cực Tư bản do Mỹ đứng đầu và cực Xã hội chủ nghĩa do Liên Xô đứng đầu. Điều này hàm ý sự phân tuyến rất rõ ràng và triệt để giữa các quốc gia trên thế giới.

B. Ảnh hưởng chủ yếu ở châu Phi.

Trật tự hai cực I-an-ta chủ yếu chi phối toàn cầu, đặc biệt là ở châu Âu và châu Á, chứ không chỉ riêng châu Phi. Châu Phi không phải là phạm vi chính của trật tự này.

C. Do mâu thuẫn sắc tộc chi phối.

Mâu thuẫn sắc tộc không phải nguyên nhân hoặc yếu tố chính trong việc hình thành trật tự hai cực I-an-ta. Thay vào đó, mâu thuẫn chính trị - ý thức hệ giữa Mỹ và Liên Xô mới là trọng tâm.

D. Có sản phẩm là xu thế toàn cầu hóa.

Xu thế toàn cầu hóa là sản phẩm của sự phát triển kinh tế và công nghệ trong những thập niên cuối thế kỷ 20, không phải là hệ quả trực tiếp của trật tự I-an-ta.

Kết luận:

Phương án A là phương án đúng vì nó nhấn mạnh sự phân tuyến triệt để giữa hai cực sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

• Cần nắm vững những đặc điểm chính của trật tự thế giới hai cực I-an-ta, những bên tham gia, và cách thức phân chia quyền lực trên thế giới.
• Phân biệt rõ các yếu tố khác với trật tự thế giới hai cực I-an-ta, như ảnh hưởng của toàn cầu hóa hay mâu thuẫn sắc tộc, để tránh lẫn lộn.
• Chú ý đến từ ngữ đặc trưng chỉ sự phân biệt rõ ràng, như "triệt để", "chủ yếu", để lựa chọn đáp án phù hợp.

Phân tích đề bài:

Đề bài yêu cầu chúng ta phân tích tác động của các quyết định từ Hội nghị Ianta (tháng 2/1945) đến quan hệ quốc tế sau chiến tranh thế giới thứ hai.

Phân tích các phương án:

• A. Tạo cơ sở hình thành trật tự thế giới đa cực nhiều trung tâm.
  Phương án này sai vì sau chiến tranh thế giới thứ hai, trật tự hình thành là "trật tự hai cực Ianta", không phải đa cực. Hai cực ở đây là Mỹ và Liên Xô.
• B. Xóa bỏ hoàn toàn chế độ phân biệt chủng tộc và chủ nghĩa thực dân.
  Phương án này không đúng vì hội nghị Ianta chủ yếu định đoạt sự phân chia ảnh hưởng giữa các cường quốc, không tập trung vào việc xóa bỏ chế độ phân biệt chủng tộc và chủ nghĩa thực dân toàn cầu.
• C. Quyết định đến sự tồn vong của tất cả các quốc gia sau chiến tranh.
  Hội nghị Ianta không quyết định sự tồn vong của tất cả các quốc gia, mà chỉ là sự phân chia phạm vi ảnh hưởng để tránh xung đột giữa các cường quốc.
• D. Làm thay đổi sâu sắc quan hệ quốc tế, đặc biệt là quan hệ Xô - Mỹ.
  Đây là phương án đúng. Hội nghị Ianta tạo nền tảng cho sự hình thành Trật tự hai cực Ianta - đặc trưng cho thời kỳ chiến tranh lạnh với sự đối đầu giữa hai cực Xô - Mỹ.

Chọn đáp án đúng: D

• Khi làm bài, đọc kỹ yêu cầu của đề để biết trọng tâm cần trả lời.
• Cẩn thận khi phân tích ý nghĩa của từng quyết định lịch sử để tránh nhầm lẫn giữa các khái niệm như đơn cực, đa cực, hai cực.
• Hiểu rõ bối cảnh lịch sử của Hội nghị Ianta, tại sao các quyết định này lại tạo nên một trật tự thế giới mới.
• Chú ý đến từ khóa "thay đổi sâu sắc quan hệ quốc tế" và "quan hệ Xô - Mỹ" để liên hệ với chiến tranh lạnh.