Đề bài
Cho thông tin sau:
Trung du và miền núi Bắc Bộ là vùng có diện tích lãnh thổ lớn ở nước ta. Vùng có địa hình đa dạng, phức tạp, gồm các dãy núi cao, điển hình là dãy Hoàng Liên Sơn. Đất fe-ra-lit đỏ vàng chiếm 2/3 diện tích của vùng. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, có mùa đông lạnh, phân hóa rõ rệt theo độ cao địa hình. Điều này đã tạo nên thế mạnh để phát triển: trồng cây công nghiệp, cây ăn quả, chăn nuôi gia súc lớn,…
Lời giải chi tiết
Để giải bài tập này, ta cần phân tích các mệnh đề và xem mệnh đề nào đúng, mệnh đề nào sai dựa vào thông tin cho trước:
1. Mệnh đề 1: "Cây chè phát triển mạnh trong vùng chủ yếu do diện tích đất fe-ra-lit lớn, địa hình đồi núi cao."
- Mệnh đề này đúng. Cây chè thường phát triển tốt trên đất fe-ra-lit đỏ vàng, có độ bền chắc và giữ nước tốt. Khu vực trung du và miền núi Bắc Bộ có đặc điểm đất này chiếm 2/3 diện tích là một điều kiện thuận lợi cho cây chè sinh trưởng. Hơn nữa, địa hình đồi núi cao cung cấp điều kiện khí hậu mát mẻ thích hợp cho cây chè.
2. Mệnh đề 2: "Sự phân hóa địa hình, đất, khí hậu là cơ sở để đa dạng hóa cơ cấu cây trồng."
- Mệnh đề này đúng. Sự phân hóa về địa hình, đất và khí hậu ở trung du và miền núi Bắc Bộ tạo điều kiện cho việc trồng nhiều loại cây khác nhau, từ cây công nghiệp, cây ăn quả đến cây lương thực, nhờ đó đa dạng hóa cơ cấu cây trồng trong vùng.
3. Mệnh đề 3: "Trung du và miền núi Bắc Bộ là vùng chuyên canh cây công nghiệp lớn của nước ta."
- Mệnh đề này sai. Trong thực tế, Tây Nguyên mới là vùng chuyên canh cây công nghiệp lớn nhất của Việt Nam với các cây như cà phê, cao su. Trung du và miền núi Bắc Bộ có trồng cây công nghiệp nhưng chưa phải là vùng chuyên canh lớn nhất.
4. Mệnh đề 4: "Vùng có thế mạnh để phát triển cây công nghiệp có nguồn gốc cận nhiệt và ôn đới."
- Mệnh đề này đúng. Với khí hậu nhiệt đới gió mùa có mùa đông lạnh, vùng trung du và miền núi Bắc Bộ là nơi thuận lợi cho các loại cây công nghiệp có nguồn gốc cận nhiệt và ôn đới phát triển như chè, hồi, quế, tam thất.
Chú ý khi giải
- Học sinh cần chú ý phân tích kỹ thông tin đề bài trước khi xác định đúng sai của các mệnh đề.
- Khi nói về vùng chuyên canh cây công nghiệp ở Việt Nam, phải liên hệ với các đặc điểm nổi bật của từng vùng khác nhau (như Tây Nguyên, đồng bằng sông Cửu Long, v.v.).
- Sự phân hóa địa hình, khí hậu và đất vùng trung du và miền núi Bắc Bộ cho phép sự đa dạng về cây trồng, ngoài cây công nghiệp còn cả cây ăn quả và cây lương thực.
- Trong các loại cây công nghiệp, cần xác định rõ cây nào thích hợp với điều kiện vùng nào để có thể áp dụng và canh tác.