Đề bài
| Lớn lên nhé, con ơi, lớn như một cái cây tắm đầy ánh sáng. Khi ngã xuống, vẫy bàn tay dũng cảm, cha đã đổi về ánh sáng ấy cho con. Lớn lên nhé, con ơi, lớn như một cánh chim giữa bầu trời trong sạch. Khi ngã xuống, cha nằm ngửa mặt và mỉm cười: - Bầu trời giành cho con! Lớn lên nhé, con ơi, và đừng hỏi: Cha còn hay mất? Cha vẫn sống trong lòng mọi người. Cha vẫn sống trong ánh sáng, bầu trời. | Hãy lớn lên, con ơi, làm cánh chim bay cao, làm thân cây mọc thẳng, làm một người biết ước mơ và có lòng dũng cảm, dưới ánh sáng, bầu trời mà cha đã đổi về. Hãy lớn lên, con ơi! Hãy lớn lên, lớn lên. Và đừng hỏi: Cha còn hay mất? Cha sống mãi trong lòng mọi người. Cha sống mãi trong ánh sáng, bầu trời. Bầu trời và ánh sáng, Con phải biết hưởng cho xứng đáng Phải làm chim bay cao, phải làm cây mọc thẳng Phải lo âu giữ gìn. Hãy lớn lên, con ơi, lớn lên!... |
( Lời người liệt sĩ dặn con, Bế Kiến Quốc1, Thơ tạp chí văn nghệ quân đội, NXB Quân đội, 1981, tr.95-96)
1Bế Kiến Quốc (1949 - 2002) là một trong những tài năng của thế hệ nhà thơ trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ. Ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2012. Ngoài thơ ca, Bế Kiến Quốc cũng có rất nhiều đóng góp trong lĩnh vực báo chí, văn xuôi và phê bình. Thơ ông là tiếng nói của thời đại, của đất nước, giàu suy ngẫm với nhiều ý tưởng lạ. Bài thơ “ Lời người liệt sĩ dặn con” được viết vào 25-7-1972.
Câu 1.Trình bày hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời tâm sự của cha với con trong bài thơ.
Lời giải chi tiết
Trong bài thơ "Lời người liệt sĩ dặn con", tác giả Bế Kiến Quốc đã sử dụng hình thức lời tâm sự của cha với con để mang lại nhiều hiệu quả nghệ thuật sâu sắc.
- Thể hiện tình cảm gia đình: Lời thơ như những lời tâm sự ấm áp mà cha gửi gắm cho con, thể hiện tình cảm sâu sắc giữa cha và con. Điều này làm cho bài thơ dễ dàng thấm vào lòng người đọc, đem lại sự đồng cảm và thấu hiểu.
- Truyền đạt lý tưởng sống: Qua lời dặn dò của người cha, tác giả không chỉ muốn con sống mạnh mẽ, vững vàng mà còn gửi gắm lý tưởng sống cao đẹp. Người cha khuyến khích con lớn lên giống như "cánh chim" hay "cây lớn", biểu trưng cho sự tự do và kiên cường trong cuộc sống.
- Giữ gìn ký ức và công lao: Hình thức này còn nhấn mạnh vai trò của thế hệ cha anh trong việc bảo vệ, giữ gìn cho con những giá trị đẹp đẽ "ánh sáng", "bầu trời". Điều này giúp người đọc hiểu rõ hơn về công lao của những người đi trước.
- Tạo sự xúc động và ý nghĩa truyền thừa: Hình thức tâm sự tạo cảm giác gần gũi, xúc động, đặc biệt với những người từng trải qua hoàn cảnh ly biệt. Đây chính là sự tiếp nối và duy trì truyền thống, khát vọng của cha truyền sang cho thế hệ sau.
Như vậy, bằng cách viết dưới dạng lời tâm sự của cha với con, bài thơ không chỉ tạo nên sự sâu sắc trong tình cảm mà còn truyền tải trọn vẹn những thông điệp quý giá về cuộc sống, lý tưởng và giá trị của truyền thống.
Chú ý khi giải
Khi giải bài tập về hình thức biểu đạt, cần lưu ý:
- Hiểu nội dung: Đảm bảo nắm rõ nội dung chính và ý nghĩa lớn mà bài thơ hay bài văn muốn truyền tải.
- Phân tích sắc thái tình cảm: Chú trọng những cảm xúc mà hình thức biểu đạt mang lại để hiểu được dụng ý của tác giả.
- Liên hệ thực tế: Đưa ra những liên hệ với đời sống thực tế hoặc cá nhân để củng cố lý lẽ phân tích.
- Tập trung vào câu hỏi: Câu hỏi yêu cầu phân tích "hiệu quả" nên cần tập trung vào tác động mà hình thức này mang lại cho người đọc.