Đề bài
Đọc đoạn tư liệu sau:
“Cách mạng tháng Tám... kết hợp tài tình đấu tranh chính trị và đấu tranh quân sự, một cuộc nổi dậy ở cả nông thôn và thành thị khắp Bắc, Trung, Nam mà đòn quyết định là các cuộc khởi nghĩa ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn và ở các thành phố quan trọng khác. Hành động mau lẹ của Đảng ta chuyển nhanh từ chiến tranh du kích cục bộ ở nông thôn sang phát động tuyệt đại đa số quần chúng nhất tề đứng lên cùng với lực lượng vũ trang tổ chức và ít ỏi lúc ban đầu, tiến hành tổng khởi nghĩa ở thành thị là một chủ trương vô cùng sáng suốt của Trung ương Đảng lúc bấy giờ trong việc nắm thời cơ”.
(Lê Duẩn, Tuyển tập, Tập 2, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2008, tr.786)
Lời giải chi tiết
Phân tích các mệnh đề và
1. Mệnh đề: Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam mang đặc điểm độc đáo là có sự kết hợp giữa sử dụng lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang ba thứ quân.
Phân tích: Cách mạng tháng Tám là sự kết hợp giữa lực lượng chính trị đông đảo của quần chúng và lực lượng vũ trang, bao gồm các đội tự vệ, đội du kích và lực lượng chính quy. Điều này giúp phát huy sức mạnh tổng hợp, tạo áp lực lớn trong cuộc đấu tranh giành độc lập.
Kết luận: Mệnh đề này đúng.
2. Mệnh đề: Tiến trình của cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam phát triển từ chiến tranh du kích cục bộ ở địa phương lên chiến tranh chính quy trên phạm vi cả nước.
Phân tích: Thực tế, Cách mạng tháng Tám phát triển từ các cuộc đấu tranh chính trị và quân sự địa phương, không phải tiến tới cuộc chiến tranh chính quy mang tính dài hạn, mà là tổng khởi nghĩa chiếm chính quyền nhanh chóng.
Kết luận: Mệnh đề này sai.
3. Mệnh đề: Trong Cách mạng tháng Tám, khởi nghĩa nổ ra đồng loạt ở các địa phương, thắng lợi ở mỗi địa phương có vai trò, vị trí như nhau.
Phân tích: Tuy khởi nghĩa diễn ra trên toàn quốc, nhưng thời gian và sức ảnh hưởng khác nhau giữa các nơi. Các trung tâm lớn như Hà Nội, Huế, Sài Gòn có tác động lớn và mang tính quyết định. Do đó, vai trò của các địa phương không hoàn toàn như nhau.
Kết luận: Mệnh đề này sai.
4. Mệnh đề: Nét đặc sắc về nghệ thuật chỉ đạo khởi nghĩa của Đảng là tận dụng thời cơ để đẩy lùi nguy cơ; kết hợp sức mạnh các lực lượng dân tộc và giành chính quyền trên cả hai địa bàn chiến lược.
Phân tích: Đảng đã thể hiện sự nhạy bén khi lợi dụng tình thế quân đồng minh giải giáp quân Nhật, kết hợp chặt chẽ các lực lượng chính trị và vũ trang dân tộc để tiến hành tổng khởi nghĩa trên cả nông thôn lẫn thành thị.
Kết luận: Mệnh đề này đúng.
Chú ý khi giải
- Cần hiểu rõ bối cảnh lịch sử và tiến trình diễn ra cách mạng để phân tích được chính xác các khái niệm và đánh giá đúng vai trò của các yếu tố.
- Chú ý sự khác biệt giữa các cuộc đấu tranh vũ trang cục bộ và tổng khởi nghĩa trên phạm vi toàn quốc để không nhầm lẫn giữa các hình thức đấu tranh.
- Lưu ý các yếu tố mang tính quyết định trong một cuộc cách mạng không phải chỉ là số lượng và thời gian mà còn là tác động và sức mạnh tổng lực mà nó tạo ra.