Đề bài
ĐÔI BÀN CHÂN MẸ
Đôi bàn chân mẹ không hồng
Dáng thô, ngón toẽ(1), chai phồng nắng mưa
Một đời đi sớm về trưa
Kể bao nhiêu chuyện ngày xưa lặng thầm
Mùa đông mẹ lội xuống đầm
Gót chân nứt dưới bùn ngâm tê người
Môi trầu thâm tái nụ cười
Cái tôm cái tép có lời thảo thơm?
Trưa hè tãi thóc(2), lật rơm
Bàn chân sấp ngửa chạy cơn mưa rào
Ai làm giông gió ba đào(3)
Để cho bóng mẹ ngã nhào đổ xiêu
Quẩn quanh đồng ruộng sớm chiều
Mẹ không vượt núi băng đèo dặm xa
Oằn vai gánh phận đàn bà
Rạc(4) đôi chân mỏi lội qua bến đời
Mẹ giờ ở cõi xa xôi
Bàn chân nằm nghỉ giữa trời mây bay
Con về nhà cũ chiều nay
Thấy trong vườn mẹ vẫn đầy dấu chân.
(Nguyễn Văn Song, Tạp chí Văn nghệ Quân đội, ngày 27/01/2024)
Chú thích: (1) ngón chân xòe ra; (2) dàn mỏng thóc ra cho nhanh khô; (3) sóng to, thường dùng để ví cảnh ngộ gian truân; (4) rã rời.
Câu 1.Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích tình cảm của người con dành cho mẹ trong tám câu thơ đầu của bài thơ được trích trong phần đọc hiểu.
Lời giải chi tiết
Trong đoạn thơ đầu của "Đôi bàn chân mẹ" của Nguyễn Văn Song, tình cảm của người con dành cho mẹ hiện lên vô cùng sâu sắc và xúc động. Mở đầu là hình ảnh đôi bàn chân thô kệch, chai phồng, phản ánh chân thực cuộc đời lam lũ và sự hy sinh thầm lặng của mẹ. Những "ngón toã" và "chai phồng nắng mưa" không chỉ là dấu ấn của những ngày tháng vất vả mà còn là biểu tượng của sự kiên trì, bền bỉ mà mẹ đã trải qua. Hình ảnh "mùa đông mẹ lội xuống đầm" cho thấy sự chịu đựng phi thường, việc chân "nứt dưới bùn ngâm tê người" còn tả sức lao động cần mẫn, chịu thương chịu khó. Dù công việc có vất vả, mẹ vẫn trụ vững trước "giông gió ba đào". Những hình ảnh ấy không chỉ tác động đến người đọc mà còn làm trỗi dậy những cảm xúc yêu thương, trân trọng trong lòng người con. Và chính từ sự quan sát, cảm nhận tinh tế ấy, người con càng thấm thía sự gian truân mà mẹ đã trải qua, càng yêu thương và biết ơn mẹ hơn bao giờ hết.
Phương pháp giải
Hình thức: đoạn văn
Dung lượng: khoảng 200 chữ
Dạng bài: nghị luận văn học
Vấn đề nghị luận: tình cảm của người con dành cho mẹ trong tám câu thơ đầu
Lời giải chi tiết
- Mở đoạn: Giới thiệu bài thơ "Đôi bàn chân mẹ" và vấn đề nghị luận
- Thân đoạn:
+ Miêu tả đôi bàn chân mẹ: Thô, ngón toẹ, chai phồng – biểu tượng của sự cực khổ và hy sinh.
+ Những công việc hàng ngày của mẹ: "Đi sớm về trưa", "lội xuống đầm", "tãi thóc", "lật rơm" – cho thấy cuộc sống vất vả, lam lũ của mẹ.
+ Cảm xúc và lòng biết ơn của người con: Sự cảm động, trân trọng sự lao động của mẹ biểu hiện qua hình ảnh "môi trầu thâm tái" và sự nuôi dưỡng gia đình.
- Kết đoạn: Khẳng định lại tình cảm sâu sắc, yêu thương của người con dành cho mẹ.