Hình thức: bài văn 

Dung lượng: khoảng 600 chữ

Dạng bài: nghị luận văn học

Vấn đề nghị luận: đặc sắc nghệ thuật trong truyện ngắn “Bát phở” của tác giả Phong Điệp. 

* Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, nêu ý kiến khái quát về truyện.

* Thân bài:

+ Nêu ngắn gọn nội dung chính và chủ đề của truyện:

++) Nhân vật tôi vào ăn sáng tại một quán phở ngon nổi tiếng. Ở đây, nhân vật tôi tình cờ chứng kiến có hai người cha đưa hai cậu con trai lên Hà Nội thi đại học. Họ vào quán mà chỉ gọi hai bát phở bò và trứng cho hai người con, còn hai người cha lặng lẽ ngồi chuyện phiếm. Họ nói về mùa màng thất bát, về giá cả ở Hà Nội gì cũng đắt đỏ. Hai người con lặng lẽ ăn, không một lời bình phẩm mặc dù đây là quán phở rất ngon. Hai người cha đếm những đồng tiền lẻ ít ỏi trả tiền hai bát phở, đợi các con thi xong, trên đường về họ sẽ mua tạm mấy ổ bánh mì để ăn.

++) Truyện ca ngợi tình phụ tử thiêng liêng và cảm động.

+ Dùng lí lẽ, bằng chứng để chỉ ra và phân tích tác dụng của một số nét đặc sắc nghệ thuật.

++) Cốt truyện đơn giản, câu chuyện đời thường vụn vặt, nhưng qua đó cho thấy được sự hi sinh âm thầm của những bậc làm cha và làm toát lên tư tưởng, chủ đề của tác phẩm.

++) Nghệ thuật xây dựng nhân vật: Các nhân vật, nhất là nhân vật hai người cha được khắc hoạ chủ yếu qua ngoại hình, hành động, lời nói, cử chỉ bên ngoài. những bộ quần áo không còn rõ màu sắc ban đầu của vải nữa hé lộ phần nào gia cảnh của họ. Hành động gọi hai bát phở, thêm hai trứng cho các con ăn, còn mình ngồi chuyện phiếm đợi con ăn đến giọt nước cuối cùng khiến người đọc cảm động về tình yêu thương dành cho con cái của những người làm cha mẹ.

++) Ngôi kể thứ nhất chứng kiến câu chuyện vừa khách quan, vừa chân thật.

++) Từ ngữ giản dị như lời ăn tiếng nói hằng ngày: đắt chi mà đắt, chậc...chậc..., chỏng lỏn, quá trời quá đất,…

* Kết bài: Khẳng định tâm huyết, tài năng của tác giả và ý nghĩa của tác phẩm.

Phong Điệp là một nhà văn nữ có giọng văn đặc trưng, thường khai thác những lát cắt đời thường một cách nhẹ nhàng, khách quan nhưng lại ẩn chứa sức gợi sâu sắc. Truyện ngắn “Bát phở” là một minh chứng cho phong cách ấy. Qua một tình huống giản dị tại một quán phở Hà Nội, tác giả đã khéo léo khắc họa tình phụ tử thiêng liêng, đồng thời thể hiện những nét đặc sắc trong nghệ thuật kể chuyện và xây dựng nhân vật, để lại trong lòng người đọc những dư âm khó phai.

Truyện ngắn “Bát phở” xoay quanh một buổi sáng tình cờ của nhân vật “tôi” tại một quán phở ngon có tiếng ở Hà Nội. Tại đây, nhân vật chứng kiến câu chuyện lặng lẽ mà xúc động của hai người cha đưa hai con trai từ quê lên thi đại học. Họ bước vào quán, chỉ gọi hai bát phở bò có thêm trứng cho các con, còn hai người cha thì ngồi trò chuyện phiếm về những lo toan nơi quê nhà: mùa màng, gia súc, giá cả thị trường, rồi đến nỗi lo về chi phí đắt đỏ ở thành phố, về việc phải tranh thủ thời gian để tiết kiệm từng chút một. Hai cậu con trai lặng lẽ ăn, không một lời khen ngợi dù quán phở rất ngon. Đến khi trả tiền, người cha cẩn thận đếm những đồng tiền lẻ ít ỏi. Hình ảnh những người con nhìn theo từng đồng tiền rời khỏi ví cha, gương mặt lộ rõ vẻ âu lo, mệt mỏi đã khép lại câu chuyện, gợi lên trong lòng người đọc những suy ngẫm về sự hy sinh thầm lặng của cha mẹ và gánh nặng cuộc đời mà những người con đang mang trên vai. Chủ đề chính của truyện là sự ca ngợi tình phụ tử thiêng liêng, sâu nặng, được thể hiện qua những hành động bình dị mà đầy ý nghĩa.

Để làm nổi bật chủ đề sâu sắc này, Phong Điệp đã sử dụng một số nét đặc sắc nghệ thuật độc đáo. Trước hết, cốt truyện của “Bát phở” vô cùng đơn giản, gần gũi với đời thường. Không có những tình huống kịch tính hay những biến cố lớn lao, tác giả chỉ tập trung vào một khoảnh khắc nhỏ trong cuộc sống của những con người xa lạ. Tuy nhiên, chính sự giản dị ấy lại tạo nên sức mạnh lay động lớn. Qua những vụn vặt như việc gọi hai bát phở, cuộc trò chuyện về những lo toan ở quê, hành động đếm tiền lẻ, người đọc cảm nhận sâu sắc sự hy sinh âm thầm và tình yêu thương bao la của những người cha dành cho con cái. Bữa ăn sáng ấy không chỉ là một nhu cầu vật chất mà còn là sự chắt chiu, là cả tấm lòng của những người cha nghèo khó dành cho tương lai của con mình.

Nghệ thuật xây dựng nhân vật trong truyện cũng rất đáng chú ý. Các nhân vật, đặc biệt là hình ảnh hai người cha, được khắc họa chủ yếu qua những ngoại hình, hành động, lời nói và cử chỉ bên ngoài. “những bộ quần áo không còn rõ màu sắc ban đầu của vải nữa” nhưng lại là “bộ quần áo chỉn chu nhất trong tủ quần áo” mà hai ông mang theo đã hé lộ phần nào hoàn cảnh khó khăn và sự trân trọng của họ đối với chuyến đi quan trọng này của con. Hành động gọi hai bát phở cho con, còn mình thì ngồi trò chuyện phiếm, đợi con ăn xong đến giọt nước cuối cùng, thể hiện sự nhường nhịn, quan tâm và tình yêu thương vô bờ bến của những người làm cha mẹ. Lời thoại của hai ông về những khó khăn ở quê, về sự đắt đỏ ở thành phố được diễn tả một cách chân thực, mộc mạc, cho thấy sự tần tảo, lo toan thường nhật của những người nông dân. Ngay cả những nhỏ như việc người cha “lẳng lặng moi cái ví bằng vải bông chần màu lam, cất trong ngực áo ra” và cẩn thận đếm từng đồng tiền lẻ cũng góp phần khắc họa rõ nét sự vất vả và tình cảm dồn nén của họ.

Ngôi kể thứ nhất với điểm nhìn của nhân vật “tôi” đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn dắt câu chuyện và truyền tải cảm xúc. Việc chứng kiến câu chuyện một cách khách quan nhưng vẫn đầy sự quan tâm, đồng cảm của người kể đã tạo nên sự chân thật và gần gũi cho câu chuyện. Qua cái nhìn của nhân vật “tôi”, người đọc có thể cảm nhận rõ hơn sự lặng lẽ, sự hy sinh và tình cảm sâu kín của những con người nông thôn.

Bên cạnh đó, việc sử dụng ngôn ngữ giản dị, đời thường cũng là một nét đặc sắc trong phong cách viết của Phong Điệp. Những từ ngữ như “đắt chi mà đắt”, “chậc…chậc…”, “chỏng lỏn”, “quá trời quá đất” không chỉ làm cho câu chuyện trở nên gần gũi, chân thực như một thước phim quay chậm về cuộc sống mà còn thể hiện được giọng điệu mộc mạc, chất phác của những người nông dân. Chính sự giản dị trong ngôn ngữ đã góp phần làm nổi bật những tình cảm chân thành và sâu sắc của các nhân vật.

Truyện ngắn “Bát phở” của Phong Điệp là một minh chứng cho tài năng và tấm lòng của một nhà văn luôn hướng về những điều bình dị trong cuộc sống. Với một cốt truyện đơn giản, nhân vật được khắc họa chân thực qua những đời thường cùng với ngôn ngữ giản dị, tác giả đã chạm đến những tình cảm sâu kín nhất trong trái tim người đọc. Câu chuyện không chỉ ca ngợi tình phụ tử thiêng liêng mà còn gợi lên những suy ngẫm về sự hy sinh, về những gánh nặng cuộc đời và về giá trị của những điều giản dị nhưng vô cùng ý nghĩa trong cuộc sống. “Bát phở” đã khẳng định tâm huyết và tài năng của Phong Điệp trong việc khai thác những vẻ đẹp khuất lấp của đời thường và truyền tải những thông điệp nhân văn sâu sắc.