Wabi sabi¹ hiện diện trong cảm giác u sầu, nơi vẻ đẹp và bản chất thoáng qua của cuộc sống hội tụ. [...] Tôi nhớ sau một tuần thư giãn tại ngôi nhà gỗ bên bờ biển xanh lục bảo trên đảo Koh Tao, phía nam Thái Lan, tôi đi tàu buổi tối về đất liền để từ đó khởi hành đến Bangkok. Hình ảnh những con thuyền truyền thống trên lối vào cập cảng, những ngọn hải đăng sáng rực trong ánh hoàng hôn làm tôi say đắm. Tận mắt chứng kiến khung cảnh hạnh phúc, đẹp như trong tranh của các gia đình đang ăn tối trên boong thuyền, các thanh niên vác những bao tải hay những tấm lưới mới sửa và đám trẻ con thả mình trên mặt nước, tôi bị choáng ngợp bởi cảm giác lâng lâng xen lẫn một chút buồn. Sâu thẳm trong lòng, tôi biết mình sẽ không bao giờ trở lại nơi đó nữa, nơi có cái tên mà tôi thậm chí còn không nhớ được. Như thế có nghĩa là lúc tôi đang trải nghiệm một điều gì đó, cũng là thời điểm tôi đánh mất nó và đó là nguyên nhân khiến tôi u sầu.

[...] Mọi mất mát đều mang một lợi ích cố hữu: khiến ta trân trọng hơn những gì mình đang có. Khi ai đó vượt qua một cơn bạo bệnh, có lẽ sức lực của họ không còn như trước, nhưng họ biết trân trọng cuộc sống hơn. Đặc biệt nếu họ đã từng ở ngưỡng cửa tử thần, thì giờ đây họ biết giá trị của từng khoảnh khắc và đang vội vã tận hưởng từng khoảnh khắc ấy. [...] Đó là một trong những lợi ích của sự u sầu. Khi chúng ta có ý thức về bản chất nhất thời của vạn vật, chúng ta càng coi trọng chúng hơn. Đồng thời, nó mang đến cho ta cái nhìn sâu sắc hơn về thực tại. [...]

Trên thực tế, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí “Perspectives on Psychilogical Science"² cho thấy rằng, những người quá hài lòng với cuộc sống của mình thường thiếu sự tự phê bình và mong muốn cải thiện bản thân. Đây là những nguyên nhân hạn chế cơ hội thành công của họ. Trong một cuộc khảo sát được thực hiện cho nghiên cứu này, những người đánh giá mức độ hạnh phúc của họ là 8/10 hóa ra thành công hơn những người đánh giá 9 (hạnh phúc) hay thậm chí 10 (cực kì hạnh phúc). Như vậy, mức độ hài lòng quá cao có thể làm lu mờ tầm nhìn thực tế và các công cụ tự trợ giúp có thể bị hạn gi do không được sử dụng thường xuyên. Nếu mọi thứ đã nằm ở mức độ tuyệt vời thì còn cần gì nỗ lực để cải thiện thêm nữa.

(Theo Nobuo Suzuki, Wabi Sabi, Chấp nhận những khiếm khuyết, sống cuộc đời an nhiên, Trịnh Dung dịch, NXB Văn học, 2021, tr. 72-76)

Chú thích:

[1] Wabi sabi: một triết lí sống của người Nhật Bản, một cách nhìn nhận cuộc sống và thế giới với nguyên tắc trung tâm là chấp nhận bản chất không hoàn hảo và tạm thời của vạn vật.

[2] Perspectives on Psychological Science: tạp chí khoa học hàng đầu trong lĩnh vực tâm lí học, được xuất bản bởi Hiệp hội Tâm lí học Hoa Kì (American Psychological Association, APA).

Những thao tác lập luận nào được sử dụng trong văn bản?