Đọc ngữ liệu sau và thực hiện Để 1A, Để 1B
GẶT BUỔI CHIỀU
(Anh Thơ)
Mặt trời lặn, mây còn tươi ráng đỏ,
Cò từng đàn bay trắng cánh đồng xa.
Tiếng diều sáo véo von cùng tiếng gió,
Hoà nhịp nhàng giọng ả hái dâu ca.
Trong đồng lúa tươi vàng bông rủ chín,
Những trai tơ từng bọn gặt vui cười.
Cùng trong lúc ông già che nón kín,
Ngồi đầu bờ hút thuốc thổi từng hơi.
Trên đê trắng, chỏm đầu phơ phất gió,
Lũ cu con mê mải chạy theo diều.
Bỏ mặc cả trâu bò nằm vệ cỏ,
Mắt mơ màng trong gợn gió hiu hiu.
(Tuyển tập Anh Thơ, NXB Văn học, 1987)
Cảnh sắc đồng quê được nhìn/ cảm nhận qua đôi mắt của ai?
Lời giải chi tiết
Phân tích đề bài:
Bài thơ "Gặt buổi chiều" miêu tả cảnh sắc một buổi chiều quê thanh bình. Đề bài yêu cầu xác định người quan sát hoặc cảm nhận cảnh sắc quê trong bài thơ. Để xác định điều này, chúng ta cần phân tích các lựa chọn và nội dung của bài thơ đã cung cấp.
Phân tích các phương án:
Phân tích nội dung bài thơ:
Bài thơ nói về cảnh sắc của đồng quê vào buổi chiều, từ mặt trời, đám mây, tiếng diều sáo, cho tới tiếng hát, những người gặt, những ông già hút thuốc, và lũ trẻ thả diều. Tất cả tạo ra một bức tranh tổng thể của cảnh quê, và điều này hàm ý rằng người quan sát đang cảm nhận toàn cảnh quê hương bằng tình yêu và sự say mê.
Phương án đúng là B. Người đang say ngắm cảnh quê hương mình.
Chú ý khi giải
Nhận xét: khổ thơ sau tuân thủ luật bằng trắc của thơ 8 chữ. Đúng hay sai?
Mặt trời lặn, mây còn tươi ráng đỏ,
Cò từng đàn bay trắng cánh đồng xa.
Tiếng diều sáo véo von cùng tiếng gió,
Hoà nhịp nhàng giọng ải hát dân ca.
Lời giải chi tiết
Khổ thơ có cấu trúc 8 chữ, ta sẽ xét sự tuân thủ luật bằng trắc của nó.
Theo luật bằng trắc trong thơ 8 chữ, các chữ thứ 2, 4, 6 của mỗi câu thơ thường quy định bằng hoặc trắc.
Nhìn tổng quát, các chữ: 2, 4, 6 ở các câu chưa tuân thủ nghiêm ngặt theo quy tắc về bằng/trắc trong thơ 8 chữ truyền thống.
Do đó, khổ thơ này không hoàn toàn tuân thủ luật bằng trắc của thơ 8 chữ.
Phương án B. Sai là chính xác.
Chú ý khi giải
Dòng thơ Cò từng đàn bay trắng cánh đồng xa ngắt nhịp:
Lời giải chi tiết
Để tìm nhịp của dòng thơ "Cò từng đàn bay trắng cánh đồng xa", chúng ta cần đọc lại câu thơ và thử ngắt nhịp theo từng phương án đã cho.
- Đầu tiên, thử phương án A: Nhịp 3/5:
-> "Cò từng đàn / bay trắng cánh đồng xa"
Cách ngắt nhịp này không hợp lý vì đoạn "bay trắng cánh đồng xa" quá dài và khó đọc.
- Thử phương án B: Nhịp 5/3:
-> "Cò từng đàn bay / trắng cánh đồng xa"
Cách ngắt nhịp này tạo thành hai phần không đều nhau, làm mất đi nhịp điệu hài hòa của câu thơ.
- Thử phương án C: Nhịp 3/3/2:
-> "Cò từng đàn / bay trắng / cánh đồng xa"
Cách ngắt nhịp này chia câu thơ thành ba phần ngắn, đều nhau, tạo nhịp điệu tự nhiên và dễ đọc.
- Phương án D: Nhịp 3/2/3:
-> "Cò từng đàn / bay trắng / cánh đồng xa"
Cách ngắt nhịp này cũng có khoảng ngắt hai nhịp ở giữa không hợp lý giữa từ "bay" và "trắng".
Sau khi thử các phương án, nhịp 3/3/2 trong phương án C là hợp lý nhất, phù hợp với nhịp điệu của bài thơ.
Đáp án đúng là C. Nhịp 3/3/2
Chú ý khi giải
Dòng thơ Những trai tơ từng bọn gặt vui cười ngắt nhịp:
Lời giải chi tiết
Trước hết, ta cần xác định câu thơ cần ngắt nhịp là: "Những trai tơ từng bọn gặt vui cười".
Chúng ta sẽ đọc thử câu thơ này và ngắt nhịp thử các phương án đã cho để xem phương án nào phù hợp nhất.
Phân tích các phương án:
Chúng ta sẽ phân tích các cách ngắt nhịp này:
Vậy phương án đúng là D. Nhịp 3/2/3.
Chú ý khi giải
Đối tượng trữ tình của bài thơ:
Lời giải chi tiết
Để tìm ra đối tượng trữ tình của bài thơ "Gặt Buổi Chiều" của nhà thơ Anh Thơ, chúng ta cần phân tích từng lựa chọn:
Vì vậy, đối tượng trữ tình của bài thơ là B. Cánh đồng quê trong buổi chiều.
Chú ý khi giải
Khung cảnh đồng quê được gợi tả qua những màu sắc nào?
Lời giải chi tiết
Để giải quyết câu hỏi này, trước hết chúng ta cần phân tích ngữ liệu và xác định các màu sắc được tác giả miêu tả trong bài thơ "Gặt buổi chiều" của Anh Thơ. Dưới đây là các bước phân tích
Qua phân tích trên, có thể thấy rằng chỉ có ba màu sắc được tác giả nhấn mạnh trong khung cảnh đồng quê: đỏ, trắng và vàng.
Do đó, phương án đúng là:
Chú ý khi giải
Con người thôn quê trong bài thơ:
Lời giải chi tiết
Bài thơ "Gặt buổi chiều" của Anh Thơ miêu tả bức tranh sinh hoạt của con người thôn quê trong một buổi chiều đẹp trời. Ta có thể phân tích từng câu trong bài để xác định các nhân vật xuất hiện:
Như vậy, con người thôn quê xuất hiện trong tác phẩm là "cô gái hái dâu, trai trẻ, lũ trẻ và ông già".
Do đó, phương án đúng là: B. Cô gái hái dâu, trai trẻ, lũ trẻ, ông già.
Chú ý khi giải
Con người trong bài thơ xuất hiện tâm trạng, cảm xúc như thế nào?
Lời giải chi tiết
Để trả lời câu hỏi về tâm trạng, cảm xúc của con người trong bài thơ "Gặt buổi chiều", chúng ta sẽ xem xét các phương án cũng như ngữ liệu trong bài thơ:
Phân tích từng phương án:
A. Băn khoăn trong chiều tà. - Xét ngữ liệu: Bài thơ không có nào miêu tả tâm trạng băn khoăn của con người. Tâm trạng băn khoăn thường đi kèm với sự lo lắng hoặc suy nghĩ về một điều gì đó khó giải quyết, không được đề cập đến trong bài thơ.
B. Buồn man mác. - Xét ngữ liệu: Bài thơ có nhiều hình ảnh tươi vui và nhẹ nhàng, hàm chứa sự yên bình và hạnh phúc, nên tâm trạng buồn man mác không phù hợp với bối cảnh bài thơ.
C. Vui vẻ, hòa vào cuộc sống của đồng quê. - Xét ngữ liệu: Bài thơ có đoạn tả: “Những trai tơ từng bọn gặt vui cười”, “Tiếng diều sáo véo von cùng tiếng gió”, cho thấy con người rất vui vẻ, hòa mình vào cuộc sống đồng quê. Đây là hình ảnh chủ đạo của bài thơ.
D. Mê mải đùa, quên cả công việc. - Xét ngữ liệu: Hình ảnh "lũ cu con mê mải chạy theo diều" có thể cho sự mê mải vui đùa, nhưng không chủ đạo cho toàn bộ tâm trạng của con người trong bài thơ, hơn nữa các hình ảnh khác lại là sự lao động và hạnh phúc giản dị.
Kết luận: Qua phân tích trên, phương án đúng là C. Vui vẻ, hòa vào cuộc sống của đồng quê.
Chú ý khi giải
Tác giả viết về đối tượng nào nhiều nhất, hay nhất?
Lời giải chi tiết
Trong bài thơ "Gặt buổi chiều" của Anh Thơ, tác giả đã miêu tả khá và sinh động các hình ảnh trong cảnh đồng quê khi hoàng hôn buông xuống. Bây giờ, chúng ta sẽ phân tích từng phương án để xác định đối tượng nào được miêu tả nhiều nhất và hay nhất.
Sau khi phân tích các hình ảnh, ta có thể thấy rằng "Trai tơ" là đối tượng được miêu tả nhiều nhất và hay nhất. Nguyên nhân là vì họ là trung tâm của hoạt động trong khung cảnh gặt buổi chiều, làm nên bầu không khí vui tươi và tràn đầy sức sống của bài thơ.
Đáp án: B. Trai tơ
Chú ý khi giải
Khi phân tích một đoạn thơ, cần lưu ý:
Dòng thơ Trong đồng lúa tươi vàng bông rủ chín gợi ra cảnh tượng như thế nào?
Lời giải chi tiết
Để phân tích dòng thơ "Trong đồng lúa tươi vàng bông rủ chín", ta cần chú ý đến các từ ngữ quan trọng:
Theo ngữ cảnh và từ sự miêu tả chuỗi từ trên, phương án miêu tả đúng nhất là B. Tươi đẹp, trù phú.
Ta có thể loại trừ các phương án khác:
Vì vậy, đáp án chính xác là B. Tươi đẹp, trù phú.
Chú ý khi giải
- Đọc kỹ từng từ ngữ trong câu thơ để hiểu và phân tích chính xác ý nghĩa mà tác giả muốn truyền tải.
- Luôn chú ý đến ngữ cảnh tác phẩm và các yếu tố mô tả để có thể chọn ra phương án phù hợp nhất.
- Loại trừ các phương án không hợp lý dần dần dựa trên phân tích từ ngữ và ngữ cảnh để tìm ra câu trả lời đúng.
Dòng thơ Ngồi đầu bờ hút thuốc thổi từng hơi gợi ra cảm xúc tâm
Lời giải chi tiết
Bài thơ “Gặt Buổi Chiều” của Anh Thơ miêu tả một khung cảnh đồng quê vào buổi chiều tà, khi người nông dân đang cùng nhau gặt lúa, tạo nên một bức tranh thanh bình và yên ả. Chúng ta sẽ phân tích dòng thơ "Ngồi đầu bờ hút thuốc thổi từng hơi" để tìm ra cảm xúc mà tác giả muốn gợi lên:
A. Buồn bã, thất vọng: Cảm xúc này không phù hợp với bối cảnh bức tranh đồng quê hạnh phúc, nơi có tiếng cười vui của những trai tơ cùng cảnh thiêu diều nhộn nhịp.
B. Ung dung, thư thái: Hình ảnh ông già ngồi đầu bờ, che nón kín và hút thuốc, diễn tả một trạng thái thư thả, bình yên, không lo âu hay bận tâm. Cảnh hút thuốc "thổi từng hơi" càng làm rõ sự thư thái và ung dung của người nông dân lớn tuổi.
C. Lo lắng, bồn chồn: Dòng thơ không diễn tả bất kỳ sự lo lắng hay bồn chồn nào, trái lại nó làm toát lên sự nhẹ nhàng và yên bình của cảnh sắc.
D. Suy tư, trăn trở: Cảm xúc này thường liên quan đến những vấn đề cần suy nghĩ sâu sắc, không phù hợp với hành động hút thuốc thanh thản.
Vậy đáp án đúng là B. Ung dung, thư thái.
Như vậy, dòng thơ trên gợi ra cảm giác ung dung và thư thái, phản ánh sự bình yên và thanh thản trong cuộc sống đồng quê.
Chú ý khi giải
Dòng nào nói lên cảm xúc chủ đạo của văn bản Gặt buổi chiều của Anh Thơ?
Lời giải chi tiết
Để tìm ra dòng nào nói lên cảm xúc chủ đạo của văn bản "Gặt buổi chiều" của Anh Thơ, chúng ta cần phân tích các yếu tố sau trong bài thơ:
Như vậy, cảm xúc chủ đạo khi đọc những hình ảnh và âm thanh này chính là "Vui sướng". Điều này nằm ở niềm vui và sự bình yên trong lao động và cuộc sống thôn quê.
Đáp án đúng là C. Vui sướng.
Chú ý khi giải
Khi giải quyết câu hỏi dạng này, các em cần lưu ý:
(1): D
(2): A
(3): B
Lời giải chi tiết
Để điền các từ vào chỗ trống cho hợp lý trong đoạn văn trên, ta cần phân tích đề bài:
1. "Gặt buổi chiều thể hiện sự quan sát tinh, sắc về cảnh vật nơi ____." - Vị trí này cần một từ chỉ địa điểm, ngữ cảnh của bài thơ. Vậy từ phù hợp là: Thôn quê.
2. "Chị tách ra vài và chỉ vài ____ ấy thôi, cảnh trí trở nên ____, đầy ấn tượng." - Ở đây có hai chỗ trống cần điền:
- "Chỉ ấy thôi" - Nghĩa là chỉ nhấn mạnh vào một vài điểm cụ thể, nên từ "" thích hợp.
- "Cảnh trí trở nên sống động, đầy ấn tượng." - Để miêu tả một cảnh trí sinh động, nổi bật thì từ "Sống động" là đúng nhất.
Vậy, đoạn văn hoàn chỉnh là:
"Gặt buổi chiều thể hiện sự quan sát tinh, sắc về cảnh vật nơi thôn quê. Chị tách ra vài và chỉ vài ấy thôi, cảnh trí trở nên sống động, đầy ấn tượng."
Chú ý khi giải