Đề bài
Bàn về thơ, nhà phê bình Hoài Thanh nhận định: “Có tình, thường chưa đủ để thành thơ...Nhưng, muốn thành thơ, trước hết phải có tình”. Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy cảm nhận chữ “tình” qua bài thơ “Áo cũ” của Lưu Quang Vũ để làm sáng tỏ nhận định trên.
| ÁO CŨÁo cũ rồi mỗi ngày thêm ngắnChỉ đứt sờn màu bạc hai vaiThương áo cũ như là thương kí ứcĐựng trong hồn cho mắt phải cay cay.Mẹ vá áo mới biết con chóng lớnMẹ không còn nhìn rõ chỉ để xâu kimÁo con có đường khâu tay mẹ vàThương mẹ nhiều con càng yêu áo thêm | Áo đã ở với con qua mùa qua thángCũ rồi con vẫn quý vẫn thươngCon chẳng lỡ mỗi lần thay áo mớiÁo dài hơn thấy mẹ cũng già hơn.Hãy biết thương lấy những manh áo cũĐể càng thương lấy mẹ của taHãy biết thương những gì đã cùng ta sốngNhững gì trong năm tháng trôi qua...(Lưu Quang Vũ, 1963) |
* Cước chú
Tác giả Lưu Quang Vũ (1948-1988) là nhà viết kịch, nhà thơ nổi tiếng của văn học Việt Nam. Bài thơ “Áo cũ” được sáng tác năm 1963 khi tác giả mới chỉ 15 tuổi, đang học lớp 9.
Lời giải chi tiết
I. Phân tích đề bài:
Đề bài yêu cầu chúng ta hiểu rõ nhận định của nhà phê bình Hoài Thanh về yếu tố "tình" trong thơ và đồng thời cảm nhận yếu tố "tình" thông qua bài thơ "Áo cũ" của Lưu Quang Vũ.
II.
1. Phân tích ý kiến của Hoài Thanh
- Nhà phê bình Hoài Thanh cho rằng tình cảm là yếu tố cần thiết để tạo nên thơ ca. Có tình cảm là bước đầu tiên, nhưng chỉ tình cảm thôi thì chưa đủ để làm nên một bài thơ hoàn chỉnh. Tình cảm cần được thể hiện một cách nghệ thuật mới tạo nên thơ.
- Ý kiến này nhấn mạnh vào yếu tố cảm xúc trong quá trình sáng tạo thơ, nhưng cũng chỉ ra sự kết hợp giữa cảm xúc và nghệ thuật biểu đạt mới quyết định một bài thơ hay.
2. Cảm nhận chữ “tình” qua bài thơ “Áo cũ”
Bài thơ "Áo cũ" của Lưu Quang Vũ chính là một minh chứng tiêu biểu cho việc thể hiện "tình" trong thơ:
- Tình yêu thương gia đình: Bài thơ nói về tình yêu thương mà người con dành cho mẹ, thể hiện qua chiếc áo cũ mà mẹ thường vá. Chiếc áo cũ không chỉ là vật dụng mà trở thành biểu tượng cho tình cảm gia đình, sự gắn bó, thiêng liêng giữa mẹ và con.
- Tình hoài niệm và kí ức: Nhân vật "con" trong bài thơ không chỉ yêu quý chiếc áo cũ vì nó giúp bảo vệ mà còn vì nó lưu giữ những kỉ niệm và kí ức quý báu, những dòng đời đã trải qua.
- Tình thương đối với những điều giản dị: Tác giả khuyên chúng ta biết trân trọng cả những điều tưởng chừng nhỏ nhặt trong cuộc sống như manh áo cũ, biểu thị cho cách sống quý trọng quá khứ, tình thương yêu thực sự.
3. Kết luận:
Bài thơ "Áo cũ" thể hiện rõ "tình" theo đúng nhận định của Hoài Thanh, tình cảm là yếu tố tiên quyết của thơ ca. Qua phần thể hiện tình cảm với mẹ, với những điều bình dị, Lưu Quang Vũ đã thành công trong việc biến "tình" thành thơ.
Chú ý khi giải
Một số lưu ý khi làm bài:
- Hiểu rõ định nghĩa và vai trò của "tình" trong thơ ca, theo lời Hoài Thanh.
- Khi cảm nhận bài thơ, cần chú ý tới cách tác giả thể hiện tình cảm không chỉ qua lời thơ mà còn qua hình ảnh, cụ thể.
- Phân tích bài thơ cần làm bật lên tình cảm về gia đình, kí ức, và những điều nhỏ nhặt nhưng sâu sắc trong cuộc sống.
- Cần đọc kỹ bài thơ "Áo cũ" để cảm nhận chân thực cảm xúc và thông điệp mà tác giả muốn truyền tải.