Đề bài
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
“Sau cách mạng tháng Tám năm 1945 chưa có một quốc gia nào trên thế giới công nhận nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946 được kí kết giữa Chính phủ ta với đại diện chính phủ Pháp ở Việt Nam mới là "sự thừa nhận trên thực tế", sự có mặt của đại diện các phái bộ Đồng minh trong lễ kí tại Hà Nội cũng mang ý nghĩa đó. Nhưng đến Hội nghị Giơnevơ, với bản tham dự của năm cường quốc, bản tuyên bố cuối cùng đã ghi nhận nền độc lập, thống nhất, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, Lào, Campuchia".
(Vũ Dương Ninh, Lịch sử quan hệ đối ngoại Việt Nam 1940-2010, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2015, tr. 143,144).
Lời giải chi tiết
Phân tích và giải các mệnh đề:
1. Mệnh đề 1: "Hội nghị Giơnevơ năm 1954 về Đông Dương chịu sự tác động, thỏa hiệp dàn xếp của các nước lớn trong trật tự thế giới hai cực I-an-ta."
- Mệnh đề này đúng. Hội nghị Giơnevơ năm 1954 diễn ra trong bối cảnh trật tự thế giới được điều chỉnh theo thỏa thuận của Hội nghị I-an-ta, với sự tham gia và dàn xếp của các nước lớn như Liên Xô, Hoa Kỳ, Anh, Pháp và Trung Quốc. Các nước lớn có những lợi ích riêng và thường có sự thỏa hiệp trong các quyết định quan trọng.
2. Mệnh đề 2: "Hiệp định Giơnevơ (1954) có những nội dung và ý nghĩa tương đồng với hiệp định Pari (1973) trong tiến trình cách mạng Việt Nam."
- Mệnh đề này đúng. Cả hai Hiệp định Giơnevơ và Hiệp định Pari đều có chung mục tiêu là chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam. Cả hai đều là kết quả của sự đấu tranh kiên trì của nhân dân Việt Nam, đồng thời thể hiện sự công nhận về chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam trên trường quốc tế.
3. Mệnh đề 3: "Ngay sau cách mạng tháng Tám (1945), nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được Trung Quốc và Liên Xô công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao."
- Mệnh đề này sai. Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chưa được Trung Quốc và Liên Xô công nhận ngay lập tức. Phải đến năm 1950, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mới được Trung Quốc và Liên Xô công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao.
4. Mệnh đề 4: "Hiệp định Giơnevơ là thắng lợi ngoại giao của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau trận 'Điện Biên Phủ trên không'."
- Mệnh đề này sai. Hiệp định Giơnevơ là kết quả của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và là thắng lợi ngoại giao sau chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954. "Điện Biên Phủ trên không" là trận chiến đấu vào năm 1972, liên quan đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, không phải tác động đến Hiệp định Giơnevơ 1954.
Chú ý khi giải
- Học sinh cần chú ý đến bối cảnh lịch sử, sự kiện và mối quan hệ giữa các sự kiện để tránh nhầm lẫn.
- Hiểu rõ từng hiệp định, sự kiện lịch sử để có thể so sánh và phân biệt được nội dung và ý nghĩa của chúng.
- Biết nhận diện sự ảnh hưởng của các nước lớn trong các hội nghị và hiệp định quốc tế là rất quan trọng trong môn lịch sử.