a. Giai đoạn 1945 – 1946.

- Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà gặp rất nhiều khó khăn, thử thách. Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ đã thực hiện nhiều chính sách, biện pháp.

* Đối nội:

- Để giải quyết nạn đói, nạn dốt, khó khăn về tài chính, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi “Nhường cơm sẻ áo”, “Tăng gia sản xuất”, thành lập Nha Bình dân học vụ, thành lập Quỹ Độc lập và phát động Tuần lễ vàng kêu gọi nhân dân ủng hộ. - Để tạo cơ sở pháp lí cho chính quyền và thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu.

* Đối ngoại:

- Từ ngày 2 – 9 – 1945 đến trước ngày 6 – 3 – 1946: Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng tạm thời hoà hoãn, nhân nhượng với quân Trung Hoa Dân quốc để tập trung chống thực dân Pháp ở Nam Bộ (đối đầu về quân sự). - Từ ngày 6 – 3 – 1946 đến trước ngày 19 – 12 – 1946: Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng thực hiện chủ trương “hoà để tiến”, kí với Pháp Hiệp định Sơ bộ (6 – 3 – 1946) và Tạm ước (14 – 9 – 1946), chuyển quan hệ Việt – Pháp từ đối đầu sang đối thoại, nhằm đẩy quân Trung Hoa Dân quốc về nước.

- Tác dụng:

+ Việt Nam đã tránh được cùng một lúc phải đối phó với nhiều kẻ thù.

+ Ta có thời gian hòa bình để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống Pháp.

b. Giai đoạn 1946 – 1954.

- Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng, Chính phủ lãnh đạo nhân dân thực hiện hai nhiệm vụ kháng chiến và kiến quốc.

- Ngày 19 – 12 – 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” (sự nhân nhượng của Việt Nam đã đến giới hạn cuối cùng).

- Trong những năm 1946 – 1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng hoạch định đường lối kháng chiến chống Pháp: Toàn dân, toàn diện, lâu dài, tự lực cánh sinh, tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế.

- Năm 1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì Đại hội đại biểu lần thứ hai của Đảng Cộng sản Đông Dương (Đại hội kháng chiến thắng lợi).

- Mở rộng các hoạt động ngoại giao với nhân dân Pháp tiến bộ, các nước XHCN và các nước Đông Dương.

- Họp bàn và chỉ đạo các chiến dịch như Việt Bắc thu – đông 1947, Biên giới thu – đông 1950, cuộc Tiến công chiến lược Đông – Xuân 1953 – 1954 và chiến dịch Điện Biên Phủ 1954.