“Cách mạng tháng Tám [năm 1945 ở Việt Nam] vừa có tính dân tộc triệt để và sâu sắc (chống đế quốc thực dân và phát xít xâm lược giành hoàn toàn độc lập), vừa có tính chất dân chủ phong phú và rộng dãi, dân chủ chống phát xít một cách triệt để, chống phong kiến bước đầu, nhưng rất quan trọng và đã chống bóc lột tư sản, thực hiện một trong những yêu cầu của dân chủ vô sản”.
(Văn Tạo (chủ biên), Cách mạng tháng Tám – Một số vấn đề lịch sử.
NXB Khoa học xã hội, 1995, tr.237-238)
Lời giải chi tiết
Phân tích đề bài:
Đề bài yêu cầu chúng ta nhận xét các mệnh đề về Cách mạng tháng Tám năm 1945 dựa trên đoạn tư liệu lịch sử đã cung cấp. Chúng ta cần xem xét từng mệnh đề để xác định mệnh đề nào đúng, mệnh đề nào sai.
Mệnh đề 1: "Với ý nghĩa to lớn và sâu sắc, Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã mở ra kỉ nguyên mới trong lịch sử Việt Nam - kỉ nguyên độc lập và tự do."
Phân tích: Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã lật đổ ách thống trị của thực dân Pháp, phát xít Nhật và giành chính quyền về tay nhân dân, mở ra một kỉ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam – kỉ nguyên của độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội.
Đây là mệnh đề đúng.
Mệnh đề 2: "Cách mạng tháng Tám năm 1945 có tính chất dân tộc triệt để vì đã đánh đổ ách thống trị của đế quốc thực dân và phát xít, giành độc lập hoàn toàn cho Việt Nam."
Phân tích: Tính chất dân tộc triệt để của cuộc Cách mạng tháng Tám thể hiện qua việc nhân dân Việt Nam đã đánh đổ chế độ thực dân cũ và phát xít, giành lại độc lập hoàn toàn cho đất nước.
Đây là mệnh đề đúng.
Mệnh đề 3: "Đoạn tư liệu phản ánh về tính chất dân tộc và tính chất dân chủ của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 của nhân dân Việt Nam."
Phân tích: Đoạn tư liệu đã trình bày rõ ràng về cả hai khía cạnh: tính dân tộc và tính dân chủ của cuộc cách mạng. Sự triệt để về dân tộc (chống đế quốc, thực dân, phát xít) và bước đầu về dân chủ (chống phong kiến, thực hiện dân chủ vô sản) đều được đề cập.
Đây là mệnh đề đúng.
Mệnh đề 4: "Tính chất dân chủ của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam là tính chất dân chủ mới, tính dân chủ triệt để và có ý nghĩa rất quan trọng."
Phân tích: Tính dân chủ mới, triệt để của cách mạng tháng Tám thể hiện ở việc thực hiện các mục tiêu dân chủ chống phát xít, chống phong kiến và thi hành yêu cầu của dân chủ vô sản. Tuy nhiên, đoạn tư liệu nhấn mạnh chủ yếu vào khía cạnh dân chủ phong phú và rộng rãi, chứ không phải sự triệt để.
Đây là mệnh đề có phần đúng nhưng diễn đạt chưa hoàn toàn khớp với tư liệu.
Chú ý khi giải