Up5me
Trang chủ > Câu hỏi lẻ > tr074rlE7dG9

Đề bài

Đọc ngữ liệu sau và thực hiện Đề 1A, Đề 1B.

NHỮNG BÀI CA

(Lê Thị Mây)

Những cô gái ngủ trong rừng trẻ lắm Trên đồi cao vượt tuyến dọc Trường Sơn Trong giá rét cờ lau như gió thắm

Bao nhà thơ đã cất bước đi tìm

Những mặt suối làm gương ngày họ ngắm

Để tin mình còn rất trẻ và xinh

Họ ngủ say như cố tình dậy muộn

Để lắng nghe sương ướt đẫm quanh mình

Nơi cành đêm cọ vào nhau rơi xuống

Hãy lắng nghe suối róc rách tâm tình

Quanh tảng đá vững dương lên rất muộn

Nơi họ ngồi ngắn mình đẹp và xinh

Họ ngủ say đất ấm chè lên mặt

Giục nhà th phải cất bước đi tìm

Sức mạnh của bài ca thời họ hát.

(Lê Thị Mây, Ánh sáng đời cây.NXB Hội Nhà văn, 2007)

Câu 1.

Dòng nào nói lên đối tượng trữ tình của bài thơ?

Người lính trên đường ra trận
Cô gái hy sinh ở Trường sơn (thời chống Mỹ)
Nhà báo ở chiến trường
Người con của Trường Sơn chống Mỹ.
Đáp án đúng: B

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

Phân tích đề bài:

Bài thơ "Những bài ca" của Lê Thị Mây thể hiện hình ảnh của những cô gái trẻ từng tham gia vào cuộc chiến tranh chống Mỹ tại Trường Sơn. Đề bài yêu cầu xác định đối tượng trữ tình của bài thơ dựa vào một trong bốn phương án được nêu.

Phân tích từng phương án:

A. Người lính trên đường ra trận: Bài thơ không nhắc trực tiếp đến hình ảnh người lính mà tập trung vào các cô gái ngủ trong rừng, vượt tuyến dọc Trường Sơn.

B. Cô gái hy sinh ở Trường Sơn (thời chống Mỹ): Đây là hình ảnh trung tâm của bài thơ, thể hiện qua các câu mô tả các cô gái trẻ ngủ say, vượt tuyến và hình ảnh cờ lau, suối róc rách tất cả những điều này gợi nhớ đến các cô gái Trường Sơn thời chống Mỹ.

C. Nhà báo ở chiến trường: Bài thơ không đề cập đến nhà báo, mà chủ yếu nhắc đến các cô gái Trường Sơn.

D. Người con của Trường Sơn chống Mỹ: Phương án này không phù hợp vì bài thơ không đặc tả người con của Trường Sơn mà là các cô gái Trường Sơn.

Kết quả:
Phương án B. Cô gái hy sinh ở Trường Sơn (thời chống Mỹ) là đáp án đúng.

Chú ý khi giải

  • Đọc kỹ bài thơ để xác định đúng đối tượng trữ tình mà tác giả muốn nhấn mạnh.
  • Lưu ý bối cảnh và thời kỳ mà bài thơ đang miêu tả để lựa chọn đáp án phù hợp.
  • Phân tích kỹ từng phương án để loại trừ những đáp án không phù hợp.
Câu 2.

Nhận xét: khổ thơ sau tuân thủ luật bằng trắc của thơ 8 chữ. Đúng hay sai?

Những cô gái ngủ trong rừng trẻ lắm

Trên đồi cao vượt tuyến dọc Trường Sơn

Trong giá rét cờ lau như gió thắm

Đúng
Sai
Đáp án đúng: A

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

Để nhận xét khổ thơ trên có tuân thủ luật bằng trắc của thơ 8 chữ hay không, chúng ta cần phân tích sự sắp xếp các thanh bằng và thanh trắc trong từng câu thơ. Thơ 8 chữ truyền thống của Việt Nam thường tuân theo các quy luật bằng - trắc ở các chữ thứ hai, tư, sáu, tám trong mỗi câu thơ.

Chúng ta phân tích từng câu của khổ thơ này:

  1. Những cô gái ngủ trong rừng trẻ lắm: - Thanh điệu: bằng (B) ở vị trí 2 (gái), 4 (trong), 6 (trẻ), 8 (lắm). - Theo luật thơ 8 chữ phổ biến có thể là: B - T - B - T hoặc T - B - T - B (B: bằng; T: trắc). - Trong câu này, tất cả các vị trí đều bằng, không tuân theo một quy luật cụ thể nào của thơ 8 chữ.
  2. Trên đồi cao vượt tuyến dọc Trường Sơn : - Thanh điệu: trắc (T) ở vị trí 2 (đồi), 4 (vượt), 6 (dọc), 8 (Sơn). - Trong câu này, các vị trí thanh đều trắc cũng không tuân theo quy luật thơ 8 chữ.
  3. Trong giá rét cờ lau như gió thắm: - Thanh điệu: trắc (T) ở vị trí 2 (rét), 4 (cờ), 6 (gió), 8 (thắm). - Ở đây, thanh điệu cũng không tuân theo quy luật bằng - trắc của thơ 8 chữ truyền thống.

Vậy cả ba câu thơ trên không tuân thủ luật bằng trắc của thơ 8 chữ.

Lựa chọn đúng theo câu hỏi là B. Sai.

Chú ý khi giải

- Hiểu rõ cấu trúc luật bằng trắc của thơ truyền thống, đặc biệt là thơ 8 chữ.

- Nhận biết được thanh bằng ( \( B \) ) và thanh trắc ( \( T \) ) trong tiếng Việt để áp dụng vào các vị trí phù hợp của câu thơ.

- Luôn kiểm tra từng câu một khi xác định luật bằng trắc.

Câu 3.

Dòng thơ Họ ngủ say như cố tình dậy muộn ngắt nhịp:

Nhịp 3?5
Nhịp 5/3
Nhịp 3/3/2
Nhịp 3/2/3
Đáp án đúng: B

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

Để giải quyết bài tập này, chúng ta cần xác định nhịp của dòng thơ "Họ ngủ say như cố tình dậy muộn". Việc xác định nhịp thơ thường phụ thuộc vào việc đọc và hiểu cách nhấn mạnh các từ trong câu thơ đó, từ đó xác định nhịp thơ phù hợp.

Dưới đây là phân tích từng phương án để tìm ra đáp án đúng:

A. Nhịp 3/5: Không phù hợp vì ngắt ở vị trí này sẽ làm giảm nhịp điệu tự nhiên của câu thơ.

B. Nhịp 5/3: Khó có thể ngắt ở vị trí này vì không đúng nhịp và nhịp điệu tự nhiên của thơ.

C. Nhịp 3/3/2: Ngắt thành “Họ ngủ say / như cố tình / dậy muộn” thì cảm giác bị ngắt quãng thiếu tự nhiên. Không phải cách tốt để diễn đạt nhịp thơ.

D. Nhịp 3/2/3: Ngắt thành "Họ ngủ say / như cố / tình dậy muộn" là ngắt nhịp hài hòa, phù hợp với cách nhấn và nhịp điệu tự nhiên trong dòng thơ.

Vì vậy, đáp án đúng là D. Nhịp 3/2/3.

Chú ý khi giải

Khi xác định nhịp thơ, cần chú ý đến cách phát âm tự nhiên và nhịp điệu của dòng thơ. Thông thường, nhịp thơ không chỉ dựa vào việc đếm số âm tiết mà còn phải cảm nhận được những chỗ ngắt nghỉ tự nhiên trong câu thơ.

Hãy chú ý đọc lại câu thơ một cách chậm rãi, lắng nghe âm điệu để quyết định những điểm ngắt hợp lý. Điều này sẽ giúp các em cải thiện khả năng cảm nhận nhịp điệu trong thơ.

Câu 4.

Nhận xét: khổ thơ sau tuân thủ luật bằng trắc của thơ 8 chữ. Đúng hay Sai?

Họ ngủ say đất âm che lên mặt

Giục nhà thơ phải cất bước đi tìm

Sức mạnh của bài ca thời họ hát.

Đúng
Sai
Đáp án đúng: B

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

Trước tiên, chúng ta cần hiểu "luật bằng trắc" trong thơ 8 chữ. Thơ 8 chữ trong tiếng Việt thường tuân theo quy luật bằng - trắc tương ứng với các chữ cái trong câu thơ. Quy luật này giúp tạo nên âm điệu nhịp nhàng cho câu thơ.

Để xác định khổ thơ có tuân thủ luật bằng trắc hay không, ta cần phân tích cụ thể từng câu thơ. Mỗi chữ trong câu thơ được ký hiệu là “B” (bằng) hoặc “T” (trắc) tùy theo thanh của nó. Thanh bằng gồm có thanh ngang và thanh huyền; còn thanh trắc gồm thanh hỏi, ngã, sắc, nặng.

Họ ngủ say đất ấm che lên mặt

Phân tích: "Họ" (B), "ngủ" (T), "say" (T), "đất" (T), "ấm" (T), "che" (B), "lên" (B), "mặt" (T).

Câu này có 2 thanh bằng (chiếm 1/4 số tiếng), không giống kiểu luật phổ biến có 4 thanh bằng.

Giục nhà thơ phải cất bước đi tìm

Phân tích: "Giục" (T), "nhà" (B), "thơ" (B), "phải" (T), "cất" (T), "bước" (T), "đi" (B), "tìm"(T).

Câu này có 3 thanh bằng, gần giống hơn nhưng vẫn không rõ ràng theo kiểu 4-4 hay 2-6.

Sức mạnh của bài ca thời họ hát

Phân tích: "Sức" (T), "mạnh" (T), "của" (B), "bài" (B), "ca" (B), "thời" (B), "họ" (B), "hát" (T).

Câu này cũng có 4 thanh bằng nhưng đặt không đồng đều về vị trí.

Nhận xét: Dựa trên phân tích trên, khổ thơ không tuân thủ một cách nghiêm ngặt luật bằng trắc của thơ 8 chữ thông thường, làm câu trở nên lỏng lẻo về âm điệu.

Đáp án: B. Sai

Chú ý khi giải

Khi giải bài tập dạng này, cần chú ý đến các quy tắc bằng trắc cơ bản của thơ lục bát, thơ 8 chữ. Nên biết đâu là các thanh bằng, đâu là các thanh trắc, và phân tích cẩn thận từng câu thơ để đưa ra kết luận chính xác nhất. Tránh sai sót trong việc xếp loại thanh vì nó đóng vai trò quyết định trong việc tuân thủ luật thơ.

Câu 5.

Những cô gái ngủ trong rừng là để nói về ai?

Những người trồng rừng.
Khách du lịch tới Trường Sơn.
Những cô gái đã hy sinh ở rừng Trường Sơn.
Những người trở lại thăm Trường Sơn.
Đáp án đúng: C

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

Để xác định "những cô gái ngủ trong rừng" đang nói về ai, ta cần phân tích ngữ liệu và nội dung bài thơ.

  • Theo nội dung bài thơ, "những cô gái ngủ trong rừng" được miêu tả là những người rất trẻ, nằm qua thời gian, giữa khung cảnh núi rừng Trường Sơn.
  • Cách miêu tả giấc ngủ "say như cố tình dậy muộn" và sự tương tác với thiên nhiên xung quanh (sương, suối, đá) cho thấy họ không chỉ đơn thuần là những cô gái đang ngủ mà có ngụ ý sâu xa hơn.
  • Hình ảnh "bao nhà thơ đã cất bước đi tìm" và "sức mạnh của bài ca thời họ hát" gợi nhớ đến những cô gái thanh niên xung phong, những người đã cống hiến tuổi trẻ và thậm chí hy sinh trong những năm tháng chiến tranh.
  • Do đó, phương án đúng nhất cho "những cô gái ngủ trong rừng" là chỉ đến những cô gái đã hy sinh ở Trường Sơn.

Đáp án đúng là: C. Những cô gái đã hy sinh ở rừng Trường Sơn.

Chú ý khi giải

  • Cần đọc kỹ ngữ liệu, chú ý đến các miêu tả gián tiếp về nhân vật, để hiểu rõ ý nghĩa ẩn dụ trong bài thơ.
  • Nội dung của bài thơ có thể không trực tiếp nhắc đến cuộc chiến tranh nhưng thông qua các hình ảnh thi vị để gợi nhớ, nhấn mạnh ý nghĩa lịch sử và sự hy sinh.
  • Đối với những bài thơ mang tính ẩn dụ, nên tìm hiểu hoàn cảnh sáng tác để hiểu rõ hơn nội dung và thông điệp của tác phẩm.
Câu 6.

Biện pháp tu từ nào được sử dụng chủ đạo trong bài thơ?

So sánh
Nhân hóa
Hoán dụ
Nói giảm
Đáp án đúng: D

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

Bài thơ "Những bài ca" của Lê Thị Mây sử dụng biện pháp nhân hoá một cách chủ đạo. Ta có thể phân tích các phương án như sau:

  • So sánh (Phương án A): Đây là biện pháp tu từ so sánh một điều gì đó với một điều khác để làm nổi bật đặc điểm của sự vật, nhưng trong đoạn thơ này, sự so sánh không được rõ rệt và không phải là biện pháp chính.
  • Nhân hóa (Phương án B): Biện pháp này được dùng để biến các sự vật vô tri vô giác thành các cá thể sống động, có cảm xúc, suy nghĩ. Trong bài thơ, tác giả nhân hóa "những cô gái" đã mất nhưng ngủ say, "ngắm suối", "lắng nghe"... làm cho các câu thơ trở nên sống động và có cảm xúc.
  • Hoán dụ (Phương án C): Hoán dụ là biện pháp sử dụng một phần của sự vật để nói về toàn bộ sự vật đó hoặc ngược lại, hoặc dùng một biểu tượng để nói về một đối tượng. Bài thơ không sử dụng nhiều hoán dụ.
  • Nói giảm (Phương án D): Nói giảm là cách nói nhẹ nhàng, tránh gây cảm giác khó chịu hoặc bi thương. Trong bài thơ này, không có những câu biểu đạt theo kiểu nói giảm.

Do đó, phương án đúng là B. Nhân hóa.

Chú ý khi giải

  • Hãy chú ý đọc kỹ đoạn thơ để nhận diện rõ các biện pháp tu từ được sử dụng.
  • Khi gặp các câu hỏi về biện pháp tu từ, học sinh cần cẩn thận nhận diện các dấu hiệu của từng biện pháp để không nhầm lẫn.
  • Nên lưu ý rằng có một số đoạn thơ có thể kết hợp nhiều biện pháp tu từ khác nhau. Hãy tìm hiểu kỹ để nhận diện chủ đạo nhất.
  • Học sinh cần hiểu rõ thế nào là so sánh, nhân hóa, hoán dụ, nói giảm để phân biệt và giải quyết các câu hỏi tương tự.
Câu 7.

Họ ngủ say lặp lại nhiều lần trong bài thơ có tác dụng như thế nào?

Khẳng định những cô gái anh hùng chưa hy sinh.
Họ ngủ say sau những lao động, chiến đấu vất vả.
Khẳng định những cô gái anh hùng bất tử với non sông.
Khẳng định những cô gái trẻ sống rất hồn nhiên, vô tư.
Đáp án đúng: C

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

Đề bài yêu cầu đọc và phân tích tác dụng của cụm từ "Họ ngủ say" được lặp lại nhiều lần trong bài thơ. Để thực hiện việc phân tích, chúng ta cần xem xét ý nghĩa của cụm từ này trong ngữ cảnh của bài thơ.

Các phương án cho trước là:

A. Khẳng định những cô gái anh hùng chưa hy sinh.

B. Họ ngủ say sau những lao động, chiến đấu vất vả.

C. Khẳng định những cô gái anh hùng bất tử với non sông.

D. Khẳng định những cô gái trẻ sống rất hồn nhiên, vô tư.

Bài thơ "NHỮNG BÀI CA" của Lê Thị Mây miêu tả vẻ đẹp và sự mạnh mẽ của những cô gái trẻ đang chiến đấu tại Trường Sơn với hình ảnh sinh động và tình cảm sâu sắc. Cụm từ "Họ ngủ say" được lặp đi lặp lại, qua đó tác giả không chỉ miêu tả giấc ngủ yên bình mà còn thể hiện sự trường tồn, vĩnh cửu, và sự hy sinh của các cô gái trong cuộc chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc.

Phân tích từng phương án:

  • Phương án A: cho rằng những cô gái chưa hy sinh, điều này không phù hợp vì trong hoàn cảnh chiến trận của bài thơ, các cô gái đã nằm xuống mãi mãi.
  • Phương án B: nói về giấc ngủ sau lao động vất vả, nhưng trong bài thơ, "ngủ say" không chỉ đơn thuần chỉ là nghỉ ngơi bình thường.
  • Phương án C: nói về sự bất tử của các cô gái với non sông, điều này rất phù hợp với ngữ cảnh bài thơ, vì "ngủ say" thực sự ám chỉ sự bất tử của các cô gái đã hy sinh cho Tổ quốc.
  • Phương án D: nói về sự hồn nhiên vô tư, điều này không đúng trong hoàn cảnh chiến đấu ác liệt của các cô gái.

Vì vậy, phương án chính xác là:

C. Khẳng định những cô gái anh hùng bất tử với non sông.

Chú ý khi giải

  • Đọc kĩ văn bản và xác định rõ ý nghĩa của các từ ngữ, cụm từ được lặp lại nhiều lần.
  • Hiểu rõ ngữ cảnh của bài thơ để xác định được ý nghĩa sâu xa mà tác giả muốn truyền tải.
  • Phải phân tích kỹ lưỡng các phương án để xác định đâu là phương án đúng nhất.
Câu 8.

Dòng thơ nào gợi nhớ cuộc sống tươi, trẻ lãng mạn của các cô gái ở Trường Sơn năm xưa?

Những mặt suối làm gương ngày họ ngắm.
Hãy lắng nghe suối róc rách tâm tình.
Quanh tảng đá vừng dương lên rất muộn.
Họ ngủ say như cố tình dậy muộn.
Đáp án đúng: A

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

Phân tích đề bài: Đề bài yêu cầu lựa chọn dòng thơ trong đoạn văn có thể gợi nhớ về cuộc sống tươi trẻ, lãng mạn của các cô gái ở Trường Sơn trong quá khứ. Để chọn lựa đúng, chúng ta cần hiểu ý nghĩa và hình ảnh gợi lên từ mỗi câu thơ trong các lựa chọn.

Phân tích từng lựa chọn:

  • A. "Những mặt suối làm gương ngày họ ngắm": Câu thơ này vẽ nên hình ảnh của các cô gái đang ngắm mình trong gương tự nhiên - mặt suối. Hình ảnh này rất thanh bình, lãng mạn, gợi nhớ về cuộc sống tươi đẹp với sự trẻ trung và tinh nghịch khi các cô gái tự ngắm mình.
  • B. "Hãy lắng nghe suối róc rách tâm tình.": Câu thơ này mang lại cảm giác bình yên và gần gũi với thiên nhiên nhưng không nhất thiết gợi nhớ sự trẻ trung, lãng mạn của các cô gái.
  • C. "Quanh tảng đá vừng dương lên rất muộn.": Đây là một hình ảnh tự nhiên, có chất thơ, nhưng không rõ ràng đề cập đến cuộc sống trẻ trung, lãng mạn của các cô gái.
  • D. "Họ ngủ say như cố tình dậy muộn.": Câu này miêu tả trạng thái ngủ sâu, nhưng không gợi lên sự lãng mạn, trẻ trung của cuộc sống các cô gái.

Kết luận: Phương án đúng là A. "Những mặt suối làm gương ngày họ ngắm" vì nó tạo ra một hình ảnh thơ mộng, đặc biệt thể hiện sự trẻ trung và lãng mạn của các cô gái tại Trường Sơn.

Chú ý khi giải

  • Nên đọc kỹ cả bài thơ để nắm được ngữ cảnh và cảm xúc chung mà tác giả muốn truyền tải.
  • Chú trọng các từ ngữ miêu tả vẻ đẹp, sự trẻ trung để xác định chính xác dòng thơ nào gợi nhớ cuộc sống tươi trẻ và lãng mạn.
  • Hình ảnh thơ và các hình dung từ trong bài thơ có thể có nhiều chiều nghĩa, hãy cố gắng bắt nhịp với cảm xúc và ý nghĩa mà tác giả muốn truyền tải.
Câu 9.

Cảnh sắc thiên nhiên nơi những cô gái yên nghỉ:

Thẫm đẫm nỗi buồn đau
Hữu tình, nên thơ.
Dữ dội, bí hiểm
Hoang vu, nguyên sơ.
Đáp án đúng: B

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

Để tìm câu trả lời đúng cho câu hỏi về cảnh sắc thiên nhiên nơi những cô gái yên nghỉ trong đoạn thơ của Lê Thị Mây, chúng ta cần xem xét các hình ảnh và từ ngữ được nhà thơ sử dụng.

1. Trong đoạn thơ, những cô gái được miêu tả là "ngủ trong rừng" và "trên đồi cao vượt tuyến dọc Trường Sơn". Đây là những hình ảnh thiên nhiên hùng vĩ và tràn đầy sức sống.

2. Các từ ngữ như "cờ lau như gió thắm", "suối róc rách tâm tình", "cành đêm cọ vào nhau", "tảng đá vững" gợi ra thiên nhiên hữu tình, bình yên và thơ mộng.

3. Ngược lại, không có từ ngữ hay hình ảnh nào trong đoạn thơ này thể hiện sự dữ dội, bí hiểm hay hoang vu.

4. Từ "Thẫm đẫm nỗi buồn đau" cũng không phù hợp với các hình ảnh và cảm xúc mà đoạn thơ này truyền tải.

Như vậy, phương án phù hợp nhất nhằm miêu tả cảnh sắc thiên nhiên nơi những cô gái yên nghỉ là:

B. Hữu tình, nên thơ.

Chú ý khi giải

Khi giải loại câu hỏi này, học sinh cần lưu ý:

  • Nên đọc kỹ từng câu trong đoạn thơ để hiểu rõ ngữ nghĩa và cảm xúc của từng hình ảnh hoặc từ ngữ.
  • Cố gắng hình dung ra khung cảnh và trạng thái cảm xúc mà tác giả muốn truyền tải thông qua các từ ngữ và hình ảnh.
  • Chú ý các từ ngữ gợi lên cảm xúc cụ thể như "hữu tình, nên thơ", để từ đó có thể liên hệ và tìm ra phương án chính xác nhất.
  • Loại trừ các phương án không phù hợp dựa trên sự phân tích từng câu của bài thơ.
Câu 10.

Dòng nào nói lên chủ đề của bài thơ?

Ca ngợi đất nước tươi đẹp, bình yên.
Con người và thiên nhiên luôn giao hòa
Ca ngợi sự hy sinh của thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mĩ.
Nhà thơ cần phải thâm nhập vào thực tiễn.
Đáp án đúng: C

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

Trước tiên, ta cần xác định nội dung chính của bài thơ để lựa chọn đúng một trong các phương án. Chúng ta sẽ phân tích từng phương án sau để tìm ra câu trả lời:

  1. A. Ca ngợi đất nước tươi đẹp, bình yên.
    - Bài thơ chủ yếu nói về những cô gái trẻ đã hy sinh, không phải là tả cảnh đẹp, bình yên của đất nước. - Vì vậy, phương án A không phải là câu trả lời đúng.
  2. B. Con người và thiên nhiên luôn giao hòa.
    - Bài thơ có nhắc đến thiên nhiên (rừng, suối, tảng đá...) và các hình ảnh gợi đến sự hòa hợp với con người, nhưng không phải trọng tâm. - Do đó, phương án B không thích hợp.
  3. C. Ca ngợi sự hy sinh của thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mĩ.
    - Bài thơ khắc họa hình ảnh những cô gái trẻ đã hy sinh cho đất nước, nằm yên trong rừng. Những hình ảnh này làm nổi bật tinh thần bất khuất và sự hy sinh của thế hệ trẻ. - Vì vậy, phương án C là lựa chọn đúng.
  4. D. Nhà thơ cần phải thâm nhập vào thực tiễn.
    - Đề tài của bài thơ không hướng đến việc nói về công việc của nhà thơ mà tập trung vào sự hi sinh của những cô gái. - Vì thế, phương án D cũng không đúng.

Tóm lại, chủ đề của bài thơ là "Ca ngợi sự hy sinh của thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mĩ". Do đó, chọn phương án C.

Chú ý khi giải

  • Nắm rõ nội dung của bài thơ, nhất là hình ảnh và ý tưởng chính tác giả muốn truyền tải.
  • Phân tích từng phương án kỹ càng dựa trên nội dung bài thơ thay vì chỉ dựa trên ý nghĩa bề mặt của các lựa chọn.
  • Đọc kỹ các từ khóa trong đề có thể giúp bạn nhận ra chủ đề chính của tác phẩm.
Câu 11.

Tìm "sức mạnh của bài ca thời họ hát", được hiểu như thế nào?

Tìm nguyên nhân khiến những cô gái hy sinh.
Tìm và lý giải nguyên nhân sức mạnh, sự hy sinh.
Tìm tên những bài hát mà các cô gái yêu thích.
Tìm âm hưởng hùng tráng trong lời ca của các cô gái đã hy sinh.
Đáp án đúng: B

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

Để trả lời câu hỏi "Tìm 'sức mạnh của bài ca thời họ hát', được hiểu như thế nào?" chúng ta cần phân tích từng phương án được đưa ra:

  1. Phương án A: Tìm nguyên nhân khiến những cô gái hy sinh.
    Phương án này tập trung vào việc xác định lý do dẫn đến sự hy sinh của những cô gái, không liên quan trực tiếp đến "sức mạnh của bài ca" mà họ hát, đây không phải là mục tiêu chính của đề bài.
  2. Phương án B: Tìm và lý giải nguyên nhân sức mạnh, sự hy sinh.
    Phương án này cũng chú trọng vào lý do và sự hy sinh, mặc dù có từ "sức mạnh" nhưng không nói rõ về "bài ca" mà chỉ dừng lại ở sự hy sinh. Như vậy vẫn chưa hoàn toàn chính xác theo đề bài.
  3. Phương án C: Tìm tên những bài hát mà các cô gái yêu thích.
    Phương án này chỉ tập trung vào việc xác định tên bài hát, không phải là tìm hiểu về sức mạnh của những bài ca đó, nên không phải là phương án phù hợp.
  4. Phương án D: Tìm âm hưởng hùng tráng trong lời ca của các cô gái đã hy sinh.
    Phương án này nói về âm hưởng hùng tráng trong lời ca, điều này chỉ ra "sức mạnh của bài ca" mà những cô gái đã hát, phản ánh được tinh thần và động lực mà những bài ca đó mang lại, chính xác và đúng nghĩa với yêu cầu của đề bài.

Như vậy, phương án D là phương án đúng nhất để giải thích "sức mạnh của bài ca thời họ hát". Đó chính là âm hưởng hùng tráng trong lời ca của các cô gái đã hy sinh.

Chú ý khi giải

  • Hiểu rõ nội dung và ý nghĩa của từng phương án trước khi lựa chọn để đảm bảo phân tích chính xác.
  • Đề yêu cầu hiểu "sức mạnh của bài ca", nên tập trung phân tích các phương án liên quan trực tiếp đến "bài ca", không bị phân tán bởi các yếu tố khác như lý do hy sinh hay tên bài hát.
  • Cân nhắc về ngữ cảnh của ngữ liệu để xác định ý nghĩa chính của "sức mạnh của bài ca" trong hoàn cảnh đó.
Câu 12.

Dòng nào nói lên cảm hứng chủ đạo của bài thơ Những bài ca?

Yêu
Tiếc nuối
Ca ngợi, biết ơn
Anh hùng
Đáp án đúng: C

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

Bài thơ "Những bài ca" của Lê Thị Mây nói lên vẻ đẹp và sự hy sinh của những cô gái trong cuộc chiến tranh. Những cô gái ngủ trong rừng được miêu tả "trẻ lắm", "ngủ say", là những hình ảnh tượng trưng cho sự hy sinh âm thầm, vẻ đẹp trường tồn và khả năng vượt qua gian khổ của những người chiến sĩ.

Phân tích từng phương án:

  • A. Yêu: Thực ra, tình yêu không phải cảm hứng chủ đạo của bài thơ, mà là lòng biết ơn và sự ca ngợi đối với sự hy sinh của các cô gái.
  • B. Tiếc nuối: Bài thơ không chủ yếu diễn tả sự tiếc nuối, mà tôn vinh và biết ơn những hy sinh thầm lặng.
  • C. Ca ngợi, biết ơn: Đây là cảm hứng chủ đạo của bài thơ. Tác giả ca ngợi, biết ơn sự hy sinh, vẻ đẹp và tinh thần dũng cảm của những người phụ nữ.
  • D. Anh hùng: Dù hình ảnh anh hùng có xuất hiện, nhưng không phải cảm hứng chính toàn bộ bài thơ, mà chỉ là một phần tạo nên sự ca ngợi, biết ơn.

Từ những phân tích trên, có thể kết luận các phương án C (Ca ngợi, biết ơn) là câu trả lời chính xác.

Chú ý khi giải

  • Khi đọc các đề bài yêu cầu tìm cảm hứng hay chủ đề chính, các em nên chú ý đến từ ngữ, hình ảnh và phong cách văn học được tác giả sử dụng, vì đó là những yếu tố quan trọng để nắm bắt tư tưởng của tác phẩm.
  • Đừng tập trung vào một từ hoặc hình ảnh duy nhất. Hãy nhìn tổng thể bài thơ để chọn đúng cảm hứng chủ đạo mà tác giả muốn truyền tải.
  • Các phương án có thể chứa những từ gợi cảm giác đối lập nhau, dẫn đến cảm xúc khác nhau của người đọc. Luôn xác định đâu là cảm xúc xuyên suốt toàn bài chứ không chỉ một phần nhỏ của bài thơ hoặc một khía cạnh nào đó.
Câu 13.

Xác định thể thơ, sự cấu tạo đặc biệt của các khổ thơ và biện pháp nghệ thuật được sử dụng chủ đạo trong bài thơ Những bài ca của tác giả Lê Thị Mây. (0.5đ)

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

- Thể thơ 8 chữ

- Cấu tạo khổ thơ khá đặc biệt: mỗi khổ chỉ có 3 dòng thơ (thông thường mỗi khổ thơ gồm 4 dòng)

- Biện pháp tu từ nói giảm, nói tránh (Những cô gái ngủ; Họ ngủ say)

Chú ý khi giải

Câu 14.

Những cô gái ngủ trong rừng trẻ lắm là ai? Họ xuất hiện qua những hình ảnh, chi tiết, nghệ thuật nào, điều đó có ý nghĩa gì? (1.0đ)

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

- Những cô gái ngủ trong rừng trẻ lắm là: Đối tượng trữ tình của bài thơ - họ là những cô gái trẻ hi sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ của dân tộc (trên cánh rừng của Trường Sơn). Họ đã tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ của dân tộc, hi sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

- Họ xuất hiện trong nỗi tưởng nhớ của nhân vật trữ tình: Những cô gái ngủ trong rừng, ngủ rất say, gắn với Trường Sơn với dòng suối, hòa mình trong cảnh sắc thiên nhiên của đất nước.

- Cách nói giảm, nói tránh: họ ngủ say đã khiến những cô gái trẻ trở nên bất tử, họ như đang sống giữa thiên nhiên lắng nghe, cảm nhận vẻ đẹp của đất nước mình.

-> Khiến bài thơ viết về những người đã hi sinh - viết về nỗi mất mát, sự chết chóc đầy tiếc nuối, biết ơn mà không hề bi lụy.

Chú ý khi giải

Câu 15.

Những dòng thơ Những mặt suối làm gương ngày họ ngắm/Để tin mình còn rất trẻ và xinh gợi ra điều gì? (1.0đ)

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

- Gợi ra cảnh sắc của núi rừng Trường Sơn - nơi các cô gái trẻ đã sống và chiến đấu trong cuộc kháng chiến chống Mỹ

- Gợi ra cuộc sống vất vả, thiếu thốn giữa núi rừng của những cô gái trẻ năm xưa mà vẫn thi vị lãng mạn, trẻ trung: không có gương, họ soi gương, ngắm mình trên dòng suối trong vắt.

- Cuộc sống vất vả nhưng rất tươi trẻ lạc quan: tin mình còn rất trẻ và xinh.

Chú ý khi giải

Câu 16.

Hai dòng thơ Bao nhà thơ đã cất bước đi tìm; Giục nhà thơ phải cất bước đi tìm có vai trò như thế nào trong tác phẩm, chúng gợi cho em suy nghĩ gì về sứ mệnh của nhà thơ trong cuộc đời? (1.0đ)

Xem lời giải

Phương pháp giải

Lời giải chi tiết

- Hai dòng thơ đứng ở vị trí quan trọng của bài thơ (đầu khổ 2 và cuối bài) tạo thành điệp khúc vang vọng, đọng lại trong tâm trí độc giả về vai trò, sứ mệnh của nhà thơ... thúc giục nhà thơ phải lên đường, phải hành động để tìm vẻ đẹp cuộc đời, lý tưởng sống của thanh niên thời đại chống Mĩ

- Bao nhà thơ không thể thờ ơ trước sự hi sinh của thế hệ đi trước, lời thơ của họ đã ghi tạc vào sông núi truyền vào huyết mạch của đất nước, huyết mạch bao thế hệ mai sau về tình yêu đất nước về sự hi sinh và dâng hiến cho đất nước.

- Nhiệm vụ, sứ mệnh của nhà thơ cất lên tiếng nói ngợi ca anh hùng, những con người bình dị đã hy sinh cho đất nước này hãy làm nên tiếng rì rầm trong lòng đất để kết nối muôn thế hệ, để làm nên niềm tự hào, kiêu hãnh dân tộc.

Chú ý khi giải