Một vận động viên dùng tay nâng một quả tạ đẩy bằng sắt có khối lượng S kg và giữ quả tạ cân bằng sao cho cẳng tay vuông góc với phần trên của cánh tay (Hình 1.8). Cơ bắp tay gắn liền với một trong các xương cẳng tay, tạo ra lực hướng lên trên giúp nâng vật. Lấy gia tốc rơi tự do là g = 9,8 m/s2.
Điền số thích hợp vào chỗ trống trong các câu sau (số cần điền được làm tròn đến chữ số thập phân đầu tiên).
Lực do bàn tay tác dụng lên quả tạ có độ lớn ……..N.
Lời giải chi tiết
Để giải quyết bài toán này, chúng ta cần hiểu rõ các lực tác động lên quả tạ khi vận động viên giữ quả tạ ngang vai. Khi đó, lực do bàn tay tác dụng để giữ quả tạ cân bằng phải có độ lớn bằng trọng lực của quả tạ. Chúng ta sẽ tính trọng lực của quả tạ để tìm ra đáp án:
Giả sử khối lượng của quả tạ là S kg. Trọng lực (P) tác dụng lên quả tạ được tính theo công thức:
\( P = m \times g \)trong đó:
Vì cần tìm lực do bàn tay tác dụng lên quả tạ nên độ lớn của lực này sẽ bằng trọng lực của quả tạ:
\( F_{hand} = P = S \times 9,8 \)
Thay khối lượng cụ thể của quả tạ bằng giá trị S (đầu bài chưa cung cấp giá trị cụ thể), chúng ta sẽ tính:
\( F_{hand} = S \times 9,8 \text{ N} \)Đáp án cuối cùng phụ thuộc vào giá trị của S.
Kết luận: Lực do bàn tay tác dụng lên quả tạ có độ lớn S \times 9,8 N.
Chú ý khi giải
Cánh tay đòn của lực do cơ bắp tay sinh ra dài........ cm.
Lời giải chi tiết
Để giải bài toán này, chúng ta cần hiểu rõ cấu trúc của cánh tay và các lực tác dụng lên nó. Cơ bắp tay giúp nâng quả tạ bằng cách tạo ra một lực tác dụng lên xương cẳng tay. Trong trạng thái cân bằng, mômen của lực cơ bắp tay quanh trục quay của khớp khuỷu tay phải bằng mômen của trọng lực của quả tạ tác dụng lên cẳng tay.
Trong công thức tổng quát, mômen của một lực được tính bằng công thức:
\[ \text{Mômen} = \text{Lực} \times \text{Cánh tay đòn} \]
Ở đây chúng ta có hai mômen cần xét:
Cân bằng mômen quanh khớp khuỷu tay:
\[ F_\text{cơ bắp} \times d_\text{cơ bắp} = m \cdot g \times d_\text{trọng lực} \]Trong đó:
Để tính được \( d_\text{cơ bắp} \), cần biết thêm thông tin về \( F_\text{cơ bắp} \) và \( d_\text{trọng lực} \). Tuy nhiên, thông tin này không được đề bài cung cấp, vì vậy bạn cần sử dụng dữ kiện thực tế cụ thể mà nhà trường có thể cung cấp khi giảng dạy bài học này để xác định.
Cuối cùng, giá trị tìm được sẽ cần quy đổi sang đơn vị cm nếu sử dụng tiêu chuẩn của bài toán. Vậy, để có kết quả cuối cùng mời các bạn từ các điều kiện thực nghiệm trong phòng thí nghiệm để điền vào chỗ trống theo yêu cầu của bài toán.
Kết luận: Để điền vào chỗ trống, chúng ta cần biết thêm thông số cụ thể hoặc làm một thí nghiệm đơn giản để đo.
Chú ý khi giải
Moment của lực do vật tác dụng lên cẳng tay là ……Nm.
Lời giải chi tiết
Để giải quyết vấn đề này, trước tiên cần hiểu rằng moment của lực (còn gọi là mômen lực) được tính theo công thức:
\[ M = F \cdot d \cdot \sin(\theta) \]Trong bài toán này, chúng ta có:
Moment của lực do vật tác dụng lên cẳng tay chủ yếu phụ thuộc vào trọng lực của quả tạ. Nếu giả sử khoảng cách từ trục quay đến điểm đặt quả tạ là \( d \) mét, thì:
\[ M = S \cdot g \cdot d \]Ví dụ, nếu d = 0,5 m (nếu không cho cụ thể khoảng cách, ta phải giả định), thì moment của lực do vật tác dụng sẽ là:
\[ M = S \cdot 9,8 \cdot 0,5 = 4,9S \text{ Nm} \]Vậy, moment của lực do vật tác dụng lên cẳng tay là \( 4,9S \) Nm.
Chú ý khi giải
- Cần xác định rõ các điểm quan trọng trong trường hợp động lực học để áp dụng đúng công thức.
- Khi không cho cụ thể về khoảng cách \( d \), một sự giả định hợp lý cần được thực hiện hoặc bổ sung thông tin cần thiết.
- Các phép tính liên quan đến vật lý cơ bản phải tuân theo đơn vị tiêu chuẩn để đảm bảo tính chính xác.