Đề bài
Đọc ngữ liệu sau và thực hiện Để 1A, Để 1B
GẶT BUỔI CHIỀU
(Anh Thơ)
Mặt trời lặn, mây còn tươi ráng đỏ,
Cò từng đàn bay trắng cánh đồng xa.
Tiếng diều sáo véo von cùng tiếng gió,
Hoà nhịp nhàng giọng ả hái dâu ca.
Trong đồng lúa tươi vàng bông rủ chín,
Những trai tơ từng bọn gặt vui cười.
Cùng trong lúc ông già che nón kín,
Ngồi đầu bờ hút thuốc thổi từng hơi.
Trên đê trắng, chỏm đầu phơ phất gió,
Lũ cu con mê mải chạy theo diều.
Bỏ mặc cả trâu bò nằm vệ cỏ,
Mắt mơ màng trong gợn gió hiu hiu.
(Tuyển tập Anh Thơ, NXB Văn học, 1987)
Câu 1.Nhận xét: khổ thơ sau tuân thủ luật bằng trắc của thơ 8 chữ. Đúng hay sai?
Mặt trời lặn, mây còn tươi ráng đỏ,
Cò từng đàn bay trắng cánh đồng xa.
Tiếng diều sáo véo von cùng tiếng gió,
Hoà nhịp nhàng giọng ải hát dân ca.
Lời giải chi tiết
Khổ thơ có cấu trúc 8 chữ, ta sẽ xét sự tuân thủ luật bằng trắc của nó.
- Dòng 1: "Mặt trời lặn, mây còn tươi ráng đỏ"
- Dòng 2: "Cò từng đàn bay trắng cánh đồng xa"
- Dòng 3: "Tiếng diều sáo véo von cùng tiếng gió"
- Dòng 4: "Hoà nhịp nhàng giọng ả hái dâu ca"
Theo luật bằng trắc trong thơ 8 chữ, các chữ thứ 2, 4, 6 của mỗi câu thơ thường quy định bằng hoặc trắc.
- Dòng 1: Mặt trời lặn, mây còn tươi ráng đỏ
- Dòng 2: Cò từng đàn bay trắng cánh đồng xa
- Dòng 3: Tiếng diều sáo véo von cùng tiếng gió
- Dòng 4: Hoà nhịp nhàng giọng ả hái dâu ca
Nhìn tổng quát, các chữ: 2, 4, 6 ở các câu chưa tuân thủ nghiêm ngặt theo quy tắc về bằng/trắc trong thơ 8 chữ truyền thống.
Do đó, khổ thơ này không hoàn toàn tuân thủ luật bằng trắc của thơ 8 chữ.
Phương án B. Sai là chính xác.
Chú ý khi giải
- Khi phân tích luật bằng trắc của thơ, các em cần xác định chính xác các chữ tại các vị trí 2, 4, 6 và kiểm tra chúng có tuân thủ quy luật bằng trắc hay không.
- Cần nắm vững kiến thức về luật bằng trắc: thường các vị trí chẵn (2, 4, 6, 8) đặc biệt là 2, 4, 6 sẽ có sự đối nghịch để đảm bảo nhịp điệu.